Πέθανε ο πολέμαρχος των Σερβοβόσνιων – Ποιος ήταν ο Ράτκο Μλάντιτς

Ο Ράτκο Μλάντιτς, πρώην αρχηγός του στρατού των Σερβοβόσνιων, που είχε χαρακτηριστεί ως ο «Χασάπης της Βοσνίας» για τον ρόλο του στη σφαγή της Σρεμπρένιτσα το 1995, πέθανε, μετέδωσε την Πέμπτη το σερβικό κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο RTS. Όμως, για πολλούς Σέρβους παραμένει μία ηρωική μορφή.

Ο Μλάντιτς, ο οποίος είχε υποστεί πολλά εγκεφαλικά επεισόδια τους τελευταίους μήνες, εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης στη Χάγη για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, αφού επέβλεψε τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα, που χαρακτηρίστηκε ως η χειρότερη αιματοχυσία στην Ευρώπη από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σέρβοι κρατικοί αξιωματούχοι και η οικογένεια του Μλάντιτς είχαν ζητήσει την απελευθέρωσή του λόγω της επιδεινούμενης υγείας του, αλλά οι εκκλήσεις αυτές απορρίφθηκαν από το δικαστήριο της Χάγης. Ο Ράτκο Μλάντιτς καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία για γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Η ετυμηγορία του δικαστηρίου της Χάγης τον έκρινε ένοχο για γενοκτονία και τον θάνατο περίπου 8.000 Βόσνιων ανδρών και εφήβων στη Σρεμπρένιτσα, μια προστατευόμενη περιοχή του ΟΗΕ, το καλοκαίρι του 1995. Κρίθηκε ένοχος και καταδικάστηκε, επίσης, για διώξεις και βίαιο εκτοπισμό Βόσνιων και Κροατών σε ολόκληρη τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, για τρομοκράτηση αμάχων κατά την πολιορκία του Σεράγεβο και για ομηρία ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ το 1995. Εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης στις φυλακές του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, στη Χάγη.

Η σύλληψη Μλάντιτς

Ο Μλάντιτς συνελήφθη στις 26 Μάη 2011 στο χωριό Λαζάρεβο στη Βοϊβοντίνα, ύστερα από έφοδο μονάδων της ειδικής αστυνομίας στο σπίτι στο οποίο διέμενε. Μετά τη σύλληψή του μεταφέρθηκε στο Βελιγράδι. Ο Μπόρις Τάντιτς επιβεβαίωσε την ταυτότητά του. Η σύλληψή του προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις σε χιλιάδες Σέρβους οι οποίοι κινητοποιήθηκαν ενάντια στη σύλληψή του.

Κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων σημειώθηκαν συγκρούσεις με την αστυνομία, ενώ οι διαδηλωτές αλλά και εκπρόσωποι του Σερβικού Ριζοσπαστικού Κόμματος ανέφεραν τη σύλληψη ως εθνική προδοσία ενώ υπερασπίστηκαν τον Στρατηγό Μλάντιτς ως ήρωα. Στη Σερβία, οι στρατιωτικές ικανότητες του Μλάντιτς είχαν αποκτήσει θρυλική φήμη. Μία βιογράφος του ανέφερε ότι ο Μλάντιτς παρέμενε ήρωας για πολλούς Σέρβους, οι οποίοι θα τον θεωρούν πάντοτε «μυθικό προστάτη του σερβικού λαού». Ωστόσο, το μέγεθος των εγκλημάτων για τα οποία κατηγορήθηκε —καθώς και η τεράστια οδύνη που προκάλεσε στους Βόσνιους και τους Κροάτες οι οποίοι εκδιώχθηκαν από εδάφη που προορίζονταν για τους Σέρβους— προκάλεσαν διεθνή αποτροπιασμό.

Ο ίδιος ο Μλάντιτς είχε αρνηθεί πως διέταξε τη σφαγή στην Σρεμπρένιτσα, λέγοντας πως υπεύθυνος ήταν ο πρώην πρόεδρος της Σερβίας, Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Τον Νοέμβριο του 1996 η νέα πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, Μπιλιάνα Πλάβσιτς, απομάκρυνε τον Μλάντιτς από τη θέση του. Μέχρι τον Νοέμβριο του 2005 λάμβανε μία σύνταξη από τις αρχές της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας.

Η οικογένεια του

Γεννήθηκε μέσα στη φτώχεια, στο απομακρυσμένο χωριό Bozanovici, στις 12 Μαρτίου 1943, όταν η περιοχή αποτελούσε μέρος του Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας, κράτους-δορυφόρου τότε της ναζιστικής Γερμανίας, στο οποίο κυριαρχούσαν ακραίοι Κροάτες εθνικιστές, οι διαβόητοι για σφαγές και εγκλήματα πολέμου, Ustashe.

Ο πατέρας του, Neda Mladic, Σέρβος στην καταγωγή και μέλος της κομμουνιστικής αντιστασιακής οργάνωσης των Παρτιζάνων, σκοτώθηκε όταν ο Ratko ήταν ακόμη νήπιο. Η μητέρα του, Stana (Lalovic) Mladic, ανέθρεψε μόνη της εκείνον και τα δύο αδέλφια του. Οι εμπειρίες της οικογένειάς του καλλιέργησαν στον Μλάντιτς έναν βαθύ φόβο ότι οι Σέρβοι, εάν δεν βρίσκονταν σε θέση ισχύος, θα ήταν πάντοτε εκτεθειμένοι σε διώξεις από Κροάτες και άλλες εθνοτικές ομάδες.

«Είχε πολύ ισχυρή ψυχολογική συγκρότηση», είχε πει κάποτε ο ενας πρώην στρατηγός (Ratko Skrbic) που είχε υπηρετήσει υπό τις διαταγές του. «Έχει να κάνει με τη στρατιωτική τιμή. Ανατράφηκε με την αρχή ότι δεν πρέπει ποτέ να παραδίδεται».