Τι πολιτικό μήνυμα στέλνουν στην Ευρώπη οι εκλογές στη Σουηδία

Όντως η Ακροδεξιά (Σουηδοί Δημοκράτες) απώλεσε περίπου τρεις μονάδες της εκλογικής της ισχύος, για πρώτη φορά μετά το 2010, έτος της πρώτης εισόδου τους στη σουηδική Βουλή. Στις εκλογές του 2022 είχαν λάβει 20,5% και στις εκλογές της περασμένης Κυριακής το ποσοστό που κατέγραψαν είναι 17,6%. Διόλου ευκαταφρόνητο σε κάθε περίπτωση, αν και απώλεσαν τη δεύτερη θέση από τη θεωρούμενη «μετριοπαθή δεξιά» του απερχόμενου πρωθυπουργού Κρίστερσον. Έχει τη σημασία του, όμως, όπως θα εξηγηθεί στη συνέχεια…

Το ίδιο πρόβλημα που ενίσχυσε την εκλογική επιρροή της Ακροδεξιάς, είναι αυτό που τη συρρικνώνει! Το μεταναστευτικό. Η Σουηδία ήταν από τις πρώτες χώρες που υπέστησαν τις επιπτώσεις αυτού που προσωπικά αποκαλείται «πολιτισμική ασυμβατότητα». Η συντριπτική πλειοψηφία των μεταναστευτικών πληθυσμών είναι μουσουλμανική. Σημαντικό είναι και το ποσοστό όσων διατηρούν ευήκοον ους -στην καλύτερη περίπτωση- στα νάματα του εξτρεμιστικού-φονταμενταλιστικού Ισλάμ.

Ως αποτέλεσμα και σε πείσμα των ιδεοληψιών που είχαν καλλιεργηθεί περί ενσωμάτωσης και ομαλής υιοθέτησης των δυτικών αρχών και αξιών, αντιστάθηκαν σθεναρά σε κάθε απόπειρα ενσωμάτωσης. Επέμειναν στις δικές του συντηρητικές αρχές και αξίες, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που πολλοί ζητούν πλέον ανοικτά την υιοθέτηση της Σαρία, του ισλαμικού νόμου, στον οποίο επιθυμούν να υπάγονται, απορρίπτοντας συλλήβδην τα ευρωπαϊκά νομικά συστήματα!

Η υποχώρηση της Ακροδεξιάς στη Σουηδία

Δεν είναι όμως μόνο αυτό… Την τελευταία τετραετία η κυβέρνηση της «μετριοπαθούς Δεξιάς» απένειμε υπηκοότητα σε περίπου 200.000 μετανάστες μη ευρωπαϊκής προέλευσης. Απέκτησαν δικαίωμα ψήφου που φαίνεται πως έχει παίξει καταλυτικό ρόλο στο εκλογικό αποτέλεσμα. Τόσο στην κατάληψη της δεύτερης θέσης σε βάρος της Ακροδεξιάς όσο και στην τελική επικράτηση με διαφορά περίπου 30.000 ψήφων των Σοσιαλδημοκρατών. Η Ακροδεξιά απώλεσε περισσότερες από 200.000 ψήφους. Στη μείωση της εκλογικής απήχησης συνέβαλε πιθανότατα και η στήριξη της κυβέρνησης της μετριοπαθούς Δεξιάς.

Θα επανέλθουμε, αλλά έχει σημασία στο σημείο αυτό να προβούμε σε μια πρώτη εκτίμηση των συνθηκών που οδήγησαν στην αποκλιμάκωση των ποσοστών της Ακροδεξιάς στη Σουηδία. Είναι απλό! Η δραματική επιδείνωση των συνθηκών ασφαλείας στις μεγαλύτερες πόλεις μιας πάλαι ποτέ θεωρούμενης χώρας-μοντέλου (σ.σ. εγκληματικότητα που συνδέεται με τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς), ώθησε, έστω και με σημαντική καθυστέρηση, τις βασικές πολιτικές δυνάμεις σε αναθεωρήσεις. Η Ακροδεξιά είχε επισημάνει ακριβώς αυτό το πρόβλημα και την ανάγκη λήψης δραστικών μέτρων για την αντιμετώπισή του. Αυτό είχε προσφέρει ούριο άνεμο στα εκλογικά της πανιά και είχε οδηγήσει στις εντυπωσιακές πολιτικές της επιδόσεις. Η αλλαγή στάσης των παραδοσιακών κομμάτων επιβραβεύθηκε από το εκλογικό σώμα! Αυτό είναι όμως και το κρίσιμο σημείο…

Αντί λοιπόν πολιτικά φορτισμένων πανηγυρισμών, η ορθή ανάγνωση του φαινομένου επιβάλλει και την συμπερίληψη του λιγότερο ευδιάκριτου σε αυτή τη φάση μηνύματος: Η κοινωνία σε μια χώρα που έβγαλε πολιτικούς του βεληνεκούς ενός Ούλοφ Πάλμε, δεν λησμόνησε ποτέ τις αρχές της. Δεν έγιναν ούτε ρατσιστές ούτε ξενοφοβικοί, ενισχύοντας το κόμμα της Ακροδεξιάς. Απλά αντέδρασαν στα προβληματικά αντανακλαστικά που επεδείκνυαν επί μακρόν οι κυβερνήσεις τους.

Αρχικά, με την ψήφο τους εξέφρασαν τη διαμαρτυρία για την ολιγωρία των κυβερνήσεων στην υπεράσπιση του «σουηδικού τρόπου ζωής», των αξιών και αρχών που συνδέονταν με αυτόν. Εν συνεχεία, διαπιστώνοντας την αλλαγή, έδωσαν μια ακόμη ευκαιρία. Επιδεικνύοντας πολιτική ωριμότητα, η τιμωρητική ψήφος μιας κρίσιμης πολιτικά μάζας του σουηδικού εκλογικού σώματος μετατράπηκε σε επιβράβευση. Όσον αφορά τους 200.000 νέους, μη ευρωπαϊκής προέλευσης, ψηφοφόρους, δεν υπάρχουν στοιχεία για το αν ελήφθησαν υπόψη οι επιδόσεις τους στον τομέα της ομαλής ενσωμάτωσης.

Πώς η αντιμετώπιση της πραγματικότητας ανακόπτει την Ακροδεξιά

Οι επόμενες εκλογές θα κρίνουν εάν αυτό το πραγματικό μήνυμα των εκλογών έχει ληφθεί. Θα κριθεί από την αντιμετώπιση η όχι του προβλήματος. Ασφαλώς, όσο σημαντικό και να είναι το μεταναστευτικό ζήτημα και οι επιπτώσεις του, δεν είναι το μοναδικό που έχει κρίνει τη μεταστροφή της ψήφου. Επίσης, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αναγωγής του συμπεράσματος, σφάλμα θα αποτελούσε και η αποτυχία να εντοπιστούν οι διαφορές ανάμεσα στα ακροδεξιά κόμματα στις επιμέρους χώρες.

Το συμπέρασμα λοιπόν είναι εξαιρετικά απλό. Το εκλογικό σώμα της Σουηδίας περνά με επιτυχία στον πολιτικό κόσμο της χώρας, ότι η προσκόλληση σε ιδεολογικές συνταγές, σε βάρος της αντιμετώπισης μιας πραγματικότητας που βιώνει ο μέσος πολίτης, κατέληξε στην εκχώρηση μιας λογικής πολιτικής ατζέντας στα άκρα του πολιτικού φάσματος. Κατά συνέπεια, είναι παραπλανητική και υποκριτική η γενικευμένη κινδυνολογία για την άνοδο της ακροδεξιάς, αντί της ορθής ανάγνωσης των αιτιών της!

Μένει να διαπιστωθεί εάν το εκλογικό αποτέλεσμα στη Σουηδία θα επηρεάσει τις εκλογικές διαδικασίες και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Τολμώ να πω ότι σημασία θα έχει εάν τα κυβερνώντα συστημικά κόμματα θα πείσουν για τη γνησιότητα των προθέσεών τους. Δηλαδή, εάν η μεταστροφή τους έχει προεκλογικά-δημαγωγικά χαρακτηριστικά. Από αυτή τη λίστα δεν μπορεί να λείπει ούτε η Ελλάδα. Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορούν να δαιμονοποιούνται και να απορρίπτονται σαν ακροδεξιά, ερωτήματα που θέτει συχνά ο μέσος πολίτης. Για ποιο λόγο δεν επιστρέφουν στις χώρες τους μεταναστευτικοί πληθυσμοί που αρνούνται να αποδεχθούν στοιχειωδώς τις αρχές και τι αξίες της φιλοξενούσας κοινωνίας. Η διεκδίκηση επιβολής της Σαρίας δεν συνιστά δικαίωμα και πρέπει να παταχθεί με αυστηρότητα.

Προσδίδει στη μετανάστευση χαρακτηριστικά εισβολής με προοπτική κατοχής! Με αξιοποίηση μάλιστα του… δημοκρατικού κανόνα της πλειοψηφίας! Κυρίως όμως προσβάλλει το ποσοστό των μεταναστευτικών πληθυσμών που σέβονται την κοινωνία που τους υποδέχθηκε και θέλει απλώς να διατηρεί τα έθιμά του και να ασκεί ανεμπόδιστα τα θρησκευτικά του καθήκοντα. Αυτά είναι αδιαμφισβήτητα δικαιώματα στο πλαίσιο των δυτικών δημοκρατιών. Άλλο αυτό κι άλλο η προσπάθεια επιβολής διά της ακύρωσης των δικαιωμάτων των γηγενών.

Ερωτήματα που επίσης τίθενται αφορούν τον κανόνας της αμοιβαιότητας. Με δεδομένη την κατοχύρωση των προαναφερθέντων δικαιωμάτων, για ποιο λόγο να γίνονται ανεκτές συμπεριφορές και διεκδικήσεις που δεν είναι ανεκτές στις χώρες προέλευσης! Και δεν είναι απλά τα θέματα καθημερινότητας όπως π.χ. καμπάνες vs. μουεζίνης. Σε πλήθος χωρών του ισλαμικού κόσμου ο χριστιανισμός όχι μόνο διώκεται, αλλά και δεν εξασφαλίζονται ακόμα και στοιχειώδεις λατρευτικές ελευθερίες. Παράλληλα, σε κάποιες εξ αυτών διενεργείται κυριολεκτικά σφαγή εναντίον των χριστιανών με εκατόμβη θυμάτων: Νιγηρία, Σομαλία, Υεμένη, Σουδάν κ.α. Σε άλλες, η βία κατά των χριστιανών είναι συστηματική και ακραία. Πακιστάν, και σειρά χωρών της Αφρικής είναι τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Ζητήματα εγείρονται και σε χώρες όπως το Ιράν και η Σαουδική Αραβία.

Καταληκτικά, η επιστροφή της λογικής στην αντιμετώπιση των προβλημάτων μακριά από ιδεολογικές-θρησκευτικές παρωπίδες και αγκυλώσεις είναι κατά τα φαινόμενα η χρυσή συνταγή. Η ανάκτηση της λογικής πολιτικής ατζέντας από τα συστημικές πολιτικές δυνάμεις. Διότι συχνά, πίσω από ιδεολογήματα που καταστρέφουν σήμερα τις δυτικές κοινωνίες, υποκρύπτονταν ισχυρά ιδιοτελή συμφέροντα, μασκαρεμένα σαν ανθρωπιστικές αξίες…

* Σε συνεργασία με το defence-point.gr