Πέθανε ο πρώην υπουργός Στέφανος Μάνος – Αντιμετώπιζε χρόνια προβλήματα υγείας

Η πολιτική διαδρομή του Στέφανου Μάνου διήρκεσε περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 1977 με τη Νέα Δημοκρατία, μετά από πολυετή παρουσία στον επιχειρηματικό χώρο, και στη συνέχεια ανέλαβε σειρά κυβερνητικών θέσεων και υπουργικών χαρτοφυλακίων.

Ποιος ήταν ο Στέφανος Μάνος

Γεννημένος στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 1939, ο Στέφανος Μάνος σπούδασε μηχανολόγος μηχανικός στο Ομοσπονδιακό Πολυτεχνείο της Ζυρίχης και στη συνέχεια απέκτησε MBA στη Διοίκηση Επιχειρήσεων από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Πριν εισέλθει στην πολιτική είχε εργαστεί επί περίπου έντεκα χρόνια στον επιχειρηματικό τομέα.

Η κοινοβουλευτική του παρουσία ξεκίνησε το 1977 και συνεχίστηκε, με διακοπές, για περίπου τρεις δεκαετίες. Κατά τη διάρκεια της πολιτικής σταδιοδρομίας του ανέλαβε, μεταξύ άλλων, τα υπουργεία Περιβάλλοντος, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αφήνοντας ιδιαίτερο αποτύπωμα κυρίως στα ζητήματα οικονομικής πολιτικής και λειτουργίας του κράτους.

Η πορεία του δεν περιορίστηκε στη Νέα Δημοκρατία. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 ακολούθησε αυτόνομη πολιτική διαδρομή και τον Απρίλιο του 1999 ανακοίνωσε την ίδρυση των Φιλελευθέρων, επιχειρώντας να δώσει διακριτή πολιτική έκφραση στον οικονομικό φιλελευθερισμό.

Αργότερα συνεργάστηκε και με το ΠΑΣΟΚ, συμμετέχοντας στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του κόμματος στις εκλογές του 2004, ενώ τα επόμενα χρόνια βρέθηκε εκ νέου σε εγχειρήματα του μεταρρυθμιστικού και φιλελεύθερου χώρου.

Υπήρξε επίσης από τα πρόσωπα που συνδέθηκαν με τη δημιουργία της Δράσης, της οποίας ανέλαβε την ηγεσία, προτού παραιτηθεί από τη θέση του προέδρου το 2012, παραμένοντας ωστόσο ενεργός στον δημόσιο διάλογο.

Ο Στέφανος Μάνος διατήρησε μέχρι τα τελευταία χρόνια έντονη παρουσία στη δημόσια συζήτηση μέσα από άρθρα, συνεντεύξεις και παρεμβάσεις. Οι απόψεις του για τη φορολογία, το ασφαλιστικό, τις δημόσιες επιχειρήσεις, τις ιδιωτικοποιήσεις, τη λειτουργία του κράτους και τις μεταρρυθμίσεις βρίσκονταν συχνά έξω από την κυρίαρχη πολιτική γραμμή και προκαλούσαν αντιδράσεις.

Ο ίδιος υπερασπιζόταν σταθερά την ανάγκη περιορισμού του κρατικού παρεμβατισμού, μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης και βαθύτερων διαρθρωτικών αλλαγών στην οικονομία. Αυτή η πολιτική ταυτότητα τον κατέστησε μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες –και συχνά αιρετικές– φωνές του ελληνικού φιλελεύθερου χώρου. Η μακρά σχέση του με τη Νέα Δημοκρατία υπήρξε επίσης αντικείμενο συχνών αναδρομών και κριτικών παρεμβάσεών του για την πορεία του κόμματος.

Ακόμη και μετά την αποχώρησή του από την ενεργό κομματική πολιτική, συνέχισε να παρεμβαίνει στα δημόσια πράγματα, διατηρώντας το προσωπικό του ιστολόγιο και αρθρογραφώντας για ζητήματα οικονομίας, πολιτικής και δημόσιας διοίκησης.

Το αντίο του πολιτικού κόσμου

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε ανάρτησή του εξέφρασε τη θλίψη του για την απώλεια του Στέφανου Μάνου και χαρακτήρισε τον εκλιπόντα «αντισυμβατικό πολιτικό με θέσεις σύγχρονες και καταλυτικές, που πολλές φορές προπορεύονταν της εποχής του».

Αναλυτικά η ανάρτηση του πρωθυπουργού στο Facebook:

«Με θλίψη πληροφορήθηκα τον θάνατο του Στέφανου Μάνου. Ενός πολιτικού με ξεχωριστή προσωπικότητα και αναμφίβολη προσφορά στη δημόσια ζωή. Όχι μόνο με τη δράση του από τις θέσεις του υπουργού ή του βουλευτή. Αλλά και με τις συχνά ριζοσπαστικές απόψεις του, τις οποίες δεν δίσταζε να υπερασπίζεται μέχρι τέλους.

Από την πλούσια διαδρομή του αξίζει να θυμόμαστε τη συμβολή του σε σοβαρές μεταρρυθμίσεις όπως η είσοδος της κινητής τηλεφωνίας στη χώρα, η υπογραφή των έργων του Μετρό και της γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, αλλά και η τολμηρή θεσμοθέτηση των πεζοδρομήσεων και της προστασίας των παραδοσιακών οικισμών.

Γνώρισα τον Στέφανο Μάνο ως στενό συνεργάτη του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και υπουργό της κυβέρνησής του. Διαπιστώνοντας από κοντά τη φιλελεύθερη σκέψη του, όσο και τον κάποτε αιρετικό, όμως πάντοτε γόνιμο χαρακτήρα του. Γι’ αυτό και συγκρατώ περισσότερο το έργο του, παρά τις κατά καιρούς κομματικές επιλογές του.

Σε κάθε περίπτωση, υπήρξε ένας πολιτικός αντισυμβατικός. Με θέσεις σύγχρονες και καταλυτικές, που πολλές φορές προπορεύονταν της εποχής του. Αξίζει, λοιπόν, να τον θυμόμαστε ως παρουσία με τη δική της προσφορά στην πολιτική ζωή της χώρας και στον δημόσιο διάλογο. Τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια στην οικογένειά του».

Τη βαθιά του θλίψη για την απώλεια του Στλεφανου Μάνου εξέφρασε ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης: «Αποχαιρετώ τον Στέφανο Μάνο, μια εξέχουσα προσωπικότητα του δημόσιου βίου που σημάδεψε τη μεταπολιτευτική πολιτική ιστορία του τόπου μας» ανέφερε σε σχετική δήλωσή του κ. Ν. Κακλαμάνης και σημείωσε: «Η πολιτική διαδρομή του Στέφανου Μάνου διήρκεσε περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 1977 με τη Νέα Δημοκρατία και υπηρέτησε το κοινοβούλιο και τη χώρα με αφοσίωση, τόλμη και πίστη στις ιδέες του.

Στην πολυετή του πορεία ανέλαβε κρίσιμα χαρτοφυλάκια, διατελώντας, μεταξύ άλλων, Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς και Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, αφήνοντας ουσιαστικό και διακριτό έργο. Με αδιάκοπη διάθεση για προσφορά και ανανέωση των ιδεών, υπήρξε ιδρυτής των Φιλελευθέρων και συνιδρυτής της Δράσης. Σε όλη του τη διαδρομή ξεχώρισε για τη συνέπεια, τον ευθύ πολιτικό λόγο και την εργατικότητά του». Τέλος, στην οικογένεια και τους οικείους του ο κ. Ν. Κακλαμάνης απηύθυνε τα ειλικρινή και θερμά του συλλυπητήρια.

«Με μεγάλη συγκίνηση» αποχαιρετά τον Στέφανο Μάνο ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.

Όπως επισημαίνει σε ανάρτησή του, «ο Στέφανος Μάνος φεύγει, αφήνοντας πίσω του ένα έντονο αποτύπωμα! Αποτύπωμα έργου και μεταρρυθμίσεων. Ταυτισμένος ως υπουργός με έργα, όπως οι πρώτοι πεζόδρομοι, η διάσωση και ανάδειξη της Πλάκας, η προώθηση του μετρό και του αεροδρομίου της Αθήνας, ο σχεδιασμός της Αττικής Οδού. Ταυτισμένος επίσης με μάχες για τον περιορισμό της έκτασης του Δημοσίου και την απελευθέρωση της οικονομίας από περιττούς γραφειοκρατικούς περιορισμούς.

Αντισυμβατικός, ξεροκέφαλος, με επιμονή σε όσα πίστευε, αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις. Το αντίθετο του πολιτικού των δημοσίων σχέσεων. Μπροστά από την εποχή του, το έργο του δεν εκτιμήθηκε πάντα όταν το προωθούσε. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι χωροταξικές και πολεοδομικές παρεμβάσεις στην Αθήνα του κόστισαν την εκλογή του στη Βουλή το 1981. Έβρισκε όμως πάντοτε δυνάμεις να συνεχίζει τις μεταρρυθμίσεις του και τις συγκρούσεις του. Και είχε τον τρόπο να προκαλεί την προσοχή όλων μας μέχρι και τα τελευταία χρόνια, όταν δεν ήταν πια ενεργός στην πολιτική, ακόμα κι αν καμιά φορά διαφωνούσαμε μαζί του».

Και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης καταλήγει: «Εμείς οι φιλελεύθεροι θα τον θυμόμαστε πάντοτε με σεβασμό. Όχι μόνο για τις φιλελεύθερες ιδέες του, αλλά και ως παράδειγμα ανοιχτόμυαλου, σύγχρονου και πρακτικού πολιτικού. Που δικαιώθηκε τελικά, διότι αψήφησε το κόστος και επέμεινε στο έργο. Και εγώ θα τον θυμάμαι από τα πρώτα σεμινάρια που μας έκανε στα στελέχη της ΔΑΠ στη δεκαετία του ‘80 μέχρι τις χρήσιμες παρατηρήσεις που μου έκανε είτε όταν ήμουν υπουργός Μεταφορών είτε όταν ήμουν υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τον αποχαιρετώ με μεγάλη συγκίνηση και λύπη! Καλό ταξίδι Στέφανε Μάνο!»