Πώς η Τουρκία πλαγιοκοπεί διπλωματικά την Κύπρο

Η πρόσφατη επίσκεψη του Λιβανέζου Προέδρου, Ζοζέφ Αούν στην Άγκυρα ( 30/7), έγινε για να μεσολαβήσει η Τουρκία προς τη Συρία, για να μην προχωρεί σε στρατιωτικά κτυπήματα στο Λίβανο. Ο Ερντογάν βρήκε την ευκαιρία να προτείνει όπως αποστείλει τουρκικά στρατεύματα στον Νότιο Λίβανο, στην μεθόριο Λιβάνου-Ισραήλ-Συρίας. Κι αυτό, ενόψει της ολοκλήρωσης της παρουσίας της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ (UNIFIL) που έχει οριστεί για τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Ο Ζοζέφ Αούν παρουσιάσθηκε επιφυλακτικός έναντι της τουρκικής πρότασης. Είναι γενικά επιφυλακτικός έναντι της Τουρκίας, ενώ γνωρίζει πόσο σημαντική είναι για τη χώρα του η Κυπριακή Δημοκρατία και ως κράτος-μέλος της ΕΕ. Η Λευκωσία αποτελεί τον σύνδεσμο μεταξύ της Κομισιόν και της Βηρυτού.

Σε ό,τι αφορά την Αίγυπτο, παρά τις εκατέρωθεν επιφυλάξεις, υπάρχουν και θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Κοινά συμφέροντα, αλλά και διαφωνίες στη Λιβύη, Αιθιοπία, Σομαλία, Ερυθραία, Τζιμπουτί, Σουδάν, Σομαλιλάνδη. Η αμυντική συνεργασία των δυο χωρών φαίνεται να προχωρά. Έχει υπογραφεί, όπως είναι γνωστό, επιστολή προθέσεων από τους υπουργούς Άμυνας (στις 13 Ιουλίου στην Άγκυρα) ενώ έγιναν και κοινές αεροπορικές ασκήσεις (μια και με συμμετοχή Αζερμπαϊτζάν). Στην ατζέντα των δυο χωρών είναι και η αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού της Αιγύπτου από την Τουρκία.

Η Λευκωσία παρακολουθεί από κοντά τα όσα διαδραματίζονται μεταξύ Τουρκίας και Αιγύπτου. Με την Αίγυπτο η Κύπρος έχει συνεργασία και στα ενεργειακά, που είναι και κρίσιμα και σημαντικά για το Κάϊρο. Προφανώς και η Αίγυπτος δεν εμπιστεύεται την Τουρκία του Ερντογάν και τούτο δεν μπορεί να υποβαθμίζεται, πλην όμως η επαναπροσέγγιση προχωρά. Αυτό που φαίνεται είναι ότι δεν πρέπει να αναμένονται πισωγυρίσματα στις σχέσεις της Κύπρου με τα γειτονικά αυτά κράτη.

Τουρκικός επεκτατισμός και στα ενεργειακά

Η κατοχική δύναμη επενδύει στα ενεργειακά και υπάρχει επεκτατικός σχεδιασμός, που καθιστά βαθμηδόν την Τουρκία “μεγάλη δύναμη”. Τελευταία κίνηση το Πακιστάν, ενώ υπάρχει στροφή και προς την Ινδία. Ενδιαφέρον έχουν οι δηλώσεις του υπουργού Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Alparslan Bayraktar, για τις δυνατότητες και προοπτικές της Τουρκίας στον ενεργειακό τομέα. Ανέφερε ότι στο πλαίσιο αυτό, διεξάγονται μελέτες για επέκταση των δυνατοτήτων παραγωγής των Τουρκικών Πετρελαίων (Türkiye Petroleri).

Συγκεκριμένα ανέφερε ότι «η συμφωνία του Kerküt που υπογράφθηκε με το Ιράκ αποτελεί σημαντικό μέρος αυτού του στόχου. Οι συμφωνίες για τους αγωγούς πετρελαίου και τα προγραμματισμένα νέα έργα, θα ενισχύσουν τη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών». Στη συνέχεια ανέφερε ότι καταβάλλονται προσπάθειες ώστε η Türkiye Petroleri να παραγάγει ένα εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως.

Συνεχίζοντας, ανάφερε ότι η Τουρκία έχει υπογράψει συμφωνίες συνεργασίας με τις εταιρείες Exxon, Chevron, BP, Shell και Total, οι οποίες μετατρέπονται πλέον σε συγκεκριμένα έργα. «Η συμφωνία με την BP έχει μετατραπεί σ’ ένα συγκεκριμένο και εμπορικό έργο στο Kerküt. Αποκτήσαμε δύο κοιτάσματα στη Λιβύη, ένα στη θάλασσα και ένα στην ξηρά και εργαζόμαστε επίσης σ’ ένα μεγαλύτερο έργο. Στην Αφρική, οι δραστηριότητες μας συνεχίζονται στη Guinea-Bissau, την Αγκόλα και τη Λιβερία. Συνεχίζονται και οι δραστηριότητες μας στο Καζακστάν, το Αζερμπαϊτζάν, το Ιράκ και το Πακιστάν. Σύντομα θα αρχίσουμε τη διαδικασία σχετικά με τα θαλάσσια κοιτάσματα στο Μπαγκλαντές, ενώ η νέα τοποθεσία του “Oruç Reis” θα είναι το Πακιστάν. Η επόμενη χώρα θα είναι η Ινδία…», ανέφερε.

Εκείνο, που δεν είναι γνωστό, σε αυτή τη φάση, είναι οι σχεδιασμοί της κατοχικής δύναμης στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι όποιες συζητήσεις είχαν ξεκινήσει με τη Συρία, κυρίως για οριοθέτηση ΑΟΖ, δεν έχουν προχωρήσει.