Στον αέρα τα F-35 της Τουρκίας – “Παγώνουν” οι συνομιλίες για τους S-400

Τα σχέδια του προέδρου Τραμπ για την πώληση των F-35 στην Τουρκία παραμένουν σε εκκρεμότητα, περισσότερο από έναν μήνα μετά την ανακοίνωσή τους, αφήνοντας το Κογκρέσο να διαχειριστεί την ένταση που έχει δημιουργηθεί μεταξύ μιας χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ και του Ισραήλ.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης η απαίτηση για τους S-400

Το βασικό ζήτημα είναι μια πρόβλεψη της αμερικανικής νομοθεσίας περί κυρώσεων, σύμφωνα με την οποία η Τουρκία πρέπει να απομακρύνει τους ρωσικούς S-400 προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση στα F-35.
Μία πιθανή λύση για να προχωρήσει η πώληση που υποστηρίζει ο Τραμπ είναι η απενεργοποίηση των S-400. Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει νέες αντιδράσεις στο Κογκρέσο, καθώς ορισμένοι Αμερικανοί νομοθέτες θεωρούν ότι η νομοθεσία απαιτεί την πλήρη απομάκρυνση του ρωσικού συστήματος.

Εναλλακτικά η πώληση των S-400 στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Η Wall Street Journal είχε αναφέρει στις 18 Ιουλίου ότι η Τουρκία βρισκόταν σε συνομιλίες με τα ΗΑΕ για τη μεταφορά του συστήματος. Ωστόσο, σύμφωνα με το Semafor, οι συνομιλίες φαίνεται πως δεν έχουν προχωρήσει, σύμφωνα με σχετικές πηγές.

Η Ουάσιγκτον ανησυχεί ότι η λειτουργία των δύο προηγμένων συστημάτων στην Τουρκία θα μπορούσε να επιτρέψει στους S-400 να συλλέξουν κρίσιμα στοιχεία για τα F-35, μεταξύ άλλων σχετικά με το ίχνος του ραντάρ τους, και να τα μεταφέρουν στη Μόσχα.

Οι συνομιλίες με τα ΗΑΕ ξεκίνησαν μετά την επίσκεψη του Τραμπ στην Τουρκία τον Ιούλιο, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ. Εκεί ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι σχεδιάζει να άρει τους περιορισμούς στην αγορά αμερικανικών μαχητικών από την Τουρκία.

Παρεμβάσεις από το Κογκρέσο

«Δεν νομίζω ότι θα πρέπει να έχουν F-35, εκτός αν πρόκειται να είναι πραγματικός εταίρος… Επομένως, εάν έχουν τους S-400, δεν μπορούν να έχουν F-35», δήλωσε στο Semafor ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Ρικ Σκοτ από τη Φλόριντα.

Πρόσθεσε ότι δεν έχει «ακούσει τίποτα» από την κυβέρνηση Τραμπ σχετικά με την προώθηση της υπόθεσης, σημειώνοντας: «Και μιλάω αρκετά συχνά με την κυβέρνηση, οπότε…».

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τζιμ Ρις από το Άιντάχο, ο οποίος εδώ και καιρό έχει μπλοκάρει την πώληση, δήλωσε στο Semafor:

«Σε αυτό το σημείο, δεν έχουν απομακρύνει τους S-400, οπότε η κατάσταση βρίσκεται σε αδιέξοδο».

Η Δημοκρατική γερουσιαστής Ελίζαμπεθ Γουόρεν δήλωσε ότι έχει και η ίδια επιφυλάξεις για την πώληση, αλλά απέρριψε τον ρόλο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου στην άσκηση πιέσεων εναντίον της.

«Έχω τις δικές μου επιφυλάξεις για την πώληση F-35 στην Τουρκία, αλλά δεν ενδιαφέρομαι για συμβουλές από τον Νετανιάχου», δήλωσε η Γουόρεν, προσθέτοντας ότι οι πιέσεις του «μπορεί να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα».

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Κουνς από το Ντέλαγουερ δήλωσε ότι δεν γνωρίζει σε ποιο σημείο βρίσκονται οι συνομιλίες με τα ΗΑΕ.

«Έχω μιλήσει με τους Εμιρατινούς για το θέμα, έχω μιλήσει και με τους Τούρκους, αλλά δεν είμαι βέβαιος ότι έλαβα κάποια επίσημη θέση», ανέφερε.
Πρόσθεσε: «Θα κάνω μια γενική παρατήρηση: Κάθε χώρα που αγόρασε τους S-400 και τους ανέπτυξε θα αντιμετώπιζε τις ίδιες ανησυχίες, προκλήσεις και περιορισμούς… που αντιμετώπισαν οι Τούρκοι».

Γιατί μπορεί να έχουν «παγώσει» οι συνομιλίες με τα ΗΑΕ

Δεν είναι σαφές γιατί οι συνομιλίες με τα ΗΑΕ ενδέχεται να έχουν σταματήσει, σύμφωνα με το Semafor.

Ένας πιθανός λόγος είναι ότι η κατοχή των S-400 από τα ΗΑΕ θα εμπόδιζε στο μέλλον τη χώρα να αγοράσει τα δικά της F-35.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Semafor ότι η πώληση στα ΗΑΕ εξακολουθεί να είναι πιθανή, σημειώνοντας ότι η χώρα «δεν έχει πρόβλημα να αγοράζει πράγματα από τους Ρώσους».

Ο ίδιος αξιωματούχος πρόσθεσε: «Δεν νομίζω ότι έχει ληφθεί κάποια οριστική απόφαση» σχετικά με την αγορά των S-400 από την Τουρκία.

Ο Τραμπ προανήγγειλε την πώληση των F-35 στην Τουρκία κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ τον περασμένο μήνα, μαζί με τον πρόεδρο Ερντογάν, σύμφωνα με το Semafor.

Λίγες ώρες αργότερα, ο Νετανιάχου ανέβασε τους τόνους, προειδοποιώντας ότι η πώληση των μαχητικών στην Τουρκία θα μπορούσε να «καταστρέψει την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή».

Το Ρεπουμπλικανικό Κογκρέσο έχει σε μεγάλο βαθμό στηρίξει τις επιδιώξεις του Τραμπ κατά τη δεύτερη θητεία του. Ωστόσο, η πώληση των F-35 στην Τουρκία ενδέχεται να δυσκολευτεί να επιβιώσει από μια ψηφοφορία του Κογκρέσου για την απόρριψή της, η οποία θα έφερνε αντιμέτωπα τα συμφέροντα του Ισραήλ με εκείνα μιας χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ.
Αυτό συμβαίνει εν μέρει επειδή πολλοί σύμμαχοι του Τραμπ επιμένουν ότι η Τουρκία πρέπει να απομακρύνει πλήρως το ρωσικό σύστημα.

Η ρωσική επιρροή σε οποιαδήποτε μεταφορά

Ακόμη και αν ολοκληρωθεί η πώληση των S-400 στα ΗΑΕ ή σε κάποια άλλη χώρα, η Μόσχα αποτελεί ένα ακόμη πιθανό εμπόδιο.

Η Ρωσία πρέπει να εγκρίνει οποιαδήποτε μεταφορά των S-400, γεγονός που της προσδίδει σημαντικό μοχλό επιρροής σε μια εξέλιξη την οποία έχει σοβαρούς λόγους να απορρίψει, σύμφωνα με το Semafor.

Εάν η Τουρκία δεν μπορέσει να πουλήσει τους S-400 στα ΗΑΕ ή να τους απενεργοποιήσει, μια ακόμη επιλογή θα ήταν η καταστροφή του συστήματος, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

«Υπάρχουν αρκετές επιλογές για να λυθεί αυτό το πρόβλημα και νομίζω ότι οι Τούρκοι θέλουν να το λύσουν», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Ο Τιμ Τσάτελ, συνεργάτης διεθνούς ασφάλειας στο Chatham House, δήλωσε στο Semafor:

«Το Ισραήλ έχει σήμερα το μονοπώλιο στη χρήση των F-35 στη Μέση Ανατολή, αλλά αυτό δεν θα διαρκέσει για πάντα, καθώς η Σαουδική Αραβία θα αρχίσει να παραλαμβάνει τα δικά της από το 2029».

Η Σαουδική Αραβία, παράλληλα, εντείνει τις πιέσεις για τη δική της αγορά F-35. Ωστόσο, σύμφωνα με το Semafor, δεν έχει υπάρξει δημόσια πρόοδος από τον Νοέμβριο, όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να προωθήσει την πώληση.

Ο υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, Χαλίντ μπιν Σαλμάν, συναντήθηκε τον περασμένο μήνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ, καθώς το Ριάντ επιδιώκει να αξιοποιήσει τη δυναμική που δημιουργήθηκε μετά την πρόσφατη πυρηνική συμφωνία.

Ο Ντάγκλας Σίλιμαν, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Ιράκ και το Κουβέιτ και πρόεδρος του Arab Gulf States Institute, χαρακτήρισε την πώληση στη Σαουδική Αραβία «μια διαδικασία που θα διαρκέσει χρόνια».

Πρόσθεσε ότι «οι Ισραηλινοί μπορεί να ανησυχούν επειδή δεν υπάρχει κάποιου είδους εξομάλυνση» στις σχέσεις με το Ριάντ ως προϋπόθεση για την πώληση.