Όταν ο Τύπος επιβάλλει την αλήθεια – Η υπόθεση Webometrics

Ωστόσο, πίσω από τους πανηγυρισμούς κρυβόταν μια εφιαλτική πραγματικότητα: Τα στοιχεία αυτά δεν προέρχονταν από το δημόσιο ισπανικό CSIC/Cybermetrics Lab, που από το 2004 εκδίδει την παγκόσμια ακαδημαϊκή κατάταξη Webometrics, αλλά από μια παραπλανητική, ιστοσελίδα – το webometrics.org. Κατά συνέπεια, η Ελλάδα γινόταν η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα, όπου το κορυφαίο της πανεπιστήμιο πρωτοστάτησε θεσμικά σε μια γιγαντιαία ακαδημαϊκή παραπλάνηση.

Τότε, την 25η Αυγούστου 2025, στις 21:11, η ηγεσία του ΕΚΠΑ έλαβε ένα κατεπείγον email-υπόμνημα, που αποδομούσε τους ψευδείς ισχυρισμούς της, προειδοποιώντας για την απάτη του πλαστού ιστοτόπου και καλώντας τη διοίκηση σε άμεση διόρθωση. Ταυτόχρονα, το υπόμνημα έθετε μια θεσμική απαίτηση: Τον αυτοπεριορισμό του ΕΚΠΑ στη συγκριτική παράθεση δεδομένων Webometrics μόνο για τα 24 δημόσια ΑΕΙ της χώρας, ώστε το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της χώρας να μην εργαλειοποιείται ως “πλυντήριο εγκυρότητας” για ιδιωτικά συμφέροντα (κολλέγια κλπ).

Λίγες εβδομάδες αργότερα, την 19η Σεπτεμβρίου 2025, ο επικεφαλής του CSIS/Cybermetrics Lab, Δρ. Isidro F. Aguillo, επιβεβαίωσε γραπτώς τη θεσμική απάτη στην Ελλάδα, σημειώνοντας λιτά: «The website webometrics.org is FAKE». Η διοίκηση του ΕΚΠΑ όμως επέλεξε πάλι τη σιωπή και τη θεσμική αδράνεια, αφήνοντας την κοινή γνώμη, την πανεπιστημιακή κοινότητα και τα ΜΜΕ να υπολαμβάνουν επί μήνες ως πραγματικότητα ένα κατασκευασμένο αφήγημα.

Αρθρογραφική προσπάθεια

Η προσπάθεια για άρση αυτής της θεσμικής εκτροπής δεν κινήθηκε σε μια στείρα καταγγελτική λογική. Αντίθετα, επί μήνες επιχειρήθηκαν πολλές θετικές παρεμβάσεις, ώστε να καταδειχθεί διά του παραδείγματος ότι το ΕΚΠΑ δεν έχει καμία απολύτως ανάγκη από πλαστά στοιχεία για να προβάλει το σπουδαίο επιστημονικό και ακαδημαϊκό του έργο.

Ενδεικτικά, ενώ με πλαστά στοιχεία το ΕΚΠΑ διέδιδε τότε, από την 25η Αυγούστου 2025, ότι είναι το «πρώτο ΑΕΙ στη Ν.Α. Ευρώπη», αναλυτικά δημοσιεύματα του υποφαινομένου απεδείκνυαν από την 16η Οκτωβρίου 2025, με πραγματικά στοιχεία της αυθεντικής Webometrics, ότι το ΕΚΠΑ ως ερευνητικό ίδρυμα είναι το κορυφαίο ΑΕΙ σε ολόκληρη την ανατολική Ευρώπη. Επί πλέον ανεδείκνυαν ότι ως ερευνητικό ΑΕΙ κατετάσσετο έκτο στην ΕΕ.

Μετέπειτα, τον Φεβρουάριο του 2026, άλλα δημοσιεύματα επεσήμαιναν, πάντα βάσει πραγματικών στοιχείων Webometrics, ότι η ανατολική Ευρώπη αποτελεί “ζωτικό χώρο” όχι μόνο για το ΕΚΠΑ αλλά γενικά για τα κορυφαία επτά ελληνικά πανεπιστήμια. Παρομοίως, βάσει αυτών των στοιχείων, άλλα δημοσιεύματα ανέδειξαν τότε τη μεγάλη ακαδημαϊκή επιτυχία της Ελλάδας, καθώς βελτιώθηκε η συνολική παγκόσμια ακαδημαϊκή της κατάταξη από την 30ή θέση το 2021 στην 27^η θέση το 2025. Δυστυχώς, παρά τη θετική αυτή προσφορά, η Πρυτανεία επέμεινε στη γραμμή της αδράνειας και της συγκάλυψης.

Η διεθνής επιβεβαίωση από το University World News

Αυτό όμως που στην Ελλάδα αντιμετωπίστηκε αρχικά με θεσμική αδιαφορία ή συγκάλυψη, λίγους μήνες αργότερα έλαβε διαστάσεις παγκόσμιου ακαδημαϊκού σεισμού. Τον Μάιο και τον Ιούνιο του του 2026, το παγκοσμίου κύρους βρετανικό University World News αποκάλυψε ότι η παραπλανητική δράση των fake ιστοσελίδων Webometrics συνιστούσε ένα εκτεταμένο διεθνές σκάνδαλο, το οποίο είχε ήδη μολύνει ακαδημαϊκά ιδρύματα σε 29 χώρες.

Παράλληλα, επισημαινόταν ότι ο Δρ. Aguillo είχε ήδη ξεκινήσει τη λήψη αυστηρών μέτρων, απειλώντας με δημόσιο αποκλεισμό όσα πανεπιστήμια αναπαράγουν παραπλανητικά δεδομένα. Έτσι, η ελληνική περίπτωση πέρασε από το τοπικό επίπεδο στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, παρότι η έγκαιρη προειδοποίηση του Αυγούστου 2025 είχε προηγηθεί κατά οκτώ μήνες της παγκόσμιας δημοσιογραφικής αφύπνισης.

Η αλήθεια που απεκρύβη

Παρά τις διεθνείς αποκαλύψεις, το καλοκαίρι του 2026 παρήλθε χωρίς καμία κίνηση για πλήρη δημόσια αποκατάσταση από πλευράς ΕΚΠΑ, παρότι ο Δρ. Aguillo είχε αναρτήσει, από την 24η Ιουλίου 2026 στην πλατφόρμα figshare, τα νέα στοιχεία για την παγκόσμια ακαδημαϊκή κατάταξη.

Κατά συνέπεια, αυτό το θεσμικό κενό καλύφθηκε εν μέρει με τη δημοσίευση, από τις 6 Σεπτεμβρίου 2026, δύο νέων εμπεριστατωμένων άρθρων, το μεν πρώτο με τίτλο “Δημόσια ελληνικά ΑΕΙ σε διεθνή Μαύρη Λίστα από τη Webometrics”, το δε δεύτερο με τίτλο “Webometrics: Παγκόσμια ανακατάταξη των ελληνικών ΑΕΙ στην έρευνα”, αμφότερα με τα πραγματικά στοιχεία Webometrics Ιουλίου 2026.

Η κίνηση αυτή απέδειξε για άλλη μια φορά στην πράξη ότι η επιστημονική αλήθεια ήταν διαθέσιμη σε όποιον αναζητούσε την ακαδημαϊκή ακεραιότητα.

Ο ρόλος του Τύπου και οι πρώτες ρωγμές

Σε αυτόν τον αγώνα για αποκατάσταση της ακαδημαϊκής ακεραιότητας στην ηγεσία του ΕΚΠΑ, ο Τύπος επετέλεσε στην πράξη τη δημοκρατική του αποστολή: Λειτούργησε ως μηχανισμός ελέγχου της εξουσίας, εξαναγκάζοντάς την σε λογοδοσία και, τελικά, σε βελτίωση των θεσμικών λειτουργιών της.

Μια σχετικά μικρή αλλά πολύ θαρραλέα ομάδα 10 περίπου ενημερωτικών μέσων άνοιξε τον δρόμο για τη διαφάνεια, φιλοξενώντας τα αποκαλυπτικά δημοσιεύματα και παρουσιάζοντας τα αυθεντικά στοιχεία Webometrics. Ένα μάλιστα ειδησεογραφικό ρεπορτάζ κατέρριψε οριστικά τους ανυπόστατους ισχυρισμούς της Συνόδου Πρυτάνεων περί (δήθεν) ανύπαρκτου «αποκλεισμού ή ποινής» ελληνικών ΑΕΙ από τη Webometrics, τεκμηριώνοντας ότι, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, τουλάχιστον τρία (3) ελληνικά ΑΕΙ έχουν πράγματι υποστεί την ποινή του αποκλεισμού (exclusion) από τoν επίσημο γενικό και ελεύθερα διαθέσιμο πίνακα της Webometrics λόγω αναπαραγωγής fake δεδομένων.

Παρά τα αδιάσειστα αυτά στοιχεία, η Σύνοδος Πρυτάνεων συνέχιζε (και συνεχίζει!) να οχυρώνεται πίσω από την επιθετική της “Απάντηση” της 11ης Σεπτεμβρίου 2026, με νομικές απειλές και αιτιάσεις κατά των συντακτών και εκδοτών των αποκαλυπτικών δημοσιευμάτων – ότι δήθεν δεν διασταύρωσαν «πληροφορίες που αφορούν σε ζητήματα διεθνών κατατάξεων» και ότι δήθεν δεν ανέτρεξαν στην «πρωτογενή πηγή» – επιδεικνύοντας μια συντεχνιακή αλληλεγγύη προς την ακαδημαϊκά εκτραπείσα διοίκηση του ΕΚΠΑ.

Η “ατομική βόμβα” του SLpress και η ανατροπή

Το πρώτο μέρος της ανταπάντησης στην εν λόγω “Απάντηση” της Συνόδου Πρυτάνεων δημοσιεύθηκε σε μέσα ενημέρωσης την 13 Σεπτεμβρίου 2026, με τίτλο “Όχι μισές αλήθειες, ελλογιμώτατοι κ.κ. Πρυτάνεις. Όλη την αλήθεια!”. Αυτή η ανταπάντηση απεκάλυψε νέα πρωτογενή στοιχεία – διόλου τιμητικά για κάποια ελληνικά ΑΕΙ—της προηγηθείσας επικοινωνίας του συντάκτη με την «πρωτογενή πηγή», τον Δρ. Aguillo.

Η μεγάλη σημειολογική και ουσιαστική ανατροπή όμως συντελέστηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, με το δεύτερο μέρος της ανταπάντησης, με τίτλο “Το αδιανόητο ακαδημαϊκό σκάνδαλο με ψευδή στοιχεία για ΑΕΙ και κολλέγια”. Το SLpress, επιδεικνύοντας μια σπάνια δημοσιογραφική αρετή και τόλμη – αψηφώντας δηλαδή τις απειλές της Συνόδου Πρυτάνεων – προχώρησε στη δημοσίευση της ανταπάντησης, που αποτελεί ένα άρθρο-καταπέλτη: Το δημοσίευμα αποκαλύπτει με αδιάσειστα στοιχεία ότι από την 25η Αυγούστου 2025 και ώρα 21:11, ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ, και νυν Πρόεδρος της Συνόδου Πρυτάνεων, διατελούσε εν γνώσει ότι τα στοιχεία Webometrics που αναρτούσε, διακινούσε και διέδιδε θεσμικά το ΕΚΠΑ τότε, κατά την κρίσιμη περίοδο 25/8/2025 μέχρι 22/1/2026, ήσαν πλαστά (fake).

Με προσωπική πρωτοβουλία του συντάκτη, το άρθρο κοινοποιήθηκε αυθημερόν επίσημα (πρωτοκολλήθηκε) σε αρμόδιους θεσμικούς παράγοντες, στην ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, και επίσης στους 300 βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου. Παράλληλα, την ίδια ημέρα, κοινοποιήθηκε σε πολλές δεκάδες μέσα ενημέρωσης που μνημονεύονται στο άρθρο ως θύματα παραπλάνησης από τα ατοπήματα του ΕΚΠΑ κατά την εν λόγω περίοδο.

Το Happy End: Η διπλή συμμόρφωση εντός 24 Ωρών

Το αποτέλεσμα αυτής της μέγιστης θεσμικής και δημοσιογραφικής πίεσης υπήρξε καταιγιστικό, καθώς 24 ώρες μετά από τη δημοσίευση στο SLpress την 22 Σεπτεμβρίου 2026, το ΕΚΠΑ προχώρησε εσπευσμένα το πρωί της 23ης Σεπτεμβρίου 2026 σε μια ανακοίνωση που σηματοδοτεί την πλήρη και διπλή υποχώρησή του:

1. Δημοσίευση των Πραγματικών Δεδομένων: Ανήρτησε επί τέλους τα πραγματικά στοιχεία της αυθεντικής Webometrics, εγκαταλείποντας οριστικά τις πλαστές μετρήσεις του “.org”, και αναφέροντας (με υπερσυνδέσμους) την πηγή των δεδομένων (Ιστότοπος figshare κλπ.), ως όφειλε.
2. Θεσμικός Αυτοπεριορισμός: Περιόρισε τη συγκριτική παράθεση των στοιχείων αποκλειστικά στα 24 δημόσια πανεπιστήμια της χώρας, ικανοποιώντας την απαίτηση που είχε διατυπωθεί ρητά στο email-υπόμνημα την 25η Αυγούστου 2025. Δηλαδή το ΕΚΠΑ έβαλε τέλος στην έμμεση εργαλειοποίησή του από ιδιωτικά συμφέροντα όσον αφορά στην παγκόσμια κατάταξη Webometrics.

Η εσπευσμένη διπλή συμμόρφωση του ΕΚΠΑ την 23η Σεπτεμβρίου—παρότι τα αυθεντικά στοιχεία ήσαν διαθέσιμα στο figshare προ δύο μηνών, από τα τέλη Ιουλίου 2026, και είχαν γίνει ευρέως γνωστά στην Ελλάδα προ δύο εβδομάδων, από τις αρχές Σεπτεμβρίου, από τα προαναφερόμενα δημοσιεύματα—συνιστά αντικειμενική παραδοχή του προγενέστερου ατοπήματος και έμπρακτη μεταμέλεια. Φυσικά, από νομική και διοικητική άποψη, η όψιμη αυτή συμμόρφωση δεν παραγράφει την εν γνώσει διοικητική αδράνεια της 5μηνης κρίσιμης περιόδου (25/08/2025 – 22/01/2026). Καταδεικνύει όμως ότι τελικά η αλήθεια και η δεοντολογία επιβλήθηκαν.

Νίκη της δημοσιογραφικής δεοντολογίας

Η κατάληξη αυτής της υπόθεσης δεν αποτελεί προσωπική νίκη ενός μεμονωμένου προσώπου. Είναι θρίαμβος της ερευνητικής δημοσιογραφίας, της ανεξάρτητης επιστημονικής έρευνας και της θεσμικής διαφάνειας. Απέδειξε ότι όταν ο Τύπος λειτουργεί όχι ως απλός διεκπεραιωτής δελτίων Τύπου, αλλά ως αυστηρός ελεγκτής της εξουσίας, έχει τη δύναμη να υποχρεώσει ακόμη και τα πιο οχυρωμένα θεσμικά κατεστημένα να διορθώσουν τα σφάλματά τους.

Το ΕΚΠΑ, έστω με καθυστέρηση 13 μηνών και κάτω από το βάρος των αποκαλύψεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, επανήλθε στον δρόμο της ακαδημαϊκής ακεραιότητας όσον αφορά στην παγκόσμια κατάταξη Webometrics. Και αυτή η εξέλιξη είναι η μεγαλύτερη προσφορά των μέσων ενημέρωσης στην προστασία του κύρους του Δημόσιου Πανεπιστημίου.