Η απάντηση των ΗΠΑ στο ιρανικό σχέδιο – Φόβοι στην Γερμανία και για τους Tomahawk

Το Ιράν ανακοίνωσε σήμερα ότι οι ΗΠΑ απάντησαν στην πρόταση 14 σημείων, που κατατέθηκε μέσω του μεσολαβητή Πακιστάν και η Τεχεράνη εξετάζει την απάντηση της Ουάσινγκτον, μετέδωσαν κρατικά ΜΜΕ.  «Σε αυτό το στάδιο, δεν διεξάγουμε διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα» δηλώνει εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με πληροφορίες από το Al Jazeera, το ιρανικό σχέδιο βασίζεται σε τρεις φάσεις και αποσκοπεί στην αποτροπή νέας σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Κεντρικό στοιχείο της ιρανικής πρότασης αποτελεί η δέσμευση μη επιθετικότητας, η οποία θα περιλαμβάνει και το Ισραήλ, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή σε πολεμικές επιχειρήσεις.

Στην πρώτη φάση, προβλέπεται η σταδιακή επαναλειτουργία των θαλάσσιων οδών στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με την άρση των περιορισμών των ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια. Η Τεχεράνη αναλαμβάνει την ευθύνη για την απομάκρυνση ναρκών και τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Η δεύτερη φάση αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Το σχέδιο προβλέπει επιστροφή στον εμπλουτισμό ουρανίου στο επίπεδο του 3,6% μετά την παρέλευση συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, σύμφωνα με την αρχή της «μη αποθήκευσης». Παράλληλα, περιλαμβάνει αμοιβαία δέσμευση αποφυγής επιθέσεων: οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θα απέχουν από στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν και των συμμάχων του, ενώ η Τεχεράνη θα δεσμεύεται να μην προχωρά σε επιθετικές ενέργειες.

Το ιρανικό σχέδιο απορρίπτει ρητά την αποξήλωση της πυρηνικής υποδομής της χώρας ή την καταστροφή των εγκαταστάσεών της. Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται η σταδιακή άρση των κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης δεσμευμένων κεφαλαίων. Στην τρίτη και τελική φάση, το Ιράν προτείνει την έναρξη στρατηγικού διαλόγου με τις αραβικές χώρες της περιοχής, με στόχο τη δημιουργία ενός ευρύτερου συστήματος ασφάλειας που θα καλύπτει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Ιράν: “Έχετε δύο επιλογές”

Την ίδια ώρα, το Ιράν κάλεσε σήμερα τις Ηνωμένες Πολιτείες να διαλέξουν ανάμεσα σε μια «αδύνατη» στρατιωτική επιχείρηση ή μια «κακή συμφωνία» στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, αφότου ο Τραμπ προειδοποίησε ότι μπορεί να μη δεχτεί τη νέα πρόταση της Τεχεράνης για τερματισμό του πολέμου.

«Το περιθώριο ελιγμών των Ηνωμένων Πολιτειών σε ό,τι αφορά τη λήψη απόφασης είναι περιορισμένο» και ο «Τραμπ πρέπει να επιλέξει ανάμεσα σε “μια αδύνατη στρατιωτική επιχείρηση ή μια κακή συμφωνία”» δήλωσε η υπηρεσία πληροφοριών των Φρουρών της Επανάστασης σε ανακοίνωση που μετέδωσε η κρατική τηλεόραση.

Το όργανο των Φρουρών της Επανάστασης κάνει λόγο κυρίως για ιρανικό «τελεσίγραφο» σχετικά με τον αμερικανικό αποκλεισμό λιμανιών της χώρας, και «αλλαγή τόνου» από την Κίνα, τη Ρωσία και την Ευρώπη απέναντι στην Ουάσινγκτον.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο μοναδικός πειρατής στον κόσμο που έχει αεροπλανοφόρα. Η ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε τους πειρατές δεν είναι μικρότερη από την ικανότητά μας να βυθίσουμε πολεμικά πλοία. Ετοιμαστείτε να δείτε τα αεροπλανοφόρα σας και τις δυνάμεις σας να καταλήγουν στον τάφο» απείλησε από την πλευρά του στο X ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, πρώην αρχιδιοικητής των Φρουρών, ο οποίος διορίστηκε τον Μάρτιο στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Μοτζταμπά Χαμενεΐ.

Από την πλευρά του, ερωτηθείς από δημοσιογράφους χθες βράδυ, ο Τραμπ αρνήθηκε να διευκρινίσει τι θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν. «Αν [οι Ιρανοί] φερθούν ανάρμοστα, αν κάνουν κάτι κακό (…) θα δούμε», είπε. «Είναι μια πιθανότητα, θα μπορούσε να συμβεί».

ΗΠΑ: Ασφυξία στην ιρανική οικονομία

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ υποστήριξε σήμερα ότι οι ΗΠΑ προκαλούν ασφυξία στο ιρανικό καθεστώς με τον «οικονομικό αποκλεισμό» που έχουν επιβάλλει παράλληλα με την στρατιωτική επίθεση που ξεκίνησαν μαζί με το Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ο Τραμπ «έδωσε εντολή τον Μάρτιο για άσκηση μέγιστης πίεσης (στο Ιράν) και πριν από τρεις εβδομάδες, διέταξε το υπουργείο Οικονομικών και εμένα να ξεκινήσουμε την (επιχείρηση) “Οικονομική Οργή” (“Economic Fury”)», τόνισε ο Μπέσεντ μλώντας στο Fox News. Η “Οικονομική Οργή” παρουσιάζεται ως το οικονομικό αντίστοιχο του πολέμου που ξεκίνησαν στις στις 28 Φεβρουαρίου ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν, που βαφτίστηκε Επιχείρηση “Epic Fury” (“Επική Οργή”). Μια εκεχειρία ισχύει από τις 8 Απριλίου.

«Μπορώ να σας πω ότι προκαλούμε ασφυξία στο καθεστώς, ότι δεν είναι πλέον σε θέση να πληρώσουν τους στρατιώτες τους», ανέφερε ο Μπέσεντ. «Αυτός είναι ένας πραγματικός οικονομικός αποκλεισμός», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην αποτροπή της κυκλοφορίας πλοίων από και προς το Ιράν. «Κανένα πλοίο δεν διέρχεται», υποστήριξε ο υπουργός.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ αρμόδια για τη Μέση Ανατολή (Centcom) ανακοίνωσε νωρίτερα σήμερα ότι έχει εμποδιστεί η διέλευση σε 49 πλοία. Επιπρόσθετα, ο Αμερικανός υπουργός τόνισε η Ουάσινγκτον «έχει αυξήσει την πίεση σε οποιονδήποτε στέλνει χρήματα στο Ιράν για να υποστηρίξει» τους Φρουρούς της Επανάσταση, που είναι μια «διεφθαρμένη οργάνωση».

«Κλέβουν από τον ιρανικό λαό εδώ και χρόνια. Έχουν χρήματα στο εξωτερικό, τα οποία έχουμε εντοπίσει», συνέχισε ο Μπέσεντ. «Θα συνεχίσουμε να εντοπίζουμε αυτά τα περιουσιακά στοιχεία και θα τα διατηρήσουμε για τον ιρανικό λαό μετά την επίλυση αυτής της σύγκρουσης», σημείωσε.

Χθες Σάββατο, με ανάρτηση στο X, ο υπουργός τόνισε ότι αυτός ο οικονομικός αποκλεισμός θα συνεχιστεί «μέχρι να αποκατασταθεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στο προ της 27ης Φεβρουαρίου κατάσταση», αναφερόμενος στο γεγονός ότι η Τεχεράνη εμποδίζει μη συμμαχικά πλοία να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Εξ ου και τα αμερικανικά αντίποινα για αποκλεισμό διέλευσης ιρανικών πλοίων και συμμάχων της Τεχεράνης.

Από την πλευρά του, σε συνέντευξή του σήμερα το πρωί στο CBS, ο οικονομικός σύμβουλος του προέδρου, Κέβιν Χάσετ, δήλωσε ότι η ιρανική οικονομία βρίσκεται στο χείλος «ακραίας καταστροφής· έχουν υπερπληθωρισμό». «Αρχίζουν να υποφέρουν από λιμό», είπε.

Φόβοι για τους Tomahawk

Την ίδια στιγμή, στο Βερολίνο επικρατεί αναβρασμός σε αυτό το κρίσιμο Σαββατοκύριακο για τα σχέδια του Τραμπ περί εκτεταμένης αποχώρησης αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία τους επόμενους έξι με δώδεκα μήνες. Μετά την πρώτη ανακοίνωση του αμερικανικού Πενταγώνου για σχέδιο αποχώρησης 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία, ο Αμερικανός πρόεδρος επανήλθε με νέες δηλώσεις, λέγοντας ότι ο αριθμός τους μπορεί να είναι μεγαλύτερος. Σύμφωνα με στοιχεία του Πενταγώνου ο αριθμός των εν ενεργεία Αμερικανών στρατιωτών στη Γερμανία ανέρχεται σε περίπου 36.000, ενώ στοιχεία του γερμανικού Υπουργείου Άμυνας κάνουν λόγο για σχεδόν 40.000.

Η γερμανική κυβέρνηση, όπως αναφέρει η Deutsche Welle, επιχειρεί να κρατήσει χαμηλούς τόνους μετά την ένταση και τις πρωτοφανείς λεκτικές επιθέσεις μεταξύ Φρίντριχ Μερτς και Ντόναλντ Τραμπ την περασμένη εβδομάδα σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν. Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους επιχείρησε να στείλει ένα κατευναστικό μήνυμα, υπογραμμίζοντας ότι η στενή στρατιωτική συνεργασία με τις ΗΠΑ συνεχίζεται απρόσκοπτα και τονίζοντας ότι η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στη Γερμανία εξυπηρετεί τόσο τα ευρωπαϊκά όσο και τα αμερικανικά συμφέροντα.

Την ίδια ώρα μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η είδηση βάσει δημοσιεύματος των New York Times ότι οι ΗΠΑ, εκτός από στρατεύματα, ενδέχεται να ακυρώσουν την προγραμματισμένη για το 2026 στάθμευση στη Γερμανία αμερικανικών πυραύλων μεγάλου Βεληνεκούς τύπου Tomahawk.

Eιδικοί εκτιμούν ότι αυτή θα ήταν μια «δραματική εξέλιξη» για την αποτρεπτική ικανότητα της Γερμανίας και του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, δεδομένου ότι οι πύραυλοι αυτοί θα άλλαζαν τις ισορροπίες απέναντι τη Μόσχα. Όπως αναφέρει ο ειδικός σε θέματα πολιτικής ασφάλειας Νίκο Λάνγκε στην ιστοσελίδα tagesschau.de, «υπάρχουν ρωσικοί πύραυλοι στο Καλίνινγκραντ που μας απειλούν» και η Γερμανία δεν διαθέτει το κατάλληλο «όπλο» για να απαντήσει.

Η Ρωσία

Η Ρωσία θεωρεί από την πλευρά της ότι οι συγκεκριμένοι αμερικανικοί πύραυλοι, που είναι σταθμευμένοι στη Γερμανία, θα μπορούσαν να επιφέρουν πλήγμα ακόμα και μέχρι τη Μόσχα, ζητώντας την απομάκρυνσή τους. Σύμφωνα με το ίδιο μέσο, η ανάπτυξη Tomahawk βεληνεκούς άνω των 2.500 χλμ. στη Γερμανία συμφωνήθηκε το 2024 μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν από τους Δημοκρατικούς και του τότε Γερμανού καγκελαρίου Όλαφ Σολτς, με στόχο να καλυφθούν κενά της ευρωπαϊκής άμυνας.

Το πρακτορείο Reuters, επικαλούμενο ανώτερο αξιωματούχο του Πενταγώνουν, αναφέρει ότι δεν θα αποσταλεί αμερικανικό τάγμα για ανάπτυξη πυραύλων Tomahawk στη Γερμανία. Αναλυτές στη Γερμανία φτάνουν μέχρι το σημείο να αφήσουν υπόνοιες ακόμα και για «υπόγεια συμφωνία» Μόσχας και Ουάσιγκτον για το συγκεκριμένο θέμα, με στόχο διαβουλεύσεις για το Ουκρανικό – χωρίς την Ευρώπη.