Ένα διαφορετικό οδοιπορικό στην Τήνο

Η απόδραση στο νησί της Τήνου προτείνεται με άλλη ματιά, με διάθεση να εστιάσουμε στην αυθεντικότητα του νησιού χωρίς το τουριστικό καπέλο, να δούμε τα δυνατά σημεία του που προκαλούν απόκοσμη αγαλλίαση, να περιγράψουμε “θησαυρούς” τέχνης, μνήμης, ποιότητας που συναντάς σε κάθε διαδρομή.

Το φυσικό περιβάλλον, οι παραλίες του νησιού, η δυναμική μιας αρχιτεκτονικής που σέβεται το κυκλαδίτικο χρώμα αλλά προβάλλει και τα δικά της δεδομένα, οι αυθεντικές ξερολιθιές που εξαπλώνονται σε οροπέδια δημιουργώντας πεδία για φύτευση ντόπιων προϊόντων, τα τοπικά γλυκά και φαγητά με συνταγή την απλότητα, που όποιος τα γευθεί δεν τα ξεχνά…

Η ηρεμία που υπάρχει και η ήπια ζωή που προτείνεται είναι κάποια από τα στοιχεία που κάνουν την Τήνο εξαιρετικό προορισμό για όσους δεν θέλουν κοσμοπλημμύρα, άγρια ξενύχτια έντασης, ατελείωτης νυχτερινής ζωής, αλλά επιζητούν την ειλικρινή χαλάρωση και τις διακοπές αποφόρτισης από την ένταση υποχρεώσεων της καθημερινότητας. Στα συν αυτού του νησιού είναι το ταξίδι που βιώνεις σαν σε άλλες εποχές.

Χωριά που έχουν την φιλοξενία ως προτεραιότητα, αλλά οι επισκέψεις σε μουσεία και καλοσυντηρημένους αρχαιολογικούς χώρους, η γνωριμία με Τηνιακούς καλλιτέχνες, ιδιαίτερα της μαρμαροτεχνίας, οι πολλοί γευστικοί πειρασμοί σε ταβερνάκια με θαλασσινά αλλά και ντόπια τυριά, παστά, κρεατικά, η περιήγηση στους ιδιαίτερους περιστεριώνες που εκτείνονται παντού, στους ανεμόμυλους αλλά και στα πάνω από χίλια ξωκλήσια ναούς και μοναστήρια που είναι διάσπαρτα, καλύπτοντας τις θρησκευτικές ανάγκες ορθοδόξων και καθολικών χριστιανών κατοίκων, αλλά κι επισκεπτών.

Ένα νησί που σου γαληνεύει την ψυχή, που σου επιτρέπει να κάνεις δραστηριότητες, να σταθείς σε καφέ ζαχαροπλαστεία, στέκια για όλους, αγναντεύοντας θάλασσα, ακολουθώντας ίχνη αρχαίων μονοπατιών, κάνοντας βόλτες σε στενοσόκκακα, σε πεζούλες που μαρτυρούν την τεχνική των πετράδων, να γευθείς την γοητεία της θάλασσας και τα σκηνικά που δημιουργεί, επιλέγοντας βαρκάδα να ξεφύγεις από την πιεστική πραγματικότητα απολαμβάνοντας την ηρεμία, την ευγένεια των κατοίκων, την αυθεντικότητα της ζωής που στην Τήνο ευτυχώς υπάρχει! Είναι το νησί με την δική του τοπική ταυτότητα.

Το καλοκαίρι προσφέρει μια πολυδιάστατη εμπειρία που συνδυάζει πολλά στοιχεία όπως προαναφέραμε. Την κατάνυξη, αλλά και τα παραδοσιακά ανταμώματα στα πανηγύρια, την υψηλή γαστρονομία, το σεβασμό στην τέχνη και την κυκλαδική μορφή της. Τοπικά τυριά, αλλαντικά με πρωτότυπες προσμίξεις, λουκάνικα, χειροποίητα γλυκά, λικέρ, τα αγκαθωτά αγκιναράκια, αρωματικά φυτά, οι λιαστές τομάτες, η μοσχοβολιστή ρίγανη και φυσικά το ρακί με μάραθο είναι τα καλύτερα προϊόντα που θα θυμίζουν το νησί στην επιστροφή του επισκέπτη.

Οι επισκέπτες εδώ ζουν μια μοναδική αντίθεση. Την πνευματικότητα της Παναγίας της Τήνου, με τάματα ζωής κι ελπίδας και την άγρια, μποέμικη ομορφιά ενός ανερχόμενου γαστρονομικού και πολιτιστικού προορισμού που συμπληρώνεται με τη ζωή όμορφων χωριών αληθινών “έργων τέχνης”! Ο Πύργος ξεχωρίζει ως το κέντρο της μαρμαροτεχνίας (πατρίδα του γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά), ενώ η Βώλαξ εντυπωσιάζει με το σεληνιακό τοπίο και τα διάσπαρτα γρανιτένια βράχια.

Ο Τριαντάρος και ο γειτονικός Μπερδεμιάρος, τα Δυο Χωριά και ο Αρνάδος, ανήκουν στους πιο χαρακτηριστικούς όμορφους πέτρινους οικισμούς του νησιού, στην περιοχή της Κάτω Μεριάς μια άλλη αίσθηση για τον περιπατητή ανάμεσά σε περιστεριώνες που εντυπωσιάζουν με τα σχέδιά τους αποκαλύπτοντας την αισθητική του 18ο και του 17ου αιώνα . Τα Υστέρνια με τη θέα στο Αιγαίο, το Φαλατάδος που θεωρείται η “πρωτεύουσα” του τηνιακού ρακιού. Κάθε Σεπτέμβριο διοργανώνεται εκεί η επίσημη Γιορτή του Ρακιού, όπως και στη Στενή στήνονται καζάνια και γλέντια, ενώ η Καρδιανή ξεπροβάλλει σαν ζωγραφιά, αλλά και κάθε χωριό της Τήνου έχει τα δικά του θελκτικά χαρακτηριστικά, το δικό του χρώμα.

Μικρά μουσεία με μεγάλη αξία

Εστιάζουμε στα μουσεία του συγκροτήματος του Πανελληνίου ιερού Ιδρύματος Ευαγγελίστριας Τήνου.

Μουσείο Τηνίων Καλλιτεχνών

Η επίσκεψη σε φέρνει σε επαφή με μια σπουδαία συλλογή από έργα (γλυπτά και ζωγραφική) των κορυφαίων Τηνίων δημιουργών. Εδώ συναντάς δύο χαρακτηριστικά έργα του Γιαννούλη Χαλεπά, αλλά κι έργα των Λάζαρου Σώχου, Δημητρίου Φιλιππότη, Νικηφόρου Λύτρα, Νικολάου Γύζη, Αντωνίου Σώχου, Λουκά Δούκα και πολλών άλλων που σημάδεψαν τη νεοελληνική τέχνη.

^{Εκθέματα στο μουσείο Τηνίων Καλλιτεχνών}

Μαυσωλείο της “Έλλης”

Βρίσκεται ακριβώς δίπλα στο ναό της Ευρέσεως στο ισόγειο του κτηριακού συγκροτήματος και είναι ένας χώρος ιστορικής μνήμης αφιερωμένος στα πρώτα θύματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα, τους αξιωματικούς και το πλήρωμα του καταδρομικού “Έλλη”, το οποίο τορπιλίστηκε άνανδρα από ιταλικό υποβρύχιο στο λιμάνι της Τήνου ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου του 1940.

Εκεί φυλάσσονται οστά των θυμάτων και τμήμα της ιταλικής τορπίλης που έπληξε το πλοίο, τα ακουστικά του ασυρματιστή, ένα σπαθί εποχής, σωσίβια του πλοίου κι ένα φωτογραφικό ντοκουμέντο, η δεύτερη έκρηξη στο πλοίο που αποτυπώθηκε με μηχανή εποχής από κάποιο φωτογράφο που ήταν εκεί (γιατί ήταν 15Αύγουστος) δείχνοντας το πλοίο μέσα στους καπνούς! Στην θέα τους και με τα άλλα εκθέματα αισθάνεσαι συγκίνηση…

Πινακοθήκη
Φιλοξενεί μια πλούσια συλλογή έργων Ελλήνων και ξένων ζωγράφων. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν αυθεντικοί πίνακες των Γύζη, Ιακωβίδη Λύτρα και Ροϊλού, καθώς και πολύτιμα έργα της ευρωπαϊκής αναγέννησης (ιταλικής και φλαμανδικής σχολής), πολλά από τα οποία αποτελούν δωρεές πιστών.

Σκευοφυλάκιο (Έκθεση Εκκλησιαστικών Κειμηλίων)
Σ’ αυτό το χώρο στεγάζονται ανεκτίμητης αξίας εκκλησιαστικοί θησαυροί του ναού. Σπάνιες εικόνες από τον 14ο έως τον 19ο αιώνα (όπως η Παναγία η Περίβλεπτος και η Γαλακτοτροφούσα προερχόμενη από την Αίγυπτο ), χρυσοκέντητα άμφια, παλαιά ευαγγέλια και ιστορικά χειρόγραφα, ξυλόγλυπτα, τέμπλο, κηροπήγια Αγίας Τράπεζας, είδη λαϊκής τέχνης, αναμνηστικά μετάλλια αγώνων του αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου Α’ που του απένειμαν Πατριάρχες, πανεπιστήμια, μεγάλα ιδρύματα, βασιλείς κ.α.

 

Το περίφημο έκθεμα η “Χάρτα του Ρήγα Φεραίου”, ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα αυθεντικά αντίτυπα του νεοελληνικού διαφωτισμού, το πιο σημαντικό δείγμα ελληνικής χαρτογραφίας της προεπαναστατικής περιόδου εκτίθεται κι εντυπωσιάζει, ενώ σε προθήκες με επεξηγήσεις υπάρχει το δαχτυλίδι του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, το οποίο ο ίδιος αφιέρωσε στην Παναγία ως τάμα, συλλογή με πόρπες, με είδη λαϊκής τέχνης, ο πρώτος ξυλόγλυπτος επιτάφιος, ένα ιστορικό σκαλιστό τέμπλο με δύο ωραίες πύλες κ.α.

Μουσείο Αντωνίου Σώχου
Μια ειδική αίθουσα αφιερωμένη αποκλειστικά στον ακαδημαϊκό και γλύπτη Αντώνιο Σώχο (ανιψιό του Λάζαρου Σώχου) που φιλοξενεί 16 γλυπτά του, κυρίως σε ξύλο και γύψο, με θέματα από την ελληνική μυθολογία και τη θρησκεία.

Αρχαιότητες της Τήνου

Η επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο του ναού του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης δίπλα στο παραλιακό χωριό Κόνια, μόλις 3 χιλιόμετρα από την χώρα είναι μια άλλη εμπειρία που θα σας γυρίσει στην αρχαία Ελλάδα. Ο φύλακας του χώρου θα σας προμηθεύσει ένα πολύτιμο χάρτη για να δείτε ένα προς ένα τα αξιοθέατα και το μπαρκοντ θα σας βοηθήσει για τις περεταίρω λεπτομέρειες.

^{Η Μεγάλη Στοά θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες στοές στις Κυκλάδες (μήκους 170 μέτρων), η οποία χρησίμευε ως χώρος υποδοχής και διαμονής των προσκυνητών.}

Ήταν το μοναδικό ιερό στις Κυκλάδες αφιερωμένο αποκλειστικά στον Ποσειδώνα και τη σύζυγό του, Αμφιτρίτη, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του νησιού, το οποίο επιβεβαιώνει ότι “η Τήνος αποτελούσε σπουδαίο θρησκευτικό και θεραπευτικό κέντρο από την αρχαιότητα, πολύ πριν συνδεθεί με τον χριστιανικό προσκυνηματικό τουρισμό”.

^{Ρωμαϊκά Λουτρά – Κρήνη, εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνταν για τα θεραπευτικά λουτρά και τους καθαρμούς.}

^{Τα Ερείπια του μεγάλου δωρικού ναού που κάποτε στέγαζε τα υπερμεγέθη αγάλματα των δύο θεών.}

Οι αρχαίοι ταξιδιώτες σταματούσαν υποχρεωτικά εκεί για να εξαγνιστούν και να κάνουν θυσίες πριν συνεχίσουν το ταξίδι τους για το ιερό νησί της Δήλου. Ο Ποσειδώνας επίσης λατρευόταν εδώ ως “Ιατρός” (αντίστοιχα με τον Ασκληπιό στην Επίδαυρο) και η Αμφιτρίτη ως προστάτιδα της γονιμότητας.

Επίσκεψη στη Μονή Κεχροβουνίου 

Το μοναστήρι είναι γυναικείο, επισκέψιμο και θυμίζει παραδοσιακό κυκλαδίτικο χωριό με ασβεστωμένα δρομάκια, πέτρινες καμάρες, πολλά μικρά παρεκκλήσια, όπως αυτό των Ταξιαρχών. Ή διαδρομή για να το προσεγγίσεις σου προσφέρει υπέροχη θέα, σε υψόμετρο περίπου 600 μέτρων, ενώ το κάνει και πιο ενδιαφέρον το γεγονός ότι εκεί έζησε η μοναχή Πελαγία, η οποία οραματίστηκε την εύρεση της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας το 1823.

Τα πιο αξιόλογα σημεία στο κέντρο της Μονής βρίσκεται το καθολικό (της Κοιμήσεως της Θεοτόκου)με το ξυλόγλυπτο τέμπλο, καλυμμένο με φύλλα χρυσού και με εντυπωσιακή μεταβυζαντινή αγιογραφία. Αξιοσημείωτες είναι οι τοιχογραφίες και ο παλιός ρώσικος επιτάφιος που περιέργως απαγορεύεται η φωτογράφηση του, και δίπλα από τα σκαλιά βρίσκεσαι στο λιτό Κελί της Αγίας Πελαγίας που διατηρείται την εποχή που ζούσε η Αγία, το Αρχονταρίκι και το Μουσείο Κειμηλίων με σπάνιες εικόνες, ιερά σκεύη, χειρόγραφα και προσωπικά αντικείμενα της Αγίας.

Γεννήθηκε το 1752 στο χωριό Κάμπος της Τήνου (το κοσμικό της όνομα ήταν Λουκία Νεγρεπόντη) και μπήκε στη Μονή Κεχροβουνίου σε ηλικία 15 ετών ενώ εκοιμήθη στις 28 Απριλίου 1834 σε ηλικία 82 ετών. Ανακηρύχθηκε μετά από 134 χρόνια επίσημα “Οσία Πελαγία” στις 11 Σεπτεμβρίου 1970 με συνοδική πατριαρχική πράξη και εορτάζει στις 23 Ιουλίου.

 

 

Επιστρέφοντας από ένα τόσο ενδιαφέρον οδοιπορικό επιβάλλεται στάση σε ταβερνάκι για να ξεδιψάσεις με τοπική μπύρα και προτάσεις πιάτων Τήνου που σέβονται τον επισκέπτη και σε νοστιμιά και σε τιμές.