Τί εισηγήθηκε η Άγκυρα στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών για τα σχολικά βιβλία

Οι υπουργοί Παιδείας των κρατών-μελών του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών (OTS) υπέγραψαν έναν οδικό χάρτη συνεργασίας 21 σημείων, κατά την 9η σύνοδό τους στην πόλη Τουρκιστάν του Καζακστάν. Η συμφωνία προβλέπει κοινά εκπαιδευτικά προγράμματα, ανταλλαγές φοιτητών και πανεπιστημίων, καθώς και τη δημιουργία κοινής βάσης δεδομένων για την εκπαίδευση.

Της τουρκικής αντιπροσωπείας ηγήθηκε ο υπουργός Παιδείας Γιουσούφ Τεκίν, μαζί με τον πρόεδρο του Συμβουλίου Ανώτατης Εκπαίδευσης (YÖK), Ερόλ Οζβάρ. Ο Τεκίν δήλωσε ότι η πρωτοβουλία εντάσσεται στο όραμα του Ερντογάν για τον «Τουρκικό Αιώνα», το οποίο, όπως είπε, είχε ήδη εγκριθεί από τους ηγέτες των τουρκικών κρατών, σε σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στην ίδια πόλη έναν μήνα νωρίτερα.

Σύμφωνα με τον Τεκίν, η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που εφαρμόζει η Τουρκία μέσω του “Μοντέλου Εκπαίδευσης του Αιώνα της Τουρκίας, απομακρύνει όρους της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου και του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι οποίοι –κατά την άποψή του– διαχώριζαν τα τουρκικά έθνη.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αφαιρέσαμε την έννοια της “Κεντρικής Ασίας” από τα αναλυτικά μας προγράμματα και αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε τον όρο “Τουρκιστάν”» Η αλλαγή αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης αναθεώρησης των σχολικών βιβλίων που ξεκίνησε τον Μάιο. Στο νέο πρόγραμμα, οι Σταυροφορίες αναφέρονται ως «Επιθέσεις των Σταυροφόρων» αντί για «Σταυροφορίες», ενώ η Εποχή των Ανακαλύψεων παρουσιάζεται ως «η αρχή της αποικιοκρατίας». Παράλληλα, ο όρος «Βυζάντιο» αντικαθίσταται από τον όρο «Ανατολική Ρώμη».

Σχολικά βιβλία και “Γαλάζια Πατρίδα”

Η τουρκική αναθεώρηση περιλαμβάνει και αλλαγές που αφορούν την Ελλάδα. Σύμφωνα με τον Τεκίν, τα σχολικά βιβλία δεν χρησιμοποιούν πλέον τον όρο «Αιγαίο Πέλαγος», αλλά τον όρο “Adalar Denizi” («Θάλασσα των Νησιών»). Ο ίδιος υποστήριξε ότι ο όρος «Αιγαίο» υιοθετήθηκε στην Τουρκία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κατόπιν ελληνικού αιτήματος, ενώ η νέα ονομασία, όπως ανέφερε, χρησιμοποιούνταν την εποχή της Συνθήκης της Λωζάννης το 1923.

Επιπλέον, τα σχολικά βιβλία περιγράφουν πλέον το «Αρμενικό Ζήτημα» και το «Ποντιακό Ζήτημα» ως «αβάσιμους αρμενικούς ισχυρισμούς» και «αβάσιμους ποντιακούς ισχυρισμούς» αντίστοιχα! Το νέο πρόγραμμα γεωγραφίας ενσωματώνει επίσης τις έννοιες «Γαλάζια Πατρίδα», «Ουράνια Πατρίδα» και «Πράσινη Πατρίδα» για να περιγράψει τις θαλάσσιες διεκδικήσεις, τον εναέριο χώρο και τα δάση της Τουρκίας. Περιττεύει να υπενθυμίσουμε ότι οι τουρκικές διεκδικήσεις αντιβαίνουν το διεθνές δίκαιο, η δε “Γαλάζια Πατρίδα” είναι πλέον συνώνυμο των τουρκικών επεκτατικών διεκδικήσεων.

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι προαναφερόμενες αλλαγές στα σχολικά βιβλία αφορούν κυρίως την Τουρκία. Στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών έχει βεβαίως υπογραφεί πλαίσιο συνεργασίας για εκπαίδευση και ανταλλαγές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το σύνολο των κεντροασιατικών κρατών έχουν ή προτίθεται να υιοθετήσουν αντίστοιχες αλλαγές στα δικά τους σχολικά προγράμματα. Ωστόσο, η εξέλιξη έχει σημασία, καθώς υπογράφηκε συμφωνία συνεργασίας.

Τι άλλο συμφώνησε ο OTS

Ο οδικός χάρτης που εγκρίθηκε στο Τουρκιστάν προβλέπει ακόμη τη δημιουργία μόνιμης γραμματείας για το πανεπιστημιακό δίκτυο TURKUNIB, τη σύσταση ειδικού ταμείου για το πρόγραμμα ανταλλαγών Orhun και τη στήριξη της αζέρικης πρότασης για τη δημιουργία “Λίγκας Τουρκικών Πανεπιστημίων”. Παράλληλα, ιδρύεται το “Δίκτυο Πληροφοριών Εκπαίδευσης των Τουρκικών Κρατών” υπό τον συντονισμό της Τουρκίας.

Οι υπουργοί συμφώνησαν επίσης το Καζακστάν να φιλοξενήσει τον επόμενο κύκλο ανταλλαγών φοιτητών του OTS, το Αζερμπαϊτζάν το πρόγραμμα ανταλλαγής εκπαιδευτικών το 2027 και η Κιργιζία την 10η Σύνοδο Υπουργών Παιδείας του οργανισμού την ίδια χρονιά. Τέλος, ο Τεκίν κάλεσε τα κράτη-μέλη να συμμετάσχουν στη Σύνοδο για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Εκπαίδευση που θα πραγματοποιηθεί στην Κωνσταντινούπολη στις 26-28 Ιουνίου.