Γιατί η Κίνα είναι ο πραγματικός νικητής του πολέμου στον Κόλπο

Μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες επιχειρήσεων, το αμερικανικό οπλοστάσιο κυριολεκτικά «στέρεψε», καταναλώνοντας τεράστιο μέρος των ζωτικής σημασίας κατευθυνόμενων βλημάτων (όπως Tomahawk και JASSM) και αντιβαλλιστικών πυραύλων (όπως οι Patriot και οι THAAD), εκθέτοντας τις ΗΠΑ σε ένα πρωτοφανές βιομηχανικό αδιέξοδο. Αν, όμως, αυτή η παραγωγική γύμνια και η επιχειρησιακή αποτυχία μπορούν να «συγχωρηθούν» ή να απορροφηθούν πολιτικά στην περίπτωση μιας περιφερειακής δύναμης όπως το Ιράν, μια αντίστοιχη συνθήκη απέναντι στην Κίνα θα σήμαινε νομοτελειακά την απόλυτη στρατιωτική καταστροφή.

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή απέδειξε ότι το Πεντάγωνο έχει απωλέσει την ικανότητα ταχείας βιομηχανικής κινητοποίησης (surge capacity). Το γεγονός αυτό καθιστά σαφές ότι σε ένα ενδεχόμενο θέατρο επιχειρήσεων στον Δυτικό Ειρηνικό, οι Ηνωμένες Πολιτείες απλώς δεν μπορούν να νικήσουν. Η ψευδαίσθηση ότι η τεχνολογική υπεροχή μπορεί να υποκαταστήσει τη βιομηχανική μάζα κατέρρευσε. Πάνω σε αυτήν ακριβώς τη νέα πραγματικότητα εδράζεται το ολιστικό γεωστρατηγικό πλεονέκτημα που έχει οικοδομήσει το Πεκίνο.

Η Κίνα έχει επιτύχει και συνεχίζει να διευρύνει ένα σύνθετο, ολιστικό και πολυεπίπεδο πλεονέκτημα στρατιωτικής ισχύος έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών. Το πρώτο επίπεδο αυτού του μεγέθους ξεκινά από τις δυνατότητες αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής (A2/AD) της Κίνας, οι οποίες αναπτύσσονται ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Στο πλαίσιο αυτό, βαλλιστικοί πύραυλοι κατά πλοίων (ASBM), όπως ο DF-21D και ο νεότερος, ισχυρότερος DF-26, καθώς και υπερηχητικά οχήματα ολίσθησης (HGV), ικανά να προσβάλουν θαλάσσιους στόχους σε αποστάσεις χιλιάδων χιλιομέτρων, έθεσαν νέα επιχειρησιακά δεδομένα.

Η εξέλιξη της αεροναυτικής απειλής 

Εν συνεχεία, η ενσωμάτωση παρόμοιων όπλων σε υφιστάμενα παλαιά αεροσκάφη και πλοία επιφανείας, σε συνδυασμό με υπερ – υπερηχητικά (hypersonic) αεροχήματα αναγνώρισης και έναν διευρυμένο στόλο μαχητικών τέταρτης και πέμπτης γενιάς (με την έκτη γενιά να προμηνύεται σύντομα), άλλαξαν έτι περαιτέρω τις ισορροπίες. Πλέον, οι κινεζικές αεροναυτικές δυνάμεις είναι σε θέση να απειλούν την κυριαρχία του Ναυτικού των ΗΠΑ ακόμη και σε ανοικτές ωκεάνιες εκτάσεις, σε απόσταση χιλιάδων χιλιομέτρων από τις κινεζικές ακτές.

Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι η Κίνα διαθέτει τις υποδομές να αναπληρώνει τις απώλειες της σε πολεμικά πλοία πολύ ταχύτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Έχοντας εκατοντάδες φορές μεγαλύτερες ναυπηγοκατασκευαστικές δυνατότητες από τις ΗΠΑ, το Πεκίνο μπορεί να διευρύνει το υφιστάμενο χάσμα ακόμη και σε καιρό ειρήνης.

Το μέγεθος αυτού του βιομηχανικού χάσματος επιβεβαιώνεται από έγγραφα των Υπηρεσιών Πληροφοριών του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ (ONI) που είδαν το φως της δημοσιότητας, σύμφωνα με τα οποία η συνολική ναυπηγική ικανότητα της Κίνας είναι 232 φορές μεγαλύτερη από την αντίστοιχη αμερικανική. Μάλιστα, νεότερες αμερικανικές εκτιμήσεις αναθεωρούν αυτή την ασυμμετρία, ανεβάζοντας τη χωρητικότητα παραγωγής του Πεκίνου έως και 632 φορές πάνω από εκείνη των ΗΠΑ, δεδομένου ότι η αμερικανική εμπορική ναυπηγική έχει συρρικνωθεί στο 0,1% της παγκόσμιας αγοράς.

Τη δραματική αυτή εικόνα συμπληρώνει ανάλυση του ινστιτούτου CSIS (Center for Strategic and International Studies). Το CSIS επισημαίνει ότι, μέσω του δόγματος της Στρατιωτικής-Πολιτικής Συγχώνευσης, ένας και μόνο κινεζικός κρατικός ναυπηγικός όμιλος (η CSSC) κατάφερε να ναυπηγήσει σε εμπορικά πλοία μεγαλύτερη χωρητικότητα τόνων μέσα σε ένα μόνο έτος, από όση έχει κατασκευάσει ολόκληρη η αμερικανική ναυπηγική βιομηχανία από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι σήμερα.

Υπερηχητικά όπλα, προηγμένα εκρηκτικά και drones

Η παραγωγική υπεροχή ισχύει και για άλλα κρίσιμα οπλικά συστήματα, όπως τα HGV, όπου το κόστος κατασκευής και η συνακόλουθη δυνατότητα μαζικής παραγωγής είναι για την Κίνα δεκάδες φορές μικρότερα συγκριτικά με τα αμερικανικά δεδομένα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σύγκριση του κινεζικού πυραύλου YGJ-1000 με τον αμερικανικό Dark Eagle.

Ένα σχετικά άγνωστο πεδίο στο οποίο η Κίνα απειλεί να επιτύχει τεχνολογικό χάσμα με τις ΗΠΑ είναι αυτό των προηγμένων εκρηκτικών. Η αιχμή του δόρατος σε αυτό το πεδίο εντοπίζεται στη μονοπωλιακή ικανότητα της Κίνας να παράγει μαζικά το CL-20 (China Lake Compound #20), το οποίο αποτελεί το ισχυρότερο μη πυρηνικό εκρηκτικό στον κόσμο σήμερα, με ενεργειακή πυκνότητα περίπου τριπλάσια του συμβατικού TNT.

Το παράδοξο είναι ότι η εν λόγω χημική ένωση ανακαλύφθηκε αρχικά από τις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1980 (στα εργαστήρια του Πολεμικού Ναυτικού στην Καλιφόρνια), όμως το Πεντάγωνο την παραμέλησε λόγω της λήξης του Ψυχρού Πολέμου, του υψηλού κόστους σύνθεσης και της επικίνδυνης ευαισθησίας του υλικού σε κραδασμούς. Αντιθέτως, η Κίνα επένδυσε μεθοδικά στην έρευνα των “ενεργειακών υλικών” (energetics), πέτυχε τη σταθεροποίησή του μέσω προηγμένων μεθόδων κρυστάλλωσης και νανοτεχνολογίας, και πλέον αποτελεί τη μόνη δύναμη στον πλανήτη με ικανότητα βιομηχανικής μαζικής παραγωγής του.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα σοβαρό τεχνολογικό χάσμα (molecule gap) εις βάρος των ΗΠΑ, καθώς το CL-20 επιτρέπει στα κινεζικά βλήματα να επιτυγχάνουν έως και 20% μεγαλύτερη εμβέλεια, μετατρέποντας παράλληλα τις πολεμικές κεφαλές των υπερηχητικών πυραύλων (HGV) σε εξαιρετικά πιο φονικές και συμπαγείς. Ο συνδυασμός αυτών των δύο παραγόντων επιτρέπει την ανάπτυξη πυραύλων διαφόρων τύπων (όπως αέρος-αέρος πολύ μεγάλου βεληνεκούς), δίνοντας στα κινεζικά αεροσκάφη τη δυνατότητα να πλήττουν τις αμερικανικές πλατφόρμες από πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις.

Η παραγωγική αυτή ασυμμετρία αγγίζει δυσθεώρητα επίπεδα στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων (UAV). Η Κίνα ελέγχει σήμερα το 80% έως 90% της παγκόσμιας αγοράς εμπορικών drones, με τον κολοσσό DJI να μονοπωλεί το 70%. Σύμφωνα με αναλύσεις αμερικανικών αμυντικών ινστιτούτων, όπως το Small Wars Journal, οι κινεζικές πολιτικές βιομηχανίες διαθέτουν την υποδομή να μετατραπούν εντός δώδεκα μηνών σε πολεμικές γραμμές παραγωγής, με ικανότητα εκροής έως και 1 δισεκατομμυρίου οπλισμένων drones ετησίως.

Το γεγονός ότι μια τέτοια τρομακτική κινητοποίηση θα απαιτούσε λιγότερο από το 1% της συνολικής βιομηχανικής ικανότητας συναρμολόγησης της χώρας, καταδεικνύει ότι το Πεκίνο μπορεί να δημιουργήσει ένα ανυπέρβλητο “αριθμητικό κύμα” (mass) στον αέρα, ικανό να επιτύχει πλήρη κορεσμό οποιουδήποτε σύγχρονου συστήματος αεράμυνας της Δύσης.

Κυβερνοπόλεμος και στρατηγική ανθεκτικότητα

Παράλληλα, η Κίνα διαθέτει διευρυμένες ικανότητες κυβερνοπολέμου και ηλεκτρονικού πολέμου, πιθανώς ανώτερες από εκείνες των ΗΠΑ. Τις ικανότητες αυτές τις εφαρμόζει στο πλαίσιο καινοτόμων επιχειρησιακών αντιλήψεων. Η εν λόγω μεθοδολογία εδράζεται στην περιβόητη θεωρία των “1000 κόκκων άμμου” (Thousand Grains of Sand). Σύμφωνα με αυτήν, η συλλογή πληροφοριών δεν βασίζεται αποκλειστικά σε λίγους, εξειδικευμένους πράκτορες, αλλά στη διάχυτη και μαζική κινητοποίηση χιλιάδων ερασιτεχνών (ακαδημαϊκών, φοιτητών, επιχειρηματιών και πολιτών) οι οποίοι συλλέγουν φαινομενικά ασήμαντα, αποσπασματικά και μη διαβαθμισμένα δεδομένα.

Όταν αυτά τα εκατομμύρια μικρά στοιχεία ενωθούν και αναλυθούν κεντρικά από το Πεκίνο, συνθέτουν ένα πλήρες επιχειρησιακό μωσαϊκό (mosaic approach) υψηλής ακρίβειας. Η προσέγγιση αυτή καθιστά τον κινεζικό ηλεκτρονικό και κυβερνοπόλεμο εξαιρετικά ασύμμετρο, καθώς ο αντίπαλος είναι αδύνατον να αμυνθεί απέναντι σε μια τόσο μαζική, αποκεντρωμένη και χαμηλού προφίλ απειλή.

Επιπλέον, η Κίνα έχει ενσωματώσει επιχειρησιακά τις υβριδικές ικανότητες, βελτιώνοντας δραματικά τη διεξαγωγή δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων. Για παράδειγμα, έχει εντάξει τον τεράστιο στόλο των αλιευτικών της σκαφών στο δίκτυο C4ISR των αεροναυτικών και πυραυλικών της δυνάμεων.

Το δίκτυο C4ISR (Command, Control, Communications, Computers, Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance) αποτελεί τον νευρικό ιστό αυτού του μοντέλου. Η Κίνα έχει επαναπροσδιορίσει τη δυτική αυτή έννοια μέσω του δόγματος της «Στρατιωτικής-Πολιτικής Συγχώνευσης». Εντάσσοντας εκατοντάδες χιλιάδες σκάφη της «Ναυτικής Πολιτοφυλακής» (Maritime Militia), δηλαδή βαριά εξοπλισμένα αλιευτικά με πληρώματα που έχουν λάβει στρατιωτική εκπαίδευση, στο ψηφιακό της δίκτυο, δημιουργεί ένα συμπληρωματικό πλέγμα αισθητήρων.

Τα σκάφη αυτά, φέροντας συστήματα δορυφορικής επικοινωνίας και προηγμένους αισθητήρες, τροφοδοτούν ακατάπαυστα το κινεζικό C4ISR με δεδομένα στοχοποίησης αμερικανικών μονάδων επιφανείας σε πραγματικό χρόνο. Η πρωτοτυπία αυτή μετατρέπει ένα εμπορικό και πολιτικό εργαλείο σε οργανικό μέρος της αλυσίδας προσβολής (kill chain) των κινεζικών πυραυλικών δυνάμεων, περιπλέκοντας νομικά και επιχειρησιακά τη δυτική απάντηση, καθώς η προσβολή τους ισοδυναμεί με επίθεση σε πολιτικούς στόχους. Συνολικά, η αρχιτεκτονική ISR της Κίνας είναι πιο «πλουραλιστική» και, ως εκ τούτου, πιο ανθεκτική (resilient) από την αντίστοιχη αμερικανική.

Σε επίπεδο στρατηγικής ανθεκτικότητας, η Κίνα πλεονεκτεί λόγω μιας βαθιά ριζωμένης κουλτούρας αυτάρκειας. Έχει αποθηκεύσει τεράστιες ποσότητες ενέργειας και τροφίμων, ενώ έχει καλλιεργήσει στον πληθυσμό της μια κουλτούρα ρεαλισμού και αποδοχής μιας ενδεχόμενης πολεμικής αναμέτρησης. Το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚΚ) έχει επιτύχει να μετατρέψει τα εθνικιστικά συναισθήματα σε έναν ισχυρό μηχανισμό εσωτερικής συσπείρωσης.

Στο πεδίο της υψηλής στρατηγικής, το Πεκίνο ελέγχει την παραγωγή πολλών κρίσιμων στρατηγικών μετάλλων καθώς και το σύνολο των σπάνιων γαιών. Το γεγονός αυτό του επιτρέπει να μπλοκάρει ή να επιβραδύνει δραστικά την αλυσίδα εφοδιασμού και παραγωγής κρίσιμων οπλικών συστημάτων της Δύσης σε περίπτωση παρατεταμένης σύρραξης.

Πυρηνική αποτροπή και διεθνείς συμμαχίες

Ο μόνος τομέας στον οποίο η Κίνα υστερεί ποσοτικά είναι αυτός των πυρηνικών όπλων. Ωστόσο, ακόμη και το σημερινό, συγκριτικά περιορισμένο πυρηνικό της οπλοστάσιο είναι σε θέση να επιφέρει μη αποδεκτά πλήγματα στον αμερικανικό πληθυσμό. Η μελλοντική ποσοτική διεύρυνση των πυρηνικών κεφαλών, σε συνδυασμό με HGV υψηλής διεισδυτικότητας σε αντιβαλλιστικά πλέγματα και την κατασκευή προηγμένων πυρηνοκίνητων υποβρυχίων μεταφοράς υποβρύχια εκτοξευόμενων βαλλιστικών πυραύλων (SSBN) με πυραύλους JL-3, καθιστούν την κινεζική πυρηνική αποτροπή εξαιρετικά αξιόπιστη.

Στον αντίποδα, το αμυντικό σκέλος ενός πυρηνικού πολέμου ενισχύεται από τις απέραντες υπόγειες εγκαταστάσεις της Κίνας, τα σχέδια προστασίας του πληθυσμού και την ανεπτυγμένη κουλτούρα πολιτικής άμυνας. Η αποδοχή ενός τέτοιου ακραίου ενδεχομένου από τον κινεζικό λαό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη δυτική νοοτροπία, η οποία αντιμετωπίζει αυτές τις καταστάσεις ως «αδιανόητες». Χαρακτηριστικά, η εμμονή στην αυτάρκεια και τα γιγαντιαία αποθέματα τροφίμων διασφαλίζουν ότι ακόμη και σε σενάριο «πυρηνικού φθινοπώρου» (π.χ. από μια σύγκρουση Ρωσίας-ΝΑΤΟ), ο πληθυσμός της Κίνας θα αποφύγει τον λιμό.

Τέλος, το Πεκίνο έχει διαμορφώσει ένα πρωτοφανώς συμπαγές πλέγμα συμμαχιών με χώρες όπως η Ρωσία, εξασφαλίζοντας τεράστιο στρατηγικό βάθος. Παράλληλα, στο σύγχρονο πολυπολικό σύστημα, ακόμη και περιφερειακοί ανταγωνιστές της Κίνας, όπως η Ινδία ή το Βιετνάμ, είναι εξαιρετικά απίθανο να ευθυγραμμιστούν πλήρως ή να συμμαχήσουν στρατιωτικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Συμπερασματικά, η Κίνα αποτελεί σήμερα την πιο ολοκληρωμένα προετοιμασμένη χώρα για τη διαχείριση και διεξαγωγή πολέμου σε όλα τα επίπεδα. Η πραγματικότητα αυτή της προσδίδει αυξημένη διαπραγματευτική ισχύ και σε καιρό ειρήνης, περιορίζοντας δραστικά τα περιθώρια άσκησης πολιτικών εξαναγκασμού εναντίον της από τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα ενισχύει τις δικές της δυνατότητες γεωπολιτικής επιβολής