Από τη γεωπολιτική υπεροψία του Μιτεράν, στον πόλεμο της ελίτ κατά του λαού

Στη Γαλλία, πίσω από τις φλεγόμενες λεωφόρους του Παρισιού, τις απεργίες και την πολιτική παράλυση, κρύβεται η πλήρης αποσύνδεση της οικονομικής πολιτικής που ασκούν οι ελίτ από τη λαϊκή κυριαρχία. Για να καταλάβουμε το γιατί η Γαλλία βρίσκεται σήμερα στα πρόθυρα γενικευμένης κοινωνικής έκρηξης, πρέπει να επιστρέψουμε στην αρχική αμαρτία του σχεδιασμού του Ευρώ και να ακτινογραφήσουμε τη βίαιη μεταφορά πλούτου από την εργασία στο κεφάλαιο. Το προπατορικό αμάρτημα εν προκειμένω ανάγεται στην γεωπολιτική μπλόφα του Μιτεράν.

Όλα ξεκίνησαν στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν η πτώση του Τείχους του Βερολίνου έφερε τη Γαλλία αντιμέτωπη με έναν ιστορικό εφιάλτη: Την επανένωση της Γερμανίας σε έναν βιομηχανικό και πληθυσμιακό γίγαντα στην καρδιά της Ευρώπης. Διακατεχόμενος από την παραδοσιακή γαλλική υπεροψία, ο πρόεδρος Φρανσουά Μιτεράν υπέθεσε ότι μπορούσε να αιχμαλωτίσει τρόπον τινά, τη γερμανική ισχύ.

Η στρατηγική του Μιτεράν ήταν απλή, αλλά μοιραία: «Θα συναινέσω στην επανένωση, αρκεί να θυσιάσετε το Γερμανικό Μάρκο και να υιοθετήσουμε ένα κοινό νόμισμα». Ο Μιτεράν πόνταρε σε μια τραγική ψευδαίσθηση: Πίστευε ότι η Γαλλία θα ήταν ο πολιτικός ηγέτης της Ευρώπης, ενώ η Γερμανία απλώς ο “οικονομικός χρηματοδότης”.

Ο Μιτεράν πίστευε ότι οι πολιτικοί ελιγμοί του Παρισιού θα υπέτασσαν τους σκληρούς οικονομικούς νόμους της παραγωγικότητας. Το μοιραίο λάθος έγινε όταν ο Γερμανός καγκελάριος Χέλμουτ Κολ (η μεγάλη γάτα, δεν παιζόταν με τίποτα) δέχθηκε το Ευρώ, αλλά επέβαλε τους γερμανικούς όρους. Απαίτησε μια απόλυτα ανεξάρτητη ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) αυστηρά όρια ελλειμμάτων και την απαγόρευση απευθείας χρηματοδότησης των κρατών.

Οι Γερμανοί νίκησαν, ο Μιτεράν την πάτησε…

Με άλλα λόγια, ό,τι δεν κατάφεραν οι Γερμανοί με πολέμους και εγκλήματα για 100 χρόνια, το κατάφερε ο Κολ σε μια νύχτα. Κατέκτησε την Ευρώπη, χωρίς να δούμε ούτε ένα στρατιώτη της Βέρμαχτ στο δρόμο. Και όχι μόνο αυτό! Την έλευση του ευρώ (και από πίσω της Βέρμαχτ) την χαιρετίσαμε με ενθουσιασμό.

Το Ευρώ γεννήθηκε ως ένα τεχνητό “Super Μάρκο”. Όμως η Γαλλία έμεινε χωρίς τη δυνατότητα νομισματικής υποτίμησης, την οποία η ίδια χρησιμοποιούσε ιστορικά, όπως και άλλες χώρες, για να καλύπτουν την υστέρηση της παραγωγικότητάς τους. Οπότε το Παρίσι εγκλωβίστηκε σε ένα νόμισμα πολύ ισχυρό για τη δική του οικονομία, το οποίο σταδιακά διέλυσε τη γαλλική βιομηχανική βάση και όχι μόνον.

Επί δύο δεκαετίες, η Γαλλία έπεφτε στην ίδια ακριβώς παγίδα με τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας: Τη νάρκη των χαμηλών επιτοκίων. Οι αγορές δάνειζαν το γαλλικό κράτος με επιτόκια σχεδόν μηδενικά, αντιμετωπίζοντάς το ως “πυρήνα” της Ευρωζώνης. Με την αναβολή των μεταρρυθμίσεων, αντί το φθηνό χρήμα να επενδυθεί στον εκσυγχρονισμό της παραγωγής, χρησιμοποιήθηκε για να συντηρείται ένας υπερδιογκωμένος κρατικός μηχανισμός και να καλύπτονται τα μόνιμα ελλείμματα.

Η Γαλλία έχανε σε ανταγωνιστικότητα. Ενώ η Γερμανία εφάρμοζε σκληρές πολιτικές συμπίεσης του κόστους (μεταρρυθμίσεις Hartz IV), η Γαλλία συσσώρευε χρέος, χάνοντας μερίδια αγοράς παγκοσμίως. Ο Μιτεράν, λοιπόν, την πάτησε…

Οι κερδισμένοι

Ποιοι κέρδισαν από το Ευρώ όμως; Πώς συγκροτήθηκε η νέα ελίτ; Πίσω από αυτή τη διαδρομή δεν υπάρχει ένας αόριστος μηχανισμός, αλλά μια πολύ συγκεκριμένη συμμαχία συμφερόντων που πλούτισε από την αρχιτεκτονική του νομίσματος. Οι αγορές ομολόγων και ο χρηματοπιστωτικός τομέας δάνειζαν εγγυημένα το γαλλικό κράτος εισπράττοντας ασφαλείς τόκους, χωρίς συναλλαγματικό κίνδυνο.

Είναι και οι πολυεθνικές του δείκτη CAC 40: Εκμεταλλεύτηκαν την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, τις φοροαπαλλαγές και την ανάθεση σε “εξωτερικούς συνεργάτες” (outsourcing), βγάζοντας τα κέρδη τους από τις παγκόσμιες αγορές και καθιστώντας τη γαλλική κοινωνία δευτερεύουσα για τα έσοδά τους.

Έχουμε και την τεχνοκρατική “κάστα” των Παρισίων: Μια ελίτ αποφοίτων των κρατικών σχολών που εναλλάσσεται μεταξύ υπουργείων, Βρυξελλών και διοικητικών συμβουλίων, διακατεχόμενη από την τεχνοκρατική πεποίθηση ότι «μόνο αυτή γνωρίζει το καλό της χώρας».

Η Ελίτ των Βερσαλλιών εναντίον της γαλλικής κοινωνίας

Σήμερα, το μοντέλο έφτασε στα όριά του. Με το δημόσιο χρέος να αγγίζει το 119%-120% του ΑΕΠ, το έλλειμμα να ξεπερνά το 5% και τα spreads των γαλλικών ομολόγων να εκτινάσσονται, η γαλλική ελίτ (υπό τον Εμανουέλ Μακρόν) βρέθηκε απέναντι σε ένα αμείλικτο δίλημμα: Ή θα υπάκουγε στις αγορές και την ΕΚΤ (Γερμανία) επιβάλλοντας σκληρή λιτότητα, ή θα χρεοκοπούσε πολιτικά και οικονομικά.

Επειδή η ελίτ αρνείται να αγγίξει τα κέρδη του μεγάλου κεφαλαίου, μετακυλίει όλο το βάρος της προσαρμογής στους πολίτες (αύξηση ηλικίας συνταξιοδότησης, περικοπές στην Υγεία και την Παιδεία, αύξηση έμμεσων φόρων). Όταν το Κοινοβούλιο αντιδρά, η ελίτ επιστρατεύει αυταρχικούς συνταγματικούς ελιγμούς (όπως το Άρθρο 49.3) για να νομοθετεί παρακάμπτοντας τη λαϊκή βούληση.

Τολμούν να αγνοούν τον λαό, διότι νιώθουν προστατευμένοι από τους θεσμούς της ΕΕ, θεωρώντας ότι οι ευρωπαϊκές συνθήκες και η πειθαρχία των αγορών υπερέχουν των εθνικών εκλογών. Και όχι μόνον τον αγνοούν τον λαό αλλά και τον εκφοβίζουν. Μετά από εμάς, το χάος! Ο φασισμός είναι στη γωνία, έρχεται….

Εκφοβίζουν με “μονόδρομο”

Και ενώ όλα αυτά διαλύουν την κοινωνική συνοχή, έρχεται το σύστημα από τα ψηλά γραφεία και επιχειρεί να μας εκφοβίσει: “Δεν υπάρχει άλλη λύση, γιατί η μόνη εναλλακτική είναι ο φασισμός, ή μήπως θέλετε τον Στάλιν;”. Πώς τολμούν να εκτοξεύουν τέτοια ψεύδη; Αντί να απολογηθούν για τις αποτυχημένες πολιτικές τους, βαφτίζουν “επικίνδυνη” κάθε ριζική οικονομική αμφισβήτηση και μεταθέτουν την ενοχή στον πολίτη που ζητάει αξιοπρέπεια.

Η ιστορική αλήθεια, όμως, είναι η ακριβώς αντίθετη:Ο φασισμός δεν φυτρώνει επειδή οι άνθρωποι τρελαίνονται, αλλά γεννιέται και γιγαντώνεται ακριβώς επειδή το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα αφήνει τους πολίτες εξαθλιωμένους, χωρίς ελπίδα και χωρίς μέλλον. Το να χρησιμοποιείς τον φόβο του τέρατος ως ασπίδα για να προστατεύσεις τα κέρδη των λίγων και τη δημοσιονομική ασφυξία, είναι το ύψιστο δείγμα πολιτικού κυνισμού.

Οι της ελίτ προστατεύουν τα κεκτημένα τους

Η τραγωδία της σύγχρονης Γαλλίας είναι παιδί της πολιτικής αυταπάτης του Μιτυεράν. Εκείνος ήθελε να “δέσει” τη Γερμανία στο άρμα της Γαλλίας μέσω του ευρώ, και τελικά έδεσε τη Γαλλία σε ένα αμείλικτο γερμανικό οικονομικό μοντέλο που η γαλλική κοινωνία αδυνατεί και αρνείται να υπηρετήσει.

Η αιτία για τον ξεσηκωμό στη Γαλλία, είναι ότι ακυρώθηκε η Δημοκρατία: Όταν η ελίτ νομοθετεί με διατάγματα (Άρθρο 49.3), αγνοώντας το Κοινοβούλιο και το 80% των πολιτών για να ικανοποιήσει τις αγορές ομολόγων και την ΕΚΤ, η κάλπη χάνει το νόημά της. Όταν η θεσμική οδός κλείνει, τότε ο δρόμος γίνεται ο μόνος χώρος πολιτικής έκφρασης. Διότι η “κλοπή” έφτασε στα όριά της: Μετά από δεκαετίες συμπίεσης των πραγματικών μισθών, διάλυσης του κοινωνικού κράτους και μεταφοράς του πλούτου στις πολυεθνικές του CAC 40, η γαλλική μεσαία και εργατική τάξη δεν έχει πλέον άλλα περιθώρια υποχωρήσεων.

Διότι η ελίτ δεν μπορεί να κάνει πίσω: Εγκλωβισμένοι σε ένα νόμισμα, χωρίς δυνατότητα νομισματικής υποτίμησης και πιεσμένοι από ένα χρέος 120% του ΑΕΠ, ο Μακρόν και η τεχνοκρατική κάστα των Παρισίων έχουν επιλέξει να διεξάγουν έναν ολοκληρωτικό πόλεμο απέναντι στην ίδια τους την κοινωνία. Όταν οι “Βερσαλλίες” αρνούνται να ακούσουν και η πολιτική μετατρέπεται σε βίαιη επιβολή των αγορών, το αποτέλεσμα δεν είναι η συμμόρφωση – είναι η κοινωνική επανάσταση.

Και μία μετα-Κεϊνσιανή ανάλυση…

Οι Δύο Πίνακες/Διαγράμματα της «Μεγάλης Κλοπής». Για να γίνει πλήρως κατανοητή η σημερινή οργανική κρίση της Δύσης, η μετα-Κεϊνσιανή οικονομική ανάλυση εστιάζει στην κρίσιμη μεταβλητή: Την άνιση κατανομή του εισοδήματος και τη συστηματική μεταφορά πλούτου από την εργασία στο κεφάλαιο. Δύο διαγράμματα αποτυπώνουν αδιάψευστα αυτή τη διαδικασία. Η “Μεγάλη Αποσύνδεση” στις ΗΠΑ (1980–Σήμερα) και την Γαλλία, όπου φαίνεται η αποσύνδεση παραγωγικότητας και μισθών, αποτυπώνεται στο περίφημο διάγραμμα του Economic Policy Institute (EPI) που δείχνει τη δραματική εξέλιξη από το 1980 έως σήμερα:

• 1948-1979: Η παραγωγικότητα της εργασίας και οι πραγματικοί μισθοί αυξάνονταν παράλληλα. Όσο αυξανόταν η παραγωγικότητα, τόσο αυξάνονταν οι αμοιβές της μεσαίας τάξης. 1980-Σήμερα: Η παραγωγικότητα εκτινάχθηκε κατά σχεδόν 90%, ενώ ο πραγματικός μισθός του τυπικού εργαζομένου αυξήθηκε μόλις κατά 33%.
• Πού έγκειται η “κλοπή”: Στην χαώδη απόσταση ανάμεσα στις δύο γραμμές, όπου τα πάντα μετατράπηκαν απευθείας σε εταιρικά κέρδη, αμοιβές στελεχών και προσόδους του κεφαλαίου.

Φράγκο-ευρώ: Από τον Μιτεράν μέχρι σήμερα… 

Στον δεύτερο πίνακα εξετάζεται η γαλλική μετάβαση: Φράγκο (1980-2000) vs. Ευρώ (2000-Σήμερα). Το διάγραμμα της κατανομής του εθνικού εισοδήματος στη Γαλλία (Wage Share vs. Capital Share) αποκαλύπτει τη δομική τομή των δύο περιόδων:

• Περίοδος Φράγκου (1980-2000): Η Γαλλία διατηρούσε τη δυνατότητα νομισματικής προσαρμογής, προστατεύοντας το μερίδιο των μισθών και τη μεσαία τάξη από εξωτερικά σοκ.
• Περίοδος Ευρώ (2000-Σήμερα): Με την απώλεια του εθνικού νομίσματος, η προσαρμογή μεταφέρθηκε αποκλειστικά στους μισθούς και τις κοινωνικές δαπάνες (σαν τρόπον τινά, εσωτερική υποτίμηση). Το διάγραμμα δείχνει τη στασιμότητα των πραγματικών αμοιβών και την ταυτόχρονη εκτίναξη των κερδών του δείκτη CAC 40.

Συμπερασματικά Η ανισότητα αυτή κατέστρεψε την οργανική ενεργό ζήτηση, η οποία αντικαταστάθηκε προσωρινά από τη διόγκωση του ιδιωτικού και δημόσιου χρέους. Όταν το χρέος έφτασε στα όριά του, η πολιτική και κοινωνική έκρηξη στη Δύση κατέστη πλέον νομοτελειακή. Ήδη έχει αρχίσει, πλην Ελλάδος. Η υπακοή στην ΕΚΤ και στις Βρυξέλλες για ολόκληρο το πολιτικό φάσμα έγινε ιερό θέσφατο: Έλληνες “Ευρώ” μέχρι να δύσει ο ήλιος στην Ανατολή. Πιο απλά δεν γίνεται!