Το “υποβρύχιο της Αποκάλυψης” του Πούτιν βγήκε στη θάλασσα – Μεταφέρει τα πυρηνικά Poseidon

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το συγκεκριμένο υποβρύχιο αποτελεί βασικό μέρος της ρωσικής στρατηγικής πυρηνικής αποτροπής και έχει συνδεθεί με ένα από τα πιο φιλόδοξα οπλικά προγράμματα της Μόσχας.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το Project 09851 Khabarovsk απέπλευσε από το Σεβεροντβίνσκ στις 17 Αυγούστου και κατευθύνθηκε προς τη Λευκή Θάλασσα, όπου φέρεται να ξεκίνησε τις πρώτες εργοστασιακές θαλάσσιες δοκιμές του. Η έξοδός του από τη βάση έγινε αντιληπτή από ανοιχτές πηγές και σχετικές εικόνες που δημοσιεύθηκαν τις τελευταίες ημέρες.

Το υποβρύχιο, εκτοπίσματος περίπου 10.000 τόνων, έχει σχεδιαστεί ειδικά για να επιχειρεί με τα Poseidon και, σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα διαθέσιμες εκτιμήσεις, μπορεί να μεταφέρει έως και έξι από αυτά τα ιδιαίτερα μεγάλου μεγέθους πυρηνοκίνητα υποβρύχια drones.

Η έναρξη των δοκιμών δεν σημαίνει από μόνη της ότι το σύστημα είναι ήδη επιχειρησιακά πλήρως έτοιμο. Ωστόσο, αποτελεί ένδειξη ότι η Ρωσία συνεχίζει να προωθεί ένα πρόγραμμα το οποίο έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον αλλά και ανησυχία στις δυτικές χώρες.

Το Poseidon, ένα διαφορετικό είδος πυρηνικού όπλου

Το Poseidon δεν πρόκειται για μια συμβατική τορπίλη. Πρόκειται για ένα τεράστιο, πυρηνοκίνητο υποβρύχιο όχημα, σχεδιασμένο να κινείται αυτόνομα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και να μπορεί να μεταφέρει πυρηνική κεφαλή.

Οι δυνατότητες που έχουν αποδοθεί στο συγκεκριμένο σύστημα είναι εντυπωσιακές. Ρωσικές πηγές και εκτιμήσεις που έχουν δημοσιευθεί κατά καιρούς κάνουν λόγο για εμβέλεια άνω των 6.000 μιλίων, δηλαδή περίπου 9.650 χιλιομέτρων, ενώ το Poseidon φέρεται να μπορεί να επιχειρεί σε βάθος περίπου 3.280 ποδιών, σχεδόν ενός χιλιομέτρου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Αυτό είναι και ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που καθιστούν το σύστημα ιδιαίτερα δύσκολο στην αντιμετώπισή του. Σε αντίθεση με έναν διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο, το Poseidon κινείται υποβρυχίως και μπορεί θεωρητικά να προσεγγίσει παράκτιους στόχους από διαφορετικές κατευθύνσεις.

Η Μόσχα έχει παρουσιάσει το όπλο ως ένα σύστημα ικανό να προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες σε παράκτιες περιοχές. Παράλληλα, έχει διατυπωθεί ο ισχυρισμός ότι μια ισχυρή πυρηνική έκρηξη κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστια κύματα και εκτεταμένη ραδιενεργό μόλυνση.

Ωστόσο, αρκετοί από τους πιο εντυπωσιακούς ισχυρισμούς που έχουν συνοδεύσει το Poseidon προέρχονται από ρωσικές πηγές και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Γιατί η έξοδος του Khabarovsk έχει σημασία

Η έναρξη των θαλάσσιων δοκιμών του Khabarovsk δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική εξέλιξη. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο στρατηγικού ανταγωνισμού ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση, σε μια περίοδο κατά την οποία η Μόσχα επιδιώκει να ενισχύσει την εικόνα της ως πυρηνικής υπερδύναμης.

Το Poseidon αποτελεί μέρος αυτής της προσπάθειας. Η ανάπτυξή του δείχνει ότι η Ρωσία επενδύει σε νέα μέσα πυρηνικής αποτροπής, τα οποία δεν περιορίζονται στα παραδοσιακά πυραυλικά συστήματα.

Παράλληλα, η δημοσιοποίηση εικόνων από την έξοδο του Khabarovsk στη θάλασσα λειτουργεί και σε επίπεδο στρατηγικής επικοινωνίας. Η Μόσχα γνωρίζει ότι κάθε εξέλιξη γύρω από το Poseidon προσελκύει το ενδιαφέρον των δυτικών υπηρεσιών, των στρατιωτικών αναλυτών και των μέσων ενημέρωσης.

Οι απειλές προς τη Βρετανία

Η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αντιπαράθεση Ρωσίας και Βρετανίας παραμένει ιδιαίτερα έντονη, κυρίως λόγω της συνεχιζόμενης βρετανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.

Η στάση του Λονδίνου έχει προκαλέσει επανειλημμένες απειλές από Ρώσους αξιωματούχους αλλά και από πρόσωπα της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης.

Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του παρουσιαστή της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης Βλαντίμιρ Σολοβιόφ, ο οποίος αναφέρθηκε στο Poseidon με ιδιαίτερα επιθετικό τρόπο, λέγοντας ότι οι Βρετανοί θα έπρεπε να προετοιμαστούν «να αναπνέουν κάτω από το νερό» πριν δεχθούν επίθεση με το συγκεκριμένο όπλο.

Την ίδια στιγμή, η ρωσική πρεσβεία προειδοποίησε ότι όσο περισσότερο η Βρετανία ενισχύει την Ουκρανία, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το τίμημα που θα κληθεί να πληρώσει.

Το Λονδίνο, από την πλευρά του, δεν φαίνεται να υποχωρεί από τη γραμμή της υποστήριξης προς το Κίεβο.

Ο ισχυρισμός του Πούτιν ότι το Poseidon δεν μπορεί να αναχαιτιστεί

Ο ίδιος ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει στο παρελθόν δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις δυνατότητες του Poseidon.

Κατά την παρουσίαση του συστήματος, ο Ρώσος πρόεδρος είχε υποστηρίξει ότι πρόκειται για όπλο το οποίο δεν μπορεί να αναχαιτιστεί, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι δεν υπάρχει τρόπος να σταματήσει.

Ο ισχυρισμός αυτός, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητες πηγές και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη, ιδιαίτερα καθώς μεγάλο μέρος των πληροφοριών σχετικά με τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες του Poseidon παραμένει απόρρητο.

Η ονομασία του όπλου προέρχεται από τον Ποσειδώνα, τον θεό της θάλασσας στην αρχαία ελληνική μυθολογία, επιλογή που ταιριάζει συμβολικά με τον χαρακτήρα του συστήματος.

Το πρόγραμμα ανάπτυξής του ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και έκτοτε έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πλέον πολυσυζητημένα ρωσικά προγράμματα στρατηγικών όπλων.

Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας και αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, έχει χαρακτηρίσει το Poseidon «όπλο της Αποκάλυψης», ενώ ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν κατά καιρούς χρησιμοποιήσει ακόμη πιο ακραίες περιγραφές, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε ακόμη και να «πνίξει» τη Βρετανία.

«Περισσότερο αποτροπή και προπαγάνδα παρά σχέδιο επίθεσης»

Παρά την πολεμική ρητορική που συνοδεύει το Poseidon, στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η παρουσίαση των δυνατοτήτων του εξυπηρετεί κυρίως τη στρατηγική αποτροπή και την προσπάθεια της Ρωσίας να ενισχύσει το μήνυμα ότι διαθέτει όπλα ικανά να προκαλέσουν τεράστιο κόστος σε περίπτωση πυρηνικής σύγκρουσης.

Ο δρ Ρίτσαρντ Κόνολι, ειδικός σε θέματα Ρωσίας και συνεργάτης του βρετανικού Royal United Services Institute (RUSI), εκτιμά ότι το Poseidon αποτελεί ένα εξειδικευμένο σύστημα, το οποίο πιθανότατα θα κατασκευάζεται σε σχετικά μικρούς αριθμούς.

Όπως επισημαίνει, μια πραγματική χρήση του εναντίον της Βρετανίας θα είχε εξαιρετικά σοβαρές συνέπειες για τη Ρωσία, καθώς θα μπορούσε να προκαλέσει άμεση πυρηνική απάντηση από το βρετανικό σύστημα στρατηγικής αποτροπής Trident.

Με άλλα λόγια, η λογική της πυρηνικής αποτροπής παραμένει η ίδια: η ύπαρξη ενός τέτοιου όπλου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι σχεδιάζεται να χρησιμοποιηθεί, αλλά ότι η χώρα που το διαθέτει θέλει να πείσει τον αντίπαλο πως οποιαδήποτε επίθεση εναντίον της θα έχει δυσανάλογα υψηλό κόστος.

Το πραγματικό πρόβλημα για το ΝΑΤΟ

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η εμφάνιση του Poseidon δεν δημιουργεί προβλήματα στη Δύση.

Ακόμη και ένα όπλο που ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί μόνο σε ακραίες συνθήκες μπορεί να υποχρεώσει το ΝΑΤΟ να επενδύσει σημαντικούς πόρους στην ανάπτυξη συστημάτων εντοπισμού και αντιμετώπισής του.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της συγκεκριμένης εξέλιξης.

Η Ρωσία δεν χρειάζεται απαραίτητα να χρησιμοποιήσει το Poseidon για να δημιουργήσει κόστος στους αντιπάλους της. Αρκεί η ανάπτυξη ενός νέου, δύσκολα ανιχνεύσιμου πυρηνικού συστήματος να υποχρεώσει τις δυτικές χώρες να αναζητήσουν νέα αντίμετρα και να επενδύσουν μεγάλα ποσά για την αντιμετώπισή του.

Έτσι, η έξοδος του Khabarovsk στη θάλασσα αποτελεί ταυτόχρονα τεχνική δοκιμή, μήνυμα πυρηνικής αποτροπής και ακόμη μία ένδειξη ότι ο ανταγωνισμός Ρωσίας και Δύσης εισέρχεται σε μια ολοένα πιο επικίνδυνη φάση.

Και το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν το Poseidon θα αποδειχθεί τόσο ισχυρό όσο υποστηρίζει η Μόσχα, αλλά και πόσο θα κοστίσει στη Δύση η προσπάθεια να διασφαλίσει ότι ένα τέτοιο όπλο δεν θα μπορέσει ποτέ να χρησιμοποιηθεί αιφνιδιαστικά.