Στις φλόγες τα κεντρικά της Aramco μετά από πλήγμα των Χούθι (video) – Τι λέει έκθεση για τον οπλισμό τους

«Οι επιχειρήσεις στην καρδιά του εδάφους της Σαουδικής Αραβίας θα συνεχισθούν τις επόμενες ημέρες με στόχους τα αεροδρόμια και τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του εχθρού και με βαριές συνέπειες», ανακοίνωσε ο στρατιωτικός εκπρόσωπος των φιλοϊρανών μαχητών Χούθι Γιαχία Σάρι. Νωρίτερα, εκρήξεις ακούστηκαν από το κέντρο του Ριάντ, ενώ η πολιτική άμυνα σήμανε συναγερμό προειδοποιώντας για «κίνδυνο» για την πρωτεύουσα. Ο συναγερμός ήρθη.

Η επίθεση εντείνει τους φόβους για την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών του βασιλείου, σε μια περίοδο κατά την οποία η αναζωπύρωση της σύγκρουσης στην Υεμένη και ο ευρύτερος πόλεμος στη Μέση Ανατολή απειλούν τις διεθνείς ροές πετρελαίου. Σύμφωνα με το Bloomberg, το χτύπημα σημειώθηκε το βράδυ της Τρίτης (13 Οκτωβρίου), με το υπουργείο Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας να επιβεβαιώνει την εκδήλωση περιορισμένης πυρκαγιάς σε διοικητικό κτίριο της εταιρείας. Οι αρχές επενέβησαν άμεσα, χωρίς να αναφερθούν νεκροί ή τραυματίες.

Πηγή από την Aramco δήλωσε στο Reuters ότι ο πύραυλος έπληξε πύργο γραφείων του συγκροτήματος, προκαλώντας ζημιές στους τρεις τελευταίους ορόφους. Άλλες δύο πηγές επιβεβαίωσαν ότι είχε εκδηλωθεί φωτιά στο κτίριο. Το συγκρότημα που επλήγη φιλοξενεί ένα από τα σημαντικότερα επιχειρησιακά κέντρα της Saudi Aramco, από το οποίο εποπτεύεται ένα εκτεταμένο δίκτυο χερσαίων και υπεράκτιων πετρελαϊκών εγκαταστάσεων, αγωγών, διυλιστηρίων και τερματικών σταθμών εξαγωγής.

Το Νταχράν, στις ακτές του Περσικού Κόλπου, αποτελεί την καρδιά της σαουδαραβικής πετρελαϊκής οικονομίας. Στην ευρύτερη Ανατολική Επαρχία βρίσκονται ορισμένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα πετρελαίου της χώρας, ενώ η περιοχή φιλοξενεί σημαντικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και πανεπιστήμιο με εξειδίκευση στη μηχανική πετρελαίου.

Η επίθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του κεντρικού ρόλου της Aramco στην παγκόσμια παραγωγή και διακίνηση αργού. Παρότι δεν έχουν αναφερθεί άμεσες επιπτώσεις στην παραγωγή από το συγκεκριμένο πλήγμα, η δυνατότητα των Χούθι να χτυπούν τόσο ευαίσθητες εγκαταστάσεις ενισχύει την αβεβαιότητα για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.

Στο στόχαστρο διυλιστήρια, αγωγοί και λιμάνια

Η επίθεση στα κεντρικά της Aramco αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας κατά στρατηγικών υποδομών της Σαουδικής Αραβίας. Σύμφωνα με το Bloomberg, το διυλιστήριο της Τζαζάν, στα δυτικά της χώρας, παραμένει εκτός λειτουργίας έπειτα από προηγούμενο χτύπημα, ενώ επίθεση έχει δεχθεί και σημαντικό λιμάνι εξαγωγής πετρελαίου στην Ερυθρά Θάλασσα.

Παράλληλα, τον Σεπτέμβριο ανεστάλη προσωρινά η λειτουργία αγωγού που διασχίζει τη Σαουδική Αραβία, ύστερα από επίθεση η οποία εξαπολύθηκε από το Ιράκ. Ο συγκεκριμένος αγωγός είχε αποκτήσει καθοριστική σημασία για τη μεταφορά σαουδαραβικού πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές.

Η αυξανόμενη πίεση στις ενεργειακές εγκαταστάσεις συμπίπτει με τις σοβαρές διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, γεγονός που έχει αναβαθμίσει τον ρόλο των εναλλακτικών διαδρομών εξαγωγής μέσω της Ερυθράς Θάλασσας.

Επιθέσεις και στο Ριάντ

Οι Χούθι έχουν εντείνει τις τελευταίες ημέρες τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον μεγάλων πόλεων, αεροδρομίων και στρατηγικών εγκαταστάσεων. Το διεθνές αεροδρόμιο του Ριάντ έχει δεχθεί τέσσερα πλήγματα, με την επίθεση του περασμένου Σαββάτου να προκαλεί τον θάνατο 13 ανθρώπων. Επρόκειτο για το πιο πολύνεκρο πυραυλικό χτύπημα στη Σαουδική Αραβία την τελευταία δεκαετία, ενώ οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις έχουν οδηγήσει σε εκτεταμένες διαταραχές των αεροπορικών μετακινήσεων.

Την Τετάρτη, η σαουδαραβική Πολιτική Προστασία ανακοίνωσε ότι τέσσερις άνθρωποι, μεταξύ των οποίων ένα παιδί, τραυματίστηκαν στο Ριάντ από θραύσματα δύο πυραύλων που αναχαιτίστηκαν. Προκλήθηκαν επίσης περιορισμένες ζημιές σε 15 κατοικίες. Στο Νταχράν, θραύσματα από αναχαίτιση πυραύλου έπεσαν σε κατοικημένη περιοχή, σύμφωνα με τον συνασπισμό υπό τη Σαουδική Αραβία.

Πυραύλους με κινεζικά εξαρτήματα

Οι Χούθι επιχειρούν να παράγουν τους δικούς τους εξελιγμένους βαλλιστικούς πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς χρησιμοποιώντας κινεζικά εξαρτήματα, αποκαλύπτει νέα έκθεση. Οι Χούθι παρέλαβαν από κινέζο προμηθευτή μια σειρά από εξαρτήματα που απαιτούνται για την κατασκευή μιας έκδοσης ενός από τα πιο ισχυρά όπλα του Ιράν, του ιρανικού πυραύλου ακριβείας Kheibar Shekan, σύμφωνα με την έκθεση της Conflict Armament Research (ομάδας που δραστηριοποιείται σε ζώνες συρράξεων και καταγράφει τη χρήση όπλων και τις εφοδιαστικές αλυσίδες τους). Ο πύραυλος των Χούθι θα έχει βεληνεκές έως και περίπου 1.900 χλμ., θέτοντας ολόκληρη τη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ εντός εμβέλειας.

Το Ιράν χρησιμοποίησε το Kheibar Shekan – ένα φθηνό, κινητό όπλο ακριβείας που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Τεχεράνη το 2022 – εναντίον αμερικανικών βάσεων με κάποια επιτυχία κατά τη διάρκεια του πολέμου με τις ΗΠΑ την περασμένη άνοιξη, όπως έχει αναφέρει στο παρελθόν η Wall Street Journal.

Οι Χούθι έχουν εντείνει τις επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία τις τελευταίες εβδομάδες σε μια προσπάθεια να σπάσουν τον αποκλεισμό που επιβάλλει το Ριάντ. Οι επιθέσεις αυτές, μαζί με τα συνεχόμενα πλήγματα του Ιράν σε εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, έχουν ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου στα ύψη και έχουν εξοργίσει τον πρόεδρο Τραμπ.

Η έκθεση της Conflict Armament – την οποία εξέτασε η Wall Street Journal πριν από τη δημοσίευσή της – βασίστηκε σε πληροφορίες από τις αρχές της Υεμένης τον Ιούλιο, αφού αξιωματούχοι αναχαίτισαν δύο αποστολές φορτίων πέρυσι, οι οποίες περιλάμβαναν τον εξοπλισμό των πυραύλων κρυμμένο ανάμεσα σε διάφορα άλλα εμπορεύματα.

«Όταν έχεις τέτοιου είδους εισαγωγές, υπάρχει η πιθανότητα είτε να κατασκευάζουν ήδη είτε να προσπαθούν και να μην τους βγαίνει απολύτως», δήλωσε ο Fabian Hinz, ανώτερος αναλυτής στην Conflict Armament. Ο ίδιος σημείωσε ότι οι εγκαταστάσεις όπλων των Χούθι είναι τόσο καλά κρυμμένες που δεν είναι σαφές πόσο έχει προχωρήσει η παραγωγή πυραύλων. Το Kheibar Shekan είναι πιο αποτελεσματικό από άλλους ιρανικής κατασκευής πυραύλους λόγω της ικανότητάς του να εκτελεί ελιγμούς για να αποφεύγει την αεράμυνα.

Σε ορισμένες παραλλαγές, το τμήμα της κεφαλής που φέρει τα εκρηκτικά αποσπάται κατά την τελική φάση της πτήσης και χρησιμοποιεί έναν μικρό κινητήρα για να προσαρμόσει την κατεύθυνσή του καθώς πλησιάζει τον στόχο του με ταχύτητα 9.600 χλμ/ώρα, σύμφωνα με αναλυτές και αξιωματούχους.

Οι Χούθι έχουν αποκτήσει σημαντική αυτονομία

Οι Χούθι έχουν γίνει πιο αυτόνομοι και ικανοί να παράγουν τα δικά τους όπλα μετά από χρόνια εξάρτησης από το Ιράν και τη λιβανέζικη σύμμαχό του, τη Χεζμπολάχ, δήλωσε ο Mohammed al-Basha, ιδρυτής της Basha Report, μιας εταιρείας συμβούλων κινδύνου με έδρα την Ουάσινγκτον. Η Τεχεράνη έστελνε για καιρό πυραύλους στους Χούθι για να τους συναρμολογούν και να τους χρησιμοποιούν.

«Έχουν αναπτύξει εγχώριες δυνατότητες κατασκευής με χρήση τεχνητής νοημοσύνης για λογισμικά drones και πυραύλων, έχουν διαφοροποιήσει τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες, έχουν συσσωρεύσει επιχειρησιακή εμπειρία και έχουν δημιουργήσει σχέσεις με περιφερειακούς λαθρεμπόρους και διεθνή δίκτυα προμηθειών», ανέφερε ο Basha.

Οι Χούθι, οι οποίοι έχουν χαρακτηριστεί από τις ΗΠΑ ως τρομοκρατική οργανώση και τελούν υπό εμπάργκο όπλων των Ηνωμένων Εθνών, έχουν διευρύνει τις διασυνδέσεις τους τα τελευταία χρόνια με την Κίνα και άλλους προμηθευτές. Οι κινεζικές εταιρείες αποτελούν πλέον τη μεγαλύτερη πηγή κατασχεθέντων εμπορευμάτων με προορισμό τους Χούθι, σύμφωνα με εκθέσεις του ΟΗΕ και δεδομένα που συγκέντρωσαν ειδικοί σε θέματα εξοπλισμών. Τα περισσότερα από τα εξαρτήματα drones των Χούθι που προέρχονται από προμηθευτές στους οποίους έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ εδρεύουν στην Κίνα, δείχνουν τα στοιχεία.

Ο Henry Thompson, πρώην εμπειρογνώμονας της επιτροπής κυρώσεων του ΟΗΕ για την Υεμένη, δήλωσε ότι υπάρχουν στοιχεία πως οι Χούθι εισάγουν εξαρτήματα για βαλλιστικούς πυραύλους στερεού καυσίμου από την Κίνα εδώ και τουλάχιστον δύο χρόνια. Με τους βαλλιστικούς πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς, «οι Χούθι μπορούν να χτυπήσουν βαθιά μέσα στη Σαουδική Αραβία με μεγαλύτερο ωφέλιμο φορτίο σε σύγκριση με τους πυραύλους cruise και τα drones», δήλωσε. «Πρόκειται να αποτελέσουν μια πολύ πιο ισχυρή απειλή».

Το Πεκίνο δεν κόβει τις εξαγωγές

Η Κίνα δηλώνει ότι σέβεται την απαγόρευση του ΟΗΕ για τις πωλήσεις όπλων προς την παράταξη της Υεμένης. Αν και ορισμένα από τα εξαρτήματα που εισήγαγαν οι Χούθι ήταν αγαθά διπλής χρήσης που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για πολιτικούς σκοπούς, ορισμένα ήταν εξαρτήματα ειδικά σχεδιασμένα για πυραυλική χρήση.

Ο Michael Knights, επικεφαλής ερευνών στην εταιρεία στρατηγικών συμβουλών Horizon Engage, δήλωσε ότι η χρήση κινεζικών εξαρτημάτων στους βαλλιστικούς πυραύλους των Χούθι δείχνει ότι το Πεκίνο «δεν έχει ούτε τη βούληση ούτε τα μέσα να ελέγξει τον τελικό προορισμό των τεχνολογιών διπλής χρήσης που διαθέτει». Οι ΗΠΑ κατηγόρησαν πέρυσι μια κινεζική εταιρεία ότι βοήθησε τους Χούθι να εξαπολύσουν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα.

Τα εισαγόμενα εξαρτήματα περιλαμβάνουν μεταλλικά τμήματα πυραύλων κατασκευασμένα κατά παραγγελία, συμπεριλαμβανομένων μερών του κινητήρα και του σκελετού, της βασικής δηλαδή δομής του πυραύλου. Επίσης βρέθηκαν πτερύγια που σταθεροποιούν τον πύραυλο κατά την πτήση και τμήματα πυραυλοκινητήρα στερεού προωθητικού ενός πυραύλου της σειράς Kheibar Shekan. Οι αρχές της Υεμένης κατέσχεσαν εργαλεία, εξοπλισμό δοκιμών και πρώτες ύλες, συμπεριλαμβανομένου του αποσαθρωτικού/προστατευτικού υλικού (ablative material) που προστατεύει τμήματα του πυραύλου από την έντονη θερμότητα που παράγεται κατά τη βαλλιστική πτήση.

Αντίποινα στην Υεμένη και απειλές για νέα χτυπήματα

Η κλιμάκωση ακολουθεί την επανέναρξη της στρατιωτικής εκστρατείας της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη, με στόχο τη στήριξη της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης και την ανακοπή της προέλασης των Χούθι.

Οι αντάρτες είχαν απειλήσει με «σκληρή και επώδυνη» απάντηση στις σαουδαραβικές επιδρομές εναντίον της πρωτεύουσας Σαναά. Ο εκπρόσωπός τους, Γιαχία Σαρί, είχε μάλιστα κατονομάσει τα κεντρικά της Aramco στο Νταχράν και διυλιστήριο στο Ριάντ ως πιθανούς στόχους, καλώντας τους εργαζομένους πετρελαϊκών εγκαταστάσεων να απομακρυνθούν από περιοχές που θα μπορούσαν να δεχθούν επίθεση.

Την Τρίτη, ο σαουδαραβικός συνασπισμός πραγματοποίησε αεροπορικά πλήγματα εναντίον εγκαταστάσεων καυσίμων στα περίχωρα της Σαναά, συμπεριλαμβανομένου σταθμού της Yemen Petroleum Company. Όπως ανακοίνωσε, η επιχείρηση είχε στόχο να περιορίσει τη δυνατότητα των Χούθι να απειλούν τη Σαουδική Αραβία, την Υεμένη και τις διεθνείς θαλάσσιες οδούς.

Η μάχη για τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ

Όπως αναφέρει το Reuters, στο επίκεντρο των πολεμικών επιχειρήσεων βρίσκεται και ο έλεγχος των περιοχών γύρω από τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τη νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας και ένα από τα σημαντικότερα περάσματα του διεθνούς εμπορίου.

Οι Χούθι είχαν πραγματοποιήσει αιφνιδιαστική προέλαση προς την περιοχή τον προηγούμενο μήνα. Παρότι η αντεπίθεση των κυβερνητικών δυνάμεων τούς απομάκρυνε από τα εδάφη που βρίσκονται πλησιέστερα στα Στενά, εξακολουθούν να διατηρούν παρουσία σε γειτονικές περιοχές και έχουν καταγράψει κέρδη γύρω από την πόλη Ταΐζ.

Το Ριάντ επιδιώκει ευρύτερη στρατιωτική υποστήριξη από τους συμμάχους του για την αντιμετώπιση των πυραυλικών επιθέσεων. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον, ο σημαντικότερος σύμμαχος και παραδοσιακός εγγυητής της ασφάλειας της Σαουδικής Αραβίας, έχει μέχρι στιγμής αποφύγει την άμεση εμπλοκή στον πόλεμο κατά των Χούθι. Την ίδια ώρα, το Ιράν, που διατηρεί στενούς δεσμούς με την οργάνωση, έχει προσφερθεί να μεσολαβήσει για την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.

Η αναζωπύρωση του πολέμου στην Υεμένη, ως προέκταση της ευρύτερης σύγκρουσης ΗΠΑ και Ιράν που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, δημιουργεί έναν πρόσθετο παράγοντα κινδύνου για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Με τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των επιθέσεων, η ασφάλεια των υποδομών και των θαλάσσιων οδών εξαγωγής αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Στον απόηχο της επίθεσης, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου κινούνται ανοδικά την Τετάρτη, με το μπρεντ να ξεπερνά τα 106 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο 0,54%, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για νέες διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό της Μέσης Ανατολής. Πρόσθετη πίεση στην αγορά ασκούν οι επιθέσεις του Ιράν σε δεξαμενόπλοια που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, αν και οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι συνέβαλαν στη διέλευση φορτίων άνω των 19 εκατ. βαρελιών αργού από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό. Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπερασπίστηκε τη συμφωνία για εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, υποστηρίζοντας ότι οι πρόσθετες ποσότητες θα ενισχύσουν την παγκόσμια προσφορά και θα συμβάλουν στην αποκλιμάκωση των υψηλών τιμών.

Ορμούζ: Βυθίστηκε πλοίο

Την ίδια στιγμή, το Ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσε ότι φορτηγό πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων προσέκρουσε σε θαλάσσια νάρκη στα Στενά του Ορμούζ, τυλίχθηκε στις φλόγες και βυθίστηκε το πρωί της Τετάρτης, στα νότια των Στενών.

Σύμφωνα με το γραφείο Τύπου του Ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης, το πλοίο επιχείρησε να διασχίσει τα Στενά μέσω μιας μη εγκεκριμένης και υψηλού κινδύνου διαδρομής, όταν προσέκρουσε στη νάρκη. Μετά την έκρηξη, εκδηλώθηκε μεγάλη πυρκαγιά. Το πλοίο, που φέρεται να μετέφερε 2.500 εμπορευματοκιβώτια, βυθίστηκε στα νότια των Στενών του Ορμούζ εξαιτίας της φωτιάς.

Το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε τα τοπικά πλοία και τους αλιείς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, ώστε να αποφύγουν τη σύγκρουση με εμπορευματοκιβώτια που επιπλέουν στην επιφάνεια της θάλασσας κατά τη διέλευσή τους από την περιοχή.