Μπορεί η Καρυστιανού να παίξει ρόλο καταλύτη;
02/04/2026
Στο προηγούμενο άρθρο μου έθεσα το ερώτημα αν η Μαρία Καρυστιανού θα μπορέσει να παίξει έναν ρόλο ανάλογο με αυτόν του Ελευθερίου Βενιζέλου. Κάποιοι ενοχλήθηκαν με την αναφορά στον Βενιζέλο, τον οποίο βδελύσσονται τόσο ως πολιτικό, όσο και ως πρόσωπο. Μοιάζει απίστευτο, αλλά ακόμη και σήμερα υπάρχουν άνθρωποι που ζουν στους ρυθμούς του Εθνικού Διχασμού. Ανιστόρητοι ή ψυχοπαθείς, ελάχιστη σημασία έχει. Θυμίζουν το γνωστό ανέκδοτο της δεκαετίας του ’80: Όλοι κοίταζαν το φεγγάρι και μόνον ο κνίτης κοίταζε το δάχτυλο που το έδειχνε!
Το φαινόμενο της πολιτικής εμπάθειας δεν είναι καινούργιο, χαρακτηρίζει την πολιτική μας ζωή ανέκαθεν. Ούτε αφορά μόνον μία πολιτική παράταξη. Και, βεβαίως, είναι απολύτως συμβατό με την πολιτική ζωή μιας κοινωνίας, που βλέπει πρόσωπα και όχι προγράμματα ή/και αξίες.
Η Αριστερά δεν εξαιρείται, τα πρόσωπα μπορεί να μην παίζουν ρόλο, αλλά οι ιδεοληπτικές εμμονές και η θεολογικού τύπου προσήλωση στο κόμμα, μόνον ψυχολογική ερμηνεία μπορούν να έχουν. Δεν ενόχλησε μόνον η αναφορά στον Βενιζέλο. Η άλλη πλευρά των αντιδράσεων αφορούσε την σύγκριση της Μαρίας Καρυστιανού με τον Εθνάρχη.
Ο κρίσιμος ρόλος Καρυστιανού
Δεν επρόκειτο για σύγκριση, αλλά αυτό θέλησαν ή/και μπόρεσαν να καταλάβουν όσοι, όπου σταθούν και όπου βρεθούν, εκφράζουν την βαθύτατη εμπάθειά τους κατά της Καρυστιανού. Μπορώ να καταλάβω όσους σιτίζονται στο Πρυτανείο της πολιτικής διαπλοκής, αλλά αυτοί είναι λίγοι. Η αντίδραση όλων των υπολοίπων μόνον ψυχαναλυτικά εργαλεία ερμηνεύεται. Ουδείς είναι υποχρεωμένος να αποδεχθεί τον πολιτικό ρόλο της Καρυστιανού. Όμως, είναι από αστείο έως παρανοϊκό να κατηγορείται η Καρυστιανού για πολιτική απειρία και λαϊκισμό από ανθρώπους που ψηφίζουν ποδοσφαιριστές, καλαθοσφαιριστές, ηθοποιούς, τραγουδιστές και κάθε τηλε-μαϊντανό, που βρήκε θέση σε ψηφοδέλτιο μεγάλου κόμματος.
Το θέμα μας δεν είναι ότι η Καρυστιανού έκανε κόμμα. Προχώρησε την Τετάρτη στην ανακοίνωση ενός κινήματος Ανεξάρτητος Πολιτών, αλλά ακόμη δεν έχουμε δει ούτε πρόσωπα, ούτε το επίσημο όνομα του, ούτε θέσεις, πέραν από κάποιες γενικόλογες αρχές. Μέχρι να τα δούμε αυτά μόνον υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε. Αυτό που πρέπει να μας απασχολεί είναι ποιος, τηρουμένων των αναλογιών, μπορεί να παίξει σήμερα τον ρόλο που έπαιξε ο Βενιζέλος το 1910. Ποιος ή, μήπως, πως;
Το 1910, το μοναδικό πρόσωπο που μπορούσε να αναλάβει το έργο της εθνικής ανασυγκροτήσεως ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος, στο προηγούμενο άρθρο εξήγησα το γιατί. Ανέφερα, επίσης, ότι σήμερα το μοναδικό πρόσωπο υποψήφιο για τον ίδιο ρόλο είναι η Καρυστιανού, έστω άθελά της. Μας αρέσει ή όχι, η Καρυστιανού κατάφερε να οργανώσει την μεγαλύτερη πανελλαδική διαμαρτυρία, ίσως από συστάσεως ελληνικού κράτους. Όμως, δεν μετράει τόσο ο όγκος των συμμετεχόντων, όσο το γεγονός ότι η διοργάνωση δεν έγινε από κανένα κόμμα ή ανάλογη οργάνωση.
Ποιοτικώς, συγκρίνεται μόνον με πάνδημη συμμετοχή στην κηδεία του Παλαμά, εν μέσω Κατοχής, και στου Σεφέρη, εν μέσω Δικτατορίας! Η Καρυστιανού κινητοποίησε την κοινωνία και όχι κομματικούς μηχανισμούς και μεταφερόμενους οργανωμένους διαδηλωτές με ινστρούχτορες και ντουντούκες! Όμως, μήπως η δυστοκία στην εμφάνιση του πολιτικού της φορέα σήμαινε ότι ίσως αναζητά ένα άλλο πρόσωπο κατάλληλο να ηγηθεί; Πρόσφατες δηλώσεις της, σε κανάλι της Θεσσαλονίκης, δείχνουν ότι δεν μπορούμε να αποκλείσουμε αυτό το ενδεχόμενο. Εξάλλου, το ανακοινωθέν Κίνημα, τουλάχιστον με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, προβάλλεται ως μία συλλογική προσπάθεια, με την Καρυστιανού σε κεντρικό ρόλο, χωρίς όμως να έχει λάβει τον επίσημο τίτλο του αρχηγού.
Αν όχι “ποιος”, τότε “πως”;
Αν το πρόσωπο δεν είναι η πιο σημαντική παράμετρος, τότε αντί του “ποιος”, το ερώτημα είναι “πως”. Αν η Καρυστιανού επιλέξει να μην ηγηθεί, ίσως μπορεί να εγγυηθεί! Αν ένα άλλο πρόσωπο βρεθεί στην ηγεσία του πολιτικού εγχειρήματος, που γεννήθηκε από τις δικές της πρωτοβουλίες, τότε μπορεί να επιλέξει να είναι εκείνη που θα εγγυηθεί ότι η πορεία του νέου κόμματος δεν θα παρεκκλίνει από την ικανοποίηση των αιτημάτων που το γέννησαν και, πρωτίστως, του πάνδημου αιτήματος για Ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, άνευ της οποίας ΔΕΝ υπάρχει Δημοκρατία!
Μια τέτοια συνθήκη θα φέρει πραγματική επανάσταση στην πολιτική μας ζωή. Θα πρόκειται για μια νέα Μεταπολίτευση! Αν ιδρυθεί ένας νέος πολιτικός φορέας, ο οποίος θα διαθέτει μη-πολιτική ηγεσία, η οποία θα εγγυάται τις αρχές του και την συνέχειά του, ολόκληρο το πολιτικό σύστημα της Μεταπολιτεύσεως θα αναγκασθεί είτε να προσαρμοσθεί, είτε να καταρρεύσει. Ουσιαστικώς, θα πρόκειται για το πρώτο μη-αρχηγικό κόμμα στην χώρα μας. Θα καταφέρει η Καρυστιανού να αποφύγει το λάθος πολλών προηγουμένων προσπαθειών, που κατέρρευσαν λόγω αρχηγικού μοντέλου, αλλά χωρίς ικανό και επαρκή αρχηγό;
Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για κάτι νέο. Τα κόμματα των αγγλοσαξονικών χωρών -κυρίως των ΗΠΑ- ακολουθούν αυτό το μοντέλο εδώ και πολλές δεκαετίες. Ο επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας του κόμματος, δηλαδή ο υποψήφιος πρόεδρος στην περίπτωση των ΗΠΑ, δεν είναι αρχηγός του κόμματος. Η κομματική ηγεσία παραμένει μακράν της δημοσιότητος και δεν αναλαμβάνει πολιτικές θέσεις. Κύριος ρόλος της είναι η χάραξη της στρατηγικής του κόμματος και η επιλογή του καταλληλότερου υποψηφίου για να την εκφράσει. Οι περισσότεροι Αμερικανοί ίσως δεν γνωρίζουν ποιος είναι ο πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής των Δημοκρατικών ή των Ρεπουμπλικάνων, αλλά ο ρόλος των προσώπων αυτών είναι πολύ σημαντικός.
Στην περίπτωση μας θα ήταν εξαιρετική τομή στο πολιτικό μας σύστημα να συγκροτηθεί η Εθνική Επιτροπή ενός νέου κόμματος με την συμμετοχή προσωπικοτήτων, που μπορεί να μην επιθυμούν την κάθοδό τους στην πολιτική αρένα, αλλά έχουν υψηλή αξιοπιστία και κοινωνικό βάρος, ώστε να εγγυηθούν ότι οι επιλογές του κόμματος θα απαντούν στα μεγάλα προβλήματα της κοινωνίας και του έθνους.
Προτεραιότητα και πρόταγμα του -όποιου- νέου κόμματος πρέπει να είναι η μεγάλη θεσμική μεταρρύθμιση, που έχει ανάγκη η χώρα μας, δηλαδή μια ουσιώδη συνταγματική μεταρρύθμιση, που θα διασφαλίζει τον πλήρη διαχωρισμό -και όχι απλή διάκριση- των εξουσιών. Μόνον έτσι θα αποκτήσουμε αληθώς Ανεξάρτητη Δικαιοσύνη! Μόνον έτσι θα αποκτήσουμε αποτελεσματική διακυβέρνηση με σταθερό πολιτικό κύκλο χωρίς πρόωρες εκλογές! Μόνον έτσι θα αποκτήσουμε καλή νομοθέτηση από μια Βουλή με απλή αναλογική, ώστε οι ψήφοι όλων των Ελλήνων να αξίζουν το ίδιο!





