Αιγυπτιακή προσφυγή στον ΟΗΕ κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου
17/11/2026
Με νέα ρηματική διακοίνωση προς τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) η Αίγυπτος επαναλαμβάνει την κατηγορηματική αντίθεσή της στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, υποστηρίζοντας ότι η πρόσφατη έγκρισή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν αλλάζει τον νομικό του χαρακτήρα, ούτε δημιουργεί οποιαδήποτε έννομη συνέπεια εις βάρος του αιγυπτιακού κράτους.
Στο έγγραφο της 5ης Νοεμβρίου 2026, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αιγύπτου στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) ξεκαθαρίζει ότι δεν αναγνωρίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου 2019 για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο. Αντιθέτως, χαρακτηρίζει το μνημόνιο ως «απολύτως άκυρο» και χωρίς οποιαδήποτε έννομη ισχύ.
Το Κάιρο επισημαίνει ότι η απόφαση της λιβυκής Βουλής δεν μεταβάλλει τη θέση του, ούτε προσδίδει νομική ισχύ στη συμφωνία έναντι της Αιγύπτου. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι το μνημόνιο και οι ενέργειες που απορρέουν από αυτό αντίκεινται στις αρχές του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, στις διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, καθώς και στην καθιερωμένη πρακτική για την οριοθέτηση θαλάσσιων συνόρων.
Η αιγυπτιακή πλευρά υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι έχει διατυπώσει επανειλημμένα τις αντιρρήσεις της μέσω προηγούμενων ρηματικών διακοινώσεων προς τον ΟΗΕ, στις 23 Δεκεμβρίου 2019, στις 10 Απριλίου 2023, στις 9 Απριλίου 2024 και στις 8 Σεπτεμβρίου 2025. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις θαλάσσιες ζώνες που έχει κηρύξει η Λιβύη. Η Αίγυπτος απορρίπτει τα εξωτερικά όρια που γνωστοποίησε η Τρίπολη τον Μάιο του 2025, υποστηρίζοντας ότι επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όριά της στη Μεσόγειο.
Επιπλέον, διατυπώνει αντιρρήσεις και για τα ανατολικά θαλάσσια όρια της Λιβύης, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών ορίων της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, τα οποία, σύμφωνα με το Κάιρο, βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός των αιγυπτιακών θαλάσσιων ζωνών. Στην ίδια παρέμβαση, η Αίγυπτος επαναλαμβάνει την απόρριψή της και για δύο ακόμη συμφωνίες: Το μνημόνιο συνεργασίας στον τομέα των υδρογονανθράκων, που υπεγράφη στις 3 Οκτωβρίου 2022 μεταξύ Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης.
Το μνημόνιο της 25ης Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου. Το Κάιρο θεωρεί και τις δύο συμφωνίες άκυρες και χωρίς έννομη ισχύ. Η αιγυπτιακή κυβέρνηση προειδοποιεί ότι απορρίπτει οποιαδήποτε μέτρα ή ενέργειες βασίζονται στα συγκεκριμένα μνημόνια και στις λιβυκές θαλάσσιες διακηρύξεις, εφόσον αυτές έρχονται σε αντίθεση με τα όρια που έχει ορίσει η ίδια.
Παράλληλα, δηλώνει ότι διατηρεί το δικαίωμα να προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, όπως αυτά κατοχυρώνονται από το διεθνές δίκαιο, και να αντιταχθεί σε κάθε ενέργεια που θεωρεί ότι τα προσβάλλει. Την ίδια στιγμή, πάντως, η Αίγυπτος δηλώνει έτοιμη να προχωρήσει σε συνεργασία, διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις με τα γειτονικά κράτη, με στόχο την επίτευξη συμφωνιών για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων στη βάση του διεθνούς δικαίου και αμοιβαία αποδεκτών λύσεων.
Τέλος, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αιγύπτου ζητά από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ να κυκλοφορήσει η ρηματική διακοίνωση ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, στο πλαίσιο του θέματος 74 της ημερήσιας διάταξης, καθώς και να δημοσιευθεί στον ιστότοπο του Τμήματος Ωκεάνιων Υποθέσεων και του Δικαίου της Θάλασσας και στην επόμενη έκδοση του Δελτίου για το Δίκαιο της Θάλασσας.





