Πιέσεις σε Αθήνα-Μαδρίτη για Patriot στο Κίεβο – Συναγερμός για τα ευρωπαϊκά αποθέματα

Τα αιτήματα διατυπώθηκαν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και περιλαμβάνουν το ενδεχόμενο η Νορβηγία να αγοράσει τους πυραύλους Patriot προτού τους δωρίσει στην Ουκρανία, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας σε διεθνή μέσα ενημέρωσης, προκειμένου να συζητήσουν ιδιωτικές συνομιλίες.

Το ζήτημα θα βρεθεί στην ατζέντα την Τρίτη και την Τετάρτη, όταν οι υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών της ΕΕ θα συναντηθούν στο Δουβλίνο, σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ. Εκπρόσωποι από την Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία, την Ισλανδία και την Ελβετία θα συμμετάσχουν στη συνάντηση την Τετάρτη.

Η Ουκρανία απευθύνει τους τελευταίους μήνες επείγουσες εκκλήσεις για περισσότερα συστήματα αεράμυνας, λέγοντας ότι τα μειούμενα αποθέματά της δεν επαρκούν για να σταματήσουν τις εντεινόμενες επιθέσεις της Μόσχας. Η χώρα αναζητά ιδιαίτερα περισσότερα συστήματα του αμερικανικής κατασκευής Patriot, τα οποία ήδη παρουσιάζουν υψηλή ζήτηση λόγω του πολέμου στο Ιράν.

Η Ισπανία και η Ελλάδα διαθέτουν μερικά από τα μεγαλύτερα αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης Patriot μεταξύ των συμμάχων της Ουκρανίας. Και οι δύο χώρες διαθέτουν επίσης αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων που πλησιάζουν στο τέλος της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής τους. Οι σύμμαχοι ζητούν συγκεκριμένα τους πυραύλους PAC-2 των δύο χωρών.

Σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg η Ελλάδα ήταν μία από τις πρώτες χώρες που έστειλαν πυρομαχικά στην Ουκρανία μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας, αλλά έχει αντισταθεί στις πιέσεις να δωρίσει συστήματα Patriot. Η χώρα υποστηρίζει ότι χρειάζεται τους πυραύλους για τη δική της άμυνα, εν μέσω μιας μακροχρόνιας αντιπαλότητας με την Τουρκία.

Η Ισπανία δήλωσε νωρίτερα φέτος ότι θα παράσχει στρατιωτική βοήθεια ύψους ενός δισεκατομμυρίου ευρώ (1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων) στην Ουκρανία το 2026. Εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης αρνήθηκε να σχολιάσει, όπως και αξιωματούχος του ισπανικού υπουργείου Άμυνας.

Επείγουσα ανάγκη η ενίσχυση της Ουκρανίας

Η εξασφάλιση νέων συστημάτων αεράμυνας για το Κίεβο έχει καταστεί ολοένα και πιο επείγουσα αποστολή για τους συμμάχους, καθώς η Ρωσία κινείται προς την κλιμάκωση του πολέμου, μετά την κατάληξη των ειρηνευτικών συνομιλιών σε αδιέξοδο. Η Ουκρανία έχει λάβει πληροφορίες από υπηρεσίες πληροφοριών ότι η Ρωσία προετοιμάζεται για μια πιθανή νέα χερσαία επίθεση προς το Κίεβο.

Ωστόσο, η εξεύρεση συστημάτων Patriot για την Ουκρανία αποτελεί μια εξαιρετικά δύσκολη υλικοτεχνική διαδικασία. Πολλές χώρες της ΕΕ, όπως η Γερμανία, υποστηρίζουν ότι η παραχώρηση περισσότερων συστημάτων Patriot θα έθετε σε κίνδυνο τη δική τους ασφάλεια. Οι ΗΠΑ έχουν επίσης μειώσει σημαντικά τα δικά τους αποθέματα κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν.

Παράλληλα, η κατασκευή περισσότερων πυραύλων θα απαιτούσε χρόνο. Τόσο το σύστημα Patriot όσο και η ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση, το SAMP/T, έχουν αντιμετωπίσει μεγάλες λίστες αναμονής και καθυστερήσεις στην παραγωγή. Ορισμένα συστήματα αεράμυνας εξακολουθεί να αναμένεται να φτάσουν στην Ουκρανία τους επόμενους μήνες μέσω του PURL, ενός προγράμματος που επιτρέπει στους συμμάχους του ΝΑΤΟ να αγοράζουν αμερικανικά όπλα για το Κίεβο.

Ωστόσο, οι χώρες της ΕΕ εξετάζουν αν θα επιτρέψουν στην Ουκρανία να αγοράσει περισσότερους πυραύλους Patriot χρησιμοποιώντας το δικό της δάνειο ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Κίεβο. Χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία θέλουν τα χρήματα αυτά να κατευθυνθούν προς το σύστημα SAMP/T, αλλά άλλες φοβούνται ότι κάτι τέτοιο ενδέχεται να δημιουργήσει περιττές δυσκολίες για το Κίεβο. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα ψηφίσουν για το ζήτημα την ερχόμενη Δευτέρα.

Στέρεψαν τα αποθέματα της Ευρώπης

Υπενθυμίζεται πως η Ευρώπη έχει δεσμευτεί για τη στήριξη της Ουκρανίας και έχει επιδοθεί σε έναν αγώνα δρόμου για να εξασφαλίσει περισσότερους αναχαιτιστικούς πυραύλους. Το πρόβλημα είναι πως χρόνος δεν υπάρχει και η νέα παραγωγή θα φτάσει πολύ αργά, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει επιβαρύνει και τα αμερικανικά αποθέματα. Οι σημαντικότεροι Ευρωπαίοι υποστηρικτές της Ουκρανίας, σύμφωνα με το Politico, δηλώνουν ότι πλέον τους έχουν απομείνει ελάχιστοι πύραυλοι που μπορούν να παραχωρήσουν χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τη δική τους ασφάλεια.

Η Γερμανία, ένας από τους σημαντικότερους δωρητές στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, έχει ήδη μεταφέρει στο Κίεβο συστήματα Patriot και πυραύλους. Ωστόσο, το Βερολίνο πρέπει πλέον να σταθμίσει τις ολοένα και πιο επείγουσες ανάγκες της Ουκρανίας σε σχέση με τα ελάχιστα αποθέματα που απαιτούνται για την προστασία της ίδιας της Γερμανίας και την εκπλήρωση των δεσμεύσεών της έναντι του ΝΑΤΟ. Και άλλες ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν εάν θα διατηρήσουν τους αναχαιτιστικούς πυραύλους τους ή θα τους παραχωρήσουν στην Ουκρανία.

«Πραγματικά φτάνουμε στα όριά μας», δήλωσε ο ταξίαρχος Γιούργκεν Σρέντλ, ανώτερος αξιωματούχος του γερμανικού υπουργείου Άμυνας, κατά τη διάρκεια συζήτησης στο Βερολίνο λίγο μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον περασμένο μήνα. «Πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε τη δική μας προστασία… Με αυτά τα δεδομένα η υποστήριξη δεν βιώσιμη μακροπρόθεσμα».

Το Βερολίνο και άλλες πρωτεύουσες της Βόρειας Ευρώπης έχουν καλέσει τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες να εξετάσουν τι επιπλέον στρατιωτικό εξοπλισμό και οικονομική βοήθεια θα μπορούσαν να διαθέσουν. «Πιστεύω ότι αυτό δεν είναι βιώσιμο μακροπρόθεσμα για την Ευρώπη», δήλωσε στο Politico ο Νορβηγός υπουργός Άμυνας Τόρε Ο. Σάντβικ. «Όλες οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους».