Τί δείχνει η πρώτη εξαγωγή τουρκικού πολεμικού πλοίου σε χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ

Ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε επίσης στη συνεργασία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, σημειώνοντας ότι οι δύο χώρες έχουν συνεργαστεί επιτυχώς σε προηγούμενα έργα, συμπεριλαμβανομένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones). Όμως, γυρίζοντας λίγες μέρες πίσω, στην τελετή που πραγματοποιήθηκε το πρωί της 20ής Ιουνίου στα ναυπηγεία της Κωνσταντινούπολης, με μια πρώτη ματιά έμοιαζε με μια συνηθισμένη στιγμή στην αλυσίδα των διμερών σχέσεων των δύο χωρών, Τουρκίας-Ρουμανίας.

Ο πρόεδρος της Ρουμανίας Νικούσορ Νταν πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία· ο Πρόεδρος Ερντογάν τον υποδέχεται στην Κωνσταντινούπολη· μαζί συμμετέχουν σε τελετή παράδοσης πολεμικού πλοίου. Φωτογραφίες πρωτοκόλλου και κοινές δηλώσεις. Μέχρι εδώ, μια γνωστή σκηνή. Αλλά μέσα σε αυτή την τελετή, υπάρχει κάτι “πρώτο”.

Η Τουρκία εξήγαγε για πρώτη φορά πολεμικό πλοίο σε χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Η κορβέτα “Contraamiral August Roman”, τύπου Hisar, κατασκευάστηκε σε τουρκικά ναυπηγεία και Τρίτη εντάχθηκε στο ρουμανικό Πολεμικό Ναυτικό. Δηλαδή τα τουρκικά ναυπηγεία παρέδωσαν πολεμικό πλοίο στο ναυτικό συμμάχου του ΝΑΤΟ. Αυτό αποτελεί ένα από τα πιο συμβολικά αποτελέσματα του 10ετούς μετασχηματισμού της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας.

Η τελετή στην οποία συμμετείχαν ο Ερντογάν και ο Νταν και στη συνέχεια οι διμερείς συνομιλίες τους, προσθέτουν ένα ακόμη σκαλοπάτι σε αυτή τη συμβολική βαρύτητα. Η ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας, η εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας, η προστασία των υποδομών και οι προετοιμασίες για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τέθηκαν στο τραπέζι.

Η ανατομία της κορβέτας “Contraamiral Roman”

Το “Contraamiral Roman” δεν είναι απλώς μια ναυτική πλατφόρμα από χάλυβα και ηλεκτρονικά. Από τη διαδικασία παραγγελίας φαίνεται ότι το Βουκουρέστι εξέτασε δεκάδες ευρωπαϊκές και αμερικανικές προτάσεις και, μετά από μακρά αξιολόγηση, επέλεξε την Τουρκία.
Εν μέρει επρόκειτο για πολιτική επιλογή, αλλά σε μεγαλύτερο βαθμό για οικονομική και τεχνική απόφαση.

Η Τουρκία προσέφερε ανταγωνιστική τιμή, σύντομο χρόνο παράδοσης και τεχνικό εξοπλισμό κατάλληλο για τις συνθήκες της Μαύρης Θάλασσας. Η Ρουμανία, ως χώρα του ΝΑΤΟ με ακτές στη Μαύρη Θάλασσα, βρίσκεται υπό πίεση να ενισχύσει γρήγορα την ναυτική της άμυνα από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Ο στόλος της σοβιετικής περιόδου είναι τόσο παλιός, όσο και ανεπαρκής. Για να καλυφθεί αυτό το κενό, η πλατφόρμα προήλθε από τα τουρκικά ναυπηγεία.

Η Ρουμανία τόνισε στις επίσημες ανακοινώσεις της ότι αυτό το πλοίο προήλθε από την Τουρκία, έναν “ισχυρό στρατηγικό εταίρο”. Η χρήση του όρου “στρατηγικός εταίρος” από το Βουκουρέστι δεν μοιάζει απλώς μια φιλοφρόνηση, αλλά ως μία ρουμανική πιστοποίηση για τη θέση της Τουρκίας στη Μαύρη Θάλασσα.

Η άνοδος της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας δεν ήταν εύκολη. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η Τουρκία ήταν περίπου 80% εξαρτημένη από εισαγωγές στον αμυντικό τομέα. Σήμερα η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Η ίδρυση της Προεδρίας Αμυντικής Βιομηχανίας, τα προγράμματα εγχώριας ανάπτυξης πλατφορμών, η ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα και η συστηματική προώθηση εξαγωγικών στόχων μετέτρεψαν την Τουρκία από αγοραστή σε εξαγωγέα. Το “Contraamiral Roman” είναι ένα από τα πιο ισχυρά ναυτικά παραδείγματα αυτής της μεταμόρφωσης.

Εξαγωγές εντός ΝΑΤΟ

Η πώληση αμυντικού εξοπλισμού στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ δεν αποτελεί κάτι νέο. Η Γαλλία έχει πουλήσει φρεγάτες στην Ελλάδα, η Γερμανία έχει κατασκευάσει υποβρύχια για τη Νορβηγία, και η Ισπανία έχει μακρά ιστορία εξαγωγών στον τομέα. Γιατί λοιπόν η τουρκική περίπτωση έχει διαφορετική σημασία; Διότι η Τουρκία έφτασε σε αυτό το σημείο, λόγω της κρίσης των F-35, σε μια περίοδο που η Δύση περιόριζε τη μεταφορά τεχνολογίας και υπήρχαν σοβαρές εντάσεις εντός της Συμμαχίας.

Το 2019, μετά την αγορά των S-400 από τη Ρωσία, η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα F-35. Μετά από αυτό, υποστηρίζει ότι αναγκάστηκε να αναπτύξει τη δική της αμυντική βιομηχανία. Τα προγράμματα που ξεκίνησαν τότε, οδήγησαν σήμερα σε μια βιομηχανία που κατασκευάζει δικά της πλοία και τα πουλάει σε μέλη του ΝΑΤΟ.

Η συνάντηση Ερντογάν-Νταν

Μετά την τελετή παράδοσης, στις διμερείς συνομιλίες, δεν συζητήθηκε μόνο το πλοίο. Η ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας, η προστασία κρίσιμων υποδομών, η διαχείριση της μετανάστευσης και η προετοιμασία της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αποτέλεσαν το πραγματικό περιεχόμενο της συνάντησης.

Η Μαύρη Θάλασσα έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της Σύμβασης του Μοντρέ, που καθορίζει το καθεστώς διέλευσης από τα Στενά. Η Ρουμανία, από την άλλη, αποτελεί βασικό παράγοντα του ΝΑΤΟ στη δυτική ακτή της Μαύρης Θάλασσας. Η συζήτηση αυτών των θεμάτων μεταξύ των δύο χωρών σε αυτή τη συγκυρία δεν είναι διόλου τυχαία…

Η Τουρκία πλέον χρησιμοποιεί την αμυντική βιομηχανία ως άμεσο εργαλείο γεωπολιτικής. Τα UAVs στα πεδία μάχης, τα υποβρύχια που κατασκευάζονται εγχώρια, τα πολεμικά πλοία που εξάγονται σε γειτονικά ναυτικά, είναι κομμάτια της ίδιας στρατηγικής. Το “Contraamiral Roman” είναι ένα από τα πιο απτά παραδείγματα αυτής, με την Τουρκία να εμφανίζεται ως εξαγωγές αμυντικής τεχνολογίας και εταίρος εντός του ΝΑΤΟ, με το “Contraamiral Roman” να αποτελεί ένα ορόσημο για την τουρκική αμυντική βιομηχανία.