Τι περιλαμβάνει η αμυντική συμφωνία που υπέγραψαν Ερντογάν-Στάρμερ

Ο πρόεδρος Ερντογάν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ υπέγραψαν την Τετάρτη το Έγγραφο Εταιρικής Σχέσης για την Ασφάλεια και την Άμυνα μεταξύ της Τουρκίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, στο περιθώριο της 36ης Συνόδου Κορυφής των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.

Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της διμερούς συνάντησης των δύο ηγετών, οι οποίοι συζήτησαν επίσης την πορεία των σχέσεων Τουρκίας-Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και σειρά περιφερειακών και διεθνών εξελίξεων, σύμφωνα με ανακοίνωση της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της τουρκικής Προεδρίας.

Ο Ερντογάν δήλωσε ότι η συνεργασία και ο στενός διάλογος μεταξύ των δύο χωρών έχουν ιδιαίτερη σημασία, προσθέτοντας ότι οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν να ενισχύουν τις διμερείς σχέσεις, με συγκεκριμένα βήματα κατά το προσεχές διάστημα.

Η συμφωνία Ερντογάν και Στάρμερ

Πέρα από τα διμερή ζητήματα, ο Ερντογάν αναφέρθηκε και στις ευρύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αρχιτεκτονική της δυτικής ασφάλειας. Τόνισε ότι οι διεθνείς εξελίξεις ανέδειξαν τη σημασία της διατήρησης του ρόλου του ΝΑΤΟ στη συλλογική ασφάλεια, καθώς και της προστασίας του λεγόμενου «διατλαντικού δεσμού».

Υπογράμμισε επίσης ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ που δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να συμμετέχουν στις υπό διαμόρφωση αμυντικές πρωτοβουλίες της ΕΕ, θέση που η Άγκυρα προβάλλει σταθερά, καθώς οι Βρυξέλλες επιδιώκουν την ανάπτυξη μιας περισσότερο αυτόνομης ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας.

Το νέο έγγραφο εταιρικής σχέσης ενισχύει περαιτέρω μια συνεργασία που έχει αποκτήσει ιδιαίτερη δυναμική τον τελευταίο χρόνο.
Τον Απρίλιο, η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψαν Πλαίσιο Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης, το οποίο καλύπτει την άμυνα, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, το οργανωμένο έγκλημα, την ενεργειακή ασφάλεια και τη συνεργασία στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας, ενώ παράλληλα στοχεύει στην αύξηση του διμερούς εμπορίου και στον εκσυγχρονισμό της υφιστάμενης συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου.

Ο ρόλος της αμυντικής βιομηχανίας

Τα θεμέλια της συμφωνίας που υπογράφηκε την Τετάρτη είχαν τεθεί κυρίως με τη σημαντική συμφωνία αμυντικής βιομηχανίας που υπεγράφη τον περασμένο Ιούλιο, ανοίγοντας τον δρόμο για την προμήθεια από την Τουρκία, έως και 40 μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter Typhoon.

Η αρχική παραγγελία αφορά 20 αεροσκάφη, συνολικής αξίας έως και οκτώ δισεκατομμυρίων λιρών, αποτελώντας τη μεγαλύτερη εξαγωγική συμφωνία βρετανικών μαχητικών αεροσκαφών της τελευταίας γενιάς. Το πρόγραμμα αναμένεται να στηρίξει περίπου 20.000 θέσεις εργασίας στο Ηνωμένο Βασίλειο και υλοποιείται από κοινοπραξία βρετανικών αμυντικών εταιρειών, μεταξύ των οποίων οι BAE Systems, Rolls-Royce, Leonardo UK, MBDA και Martin-Baker. Οι πρώτες παραδόσεις προβλέπεται να ξεκινήσουν το 2030.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο Έγγραφο Εταιρικής Σχέσης για την Ασφάλεια και την Άμυνα επεκτείνει τη συνεργασία και σε τομείς όπως η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η κυβερνοασφάλεια, η αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, καθώς και ο ευρύτερος στρατιωτικός συντονισμός. Ωστόσο, καμία από τις δύο κυβερνήσεις δεν έχει δημοσιοποιήσει τις λεπτομέρειες της συμφωνίας.

Πηγές αναφέρουν ότι η φιλοσοφία της προσομοιάζει στη διμερή αμυντική συμφωνία που υπέγραψαν η Γαλλία και η Ελλάδα το 2021. Όμως, δεν έχει επιβεβαιωθεί εάν αυτή περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας άμυνας.

Ολοένα στενότερη σύγκλιση

Η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι διαχρονικά μέλη του ΝΑΤΟ, της 32μελούς Συμμαχίας που ιδρύθηκε το 1949 στη βάση της αρχής της συλλογικής άμυνας. Η Τουρκία, η οποία διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη της Συμμαχίας, έχει αποκτήσει ολοένα σημαντικότερο ρόλο στις συζητήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ιδιαίτερα μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο οποίος αναζωπύρωσε τη συζήτηση για την κατανομή των βαρών και τα όρια της δυτικής αμυντικής συνεργασίας.

Η Σύνοδος της Άγκυρας είναι η πρώτη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ που πραγματοποιείται επί τουρκικού εδάφους, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερο συμβολισμό τόσο στη διοργάνωση, όσο και στις διμερείς συμφωνίες που υπογράφηκαν στο περιθώριό της.