Πως πρέπει να κινηθεί η Ελλάδα μετά την Συμφωνία της Μέκκας

Δεν υπάρχει λόγος, ταραχή να καταλαμβάνει τους αρμοδίους του ΥΠΕΞ εξαιτίας του Συμφώνου της Μέκκας (07 Αυγούστου 2026). Αναλύουμε την κατάσταση  και μένουμε συνεπείς στις επιλογές μας – που πάντως ως προς την Ανατολική Μεσόγειο και την Μέση Ανατολή πρέπει να τελούν υπό διαρκή επισκόπηση. Θα ήταν σπασμωδική μία κίνηση απόσυρσης της συστοιχίας του πυραυλικού συστήματος εναέριας άμυνας Patriot από την Σαουδική Αραβία.

Αντιθέτως, από πολιτικής τουλάχιστον απόψεως, το σύστημα πρέπει άχρι καιρού να παραμείνει στο Γιανμπού και η πλευρά μας να προχωρήσει χωρίς αναβολή σε διαβουλεύσεις εφ’ όλου του φάσματος με το Ριάντ για το παρόν και το μέλλον της διμερούς συνεργασίας. Δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία ότι η Συντροφία των Τριών είναι καρπός της αδυναμίας των ΗΠΑ να καλύψουν αποτελεσματικά τους εταίρους των στον Κόλπο από τα πλήγματα του Ιράν.

Συνδετικό υλικό των Τριών, εν προκειμένω ως εκπροσώπων όχι μόνο των Σουνιτών αλλά του συνόλου των Μουσουλμάνων, είναι η εναντίωση στις πολιτικές του Ισραήλ. Δεν είναι το Ιράν ο στόχος, η απειλή για την ασφάλεια των τριών συμβαλλομένων της Συμφωνίας Αμυντικής Συνεργασίας.

Είναι πρόδηλο ότι η ασθενέστερη πλευρά της τριγωνικής συμμαχίας είναι η Σαουδική Αραβία. Η υπογραφή της συμφωνίας αποτελεί αγορά, αμφιβόλου αξίας ασφαλιστηρίου για τον κυβερνώντα διάδοχο του σαουδικού θρόνου. Ήταν όμως κίνηση ανάγκης, πιεζομένου μεταξύ Ισραήλ, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και, από την άλλη πλευρά, του πολυπράγμονος Κατάρ, φίλου και δανειστή της Τουρκίας.

Σαουδική Αραβία και Τουρκία

Το Σύμφωνο, αν υπήρχε σε κάποιες καγκελαρίες αμφιβολία, εννοείται ότι βάζει ταφόπλακα στην περίπτωση προσχώρησης της Σαουδικής Αραβίας στις συμφωνίες του Αβραάμ και εκθέτει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που είναι μέρος των συμφωνιών αυτών. Εξ άλλου, η ούτως η άλλως μακροπρόθεσμη προοπτική δημιουργίας οικονομικού διαδρόμου Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης IMEC, τώρα παραπέμπεται στις ελληνικές καλένδες, μέχρι δηλ. αλλαγής της πολιτικής του Ριάντ.

Η Σαουδική Αραβία, φύλακας των ιερών προσκυνημάτων του Ισλάμ, ενδίδει στην Τουρκία, κληρονόμο των Οθωμανών Χαλίφηδων, η οποία με την ανασύσταση του σιδηροδρόμου Κωνσταντινούπολης-Χετζάζης (συμφωνία Ιουνίου 2026), φιλοδοξεί να επιστρέψει εκεί από όπου είχε εκδιωχθεί με την Αραβική Ανταρσία του 1917. Ιδιαίτερης σημασίας είναι η απόφαση της Αιγύπτου παρά τις προηγηθείσες διαβουλεύσεις, να μην ενταχθεί στο σχήμα.

Όπως έχει γράψει ο ΣΤΡΑΒΩΝ (08.08.26), στο Κάιρο έχουν μία μακροπρόθεσμη οπτική των αραβικών πραγμάτων, λαμβανομένων επίσης πρωταρχικά υπόψιν των συμφερόντων τους στην Μεσόγειο και δή με Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ, αλλά και εκείνων στη Λιβύη. Πιθανότητα μεταγενέστερης προσχωρήσεως της Αιγύπτου στο σχήμα φαίνεται περίπου αμελητέα, εκτός εάν η κυβέρνηση Νετανυάχου συνεχίσει αποφασιστικά την σημερινή κρημνώδη γραμμή της.

Η Ελλάδα, η Αίγυπτος και το Ισραήλ

Περί αντισυσπειρώσεως: Η Ελλάδα πρέπει να συνεχίσει την εμπέδωση των σχέσεών της, επί διμερούς βάσεως, με το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και βεβαίως, με την Ινδία. Η σύμπηξη πενταμερούς “Άξονα” Ινδίας-Εμιράτων-Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδος δεν εξυπηρετεί. H χώρα μας, ορθώς, έχει αναπτύξει μία πολυεπίπεδη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, η οποία δεν αποτελεί συμμαχία. Εκαστο των δύο μερών επενδύει στην σχέση αυτή χάριν των δικών του εθνικών συμφερόντων τα οποία είναι ιδιαίτερα για κάθε πλευρά. Με το Ισραήλ εμείς δεν είμαστε όμοροι, όπως όμως είμαστε στη θάλασσα όμοροι με την Αίγυπτο (άλλη η περίπτωση της Κύπρου).

Tο Ισραήλ αντιμετωπίζει δύσκολες καταστάσεις στην περιοχή του, οι οποίες δεν έχουν γίνει ευκολότερες με την επίθεση που εξαπολύθηκε κατά του Ιράν από κοινού με τις ΗΠΑ, στις 28 Φεβρουαρίου τρέχοντος έτους. Παρά τα επιφαινόμενα, η πτώση του καθεστώτος ´Ασσαντ στην Συρία, καθεστώτος κοσμικού, δεν διευκόλυνε την θέση ασφαλείας του Ισραήλ, ούτε βεβαίως τα ελληνικά συμφέροντα.

Στο μέτρο που αποτελούμε, όχι μόνο λόγω γεωγραφικής θέσης, κρίσιμο και αξιόπιστο εταίρο για το Ισραήλ, είναι υποχρέωσή μας να ξετυλίγουμε τις αντιλήψεις μας για το ένα η το άλλο ζήτημα και τις επιπτώσεις στην διεθνή κατάσταση και σε εμάς ειδικότερα. Η οδός των σχέσεών μας πρέπει να είναι διπλής κατευθύνσεως και να συμβάλει στην ενίσχυση της θέσεως των δύο εταίρων, όχι στην δημιουργία νέων αντιπάλων. Το Ισραήλ, έχει κάθε συμφέρον, και η Ελλάδα δεν επιτρέπεται να μένει σιωπηλή, στο καλώς έχειν των Χριστιανικών, και ειδικότερα των Ορθοδόξων ιερών στους Αγίους Τόπους. Είναι γνωστό ότι το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και η Αγιοταφική Αδελφότητα υφίστανται την πίεση Εβραίων ζηλωτών και την καταπάτηση προσκυνημάτων, κτημάτων και κτισμάτων.

Η Συμφωνία της Μέκκας και η Αίγυπτος

Η αναθέρμανση των σχέσεων Αιγύπτου-Τουρκίας δεν οφείλεται στην σχέση Ελλάδος-Ισραήλ. Είναι όμως κατάσταση που υποχρεώνει να εξετάζουμε συνολικά και να σταθμίζουμε με λεπτότητα την πολιτική μας, η οποία βεβαίως δεν στοχεύει στον εγκλωβισμό της Τουρκίας, αλλά στην εξισορρόπησή της.

Η Αίγυπτος δεν είναι και δεν πρόκειται να γίνει προνομιούχος ελάσσων εταίρος της Τουρκίας. Ανεξαρτήτως καθεστώτος, θα συνεχίσει να ακολουθεί πολιτική ισορροπιών μεταξύ ημών και της Τουρκίας, της οποίας όμως πολιτικής το μείγμα δεν θα είναι σταθερό και αμετάβλητο. Υπάρχουν όρια στην έναντι της Τουρκίας προς την κατεύθυνση της Αιγύπτου, μάλιστα επί των ημερών του συστήματος Σίσσι. Όσο και να είναι ενοχλημένοι και εσωτερικώς πιεσμένοι στο Κάιρο από τις πολιτικές του Ισραήλ απέναντι στους Παλαιστινίους και σε σχέση με την Αιθιοπία και την Σομαλιλάνδη, δεν θα στέρξουν να εγκολπωθούν την ατζέντα της Τουρκίας.

Από την άλλη, είναι απορίας άξιο πως η Ελλάδα δεν έχει αυτή προσφέρει τις καλές υπηρεσίες της μεταξύ των δύο σε αντιπαράθεση για εμάς φιλικών χωρών, της Αιθιοπίας και της Αιγύπτου.

Παραδόξως, το Τριμερές Σύμφωνο, για λόγους που δεν είναι του παρόντος σημειώματος, παρέχει την δυνατότητα ανακαινίσεως και εμβαθύνσεως του πολιτικού διαλόγου και συνολικώς των σχέσεων Καίρου-Αθηνών, πέραν του καλωδίου GrEgy, της Μονής της Αγίας Αικατερίνης η του EastMed Gas Forum. Το ανάλογο ισχύει ως προς την σχέση με τα ακτιβιστικά Εμιράτα.

H Αθήνα, όχι με την τωρινή ομάδα, απέναντι στην υπερέκταση της νοσταλγού παλαιών ημερών Τουρκίας, με στοχευμένη παρουσία στην Ερυθρά Θάλασσα και κατά δεύτερο λόγο στον Κόλπο, λαμβάνοντας υπόψη την τεχνογνωσία καί της Λευκωσίας, θα μπορούσε να υπηρετήσει το εθνικό συμφέρον και να δείξει ότι είναι ενεργός και πρωτόβουλος παράγων σταθερότητας και φάρος διεθνούς συνεργασίας, συνδιαλλαγής και ειρήνευσης, πέραν στερεοτύπων.