Αναβολή για Οκτώβριο του νομοσχεδίου για τη “Γαλάζια Πατρίδα”

Το νομοσχέδιο, το οποίο συνδέεται με τη λεγόμενη “Γαλάζια Πατρίδα”, δεν έχει ακόμη κατατεθεί στο Κοινοβούλιο. Ενημερωμένες πηγές, που επικαλέστηκε η Habertürk, αναφέρουν ότι «το σχέδιο νόμου για τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας» δεν έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα εργασιών καμίας κοινοβουλευτικής επιτροπής για τον Ιούνιο. Με βάση το ισχύον κοινοβουλευτικό ημερολόγιο, θεωρείται απίθανο να συζητηθεί στην Ολομέλεια, πριν από τη δεύτερη εβδομάδα του Οκτωβρίου.

Η καθυστέρηση, η οποία αποδίδεται σε τεχνικούς και γραφειοκρατικούς λόγους, δεν συνεπάγεται αλλαγή στην ευρύτερη πολιτική γραμμή της Άγκυρας. Τόσο τουρκικά, όσο και ελληνικά δημοσιεύματα, συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η αναβολή δεν συνιστά αποκλιμάκωση των πάγιων θέσεων της Τουρκίας, οι οποίες αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Για αυτό και Ελλάδα-Κυπριακή Δημοκρατία βλέπουν το νομοσχέδιο ως ευθεία πρόκληση κατά των κυριαρχικών του δικαιωμάτων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Το σχέδιο παρουσιάστηκε στις 12 Μαΐου σε συνέντευξη Τύπου από το Εθνικό Κέντρο Θαλάσσιου και Ναυτικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Άγκυρας, τον βασικό φορέα που έχει αναλάβει την προετοιμασία των χαρτών και του νομικού πλαισίου που στηρίζουν τις τουρκικές θέσεις. Η παρουσία στελεχών του Συμβουλίου Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής της Προεδρίας είχε ερμηνευθεί ως ένδειξη πολιτικής υποστήριξης από την εκτελεστική εξουσία.

Τί προβλέπει το νομοσχέδιο 

Η νομοθεσία των 14 άρθρων ενοποιεί το μέχρι σήμερα πλαίσιο «θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας» σε έναν ενιαίο νόμο, ο οποίος καλύπτει τα εσωτερικά ύδατα, τα χωρικά ύδατα, τη συνορεύουσα ζώνη, την υφαλοκρηπίδα και την αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ). Το κείμενο αποφεύγει τη χρήση του όρου “Γαλάζια Πατρίδα”, ενσωματώνοντας αντί αυτού τις υφιστάμενες τουρκικές θέσεις σε ένα ενιαίο νομικό πλαίσιο, το οποίο θα έχει δεσμευτικό χαρακτήρα για μελλοντικές κυβερνήσεις και κρατικούς θεσμούς.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο του σχεδίου, προβλέπεται η καταγραφή χωρικών υδάτων στα έξι ναυτικά μίλια στο Αιγαίο και στα 12 ναυτικά μίλια στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο. Παράλληλα, δίνεται στον πρόεδρο της Τουρκίας η δυνατότητα καθορισμού ειδικών καθεστώτων για συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές, καθώς και η απαίτηση έγκρισης από την Άγκυρα για οικονομικές, επιστημονικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες σε ζώνες που θεωρούνται υπό τουρκική δικαιοδοσία.

Το σχέδιο προβλέπει επίσης τον χαρακτηρισμό του Βοσπόρου, των Δαρδανελίων και της Θάλασσας του Μαρμαρά ως «εσωτερικών υδάτων», διατηρώντας ταυτόχρονα την αναφορά στη Συνθήκη του Μοντρέ. Σύμφωνα με δημόσιες τοποθετήσεις των εμπνευστών του σχεδίου «πρόκειται για κωδικοποίηση υφιστάμενων νομικών θέσεων και όχι για δημιουργία νέων διεκδικήσεων».

Αθήνα και Λευκωσία παρακολουθούν

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών έχει προειδοποιήσει για πιθανή αύξηση της έντασης μετά την κατάθεση του νομοσχεδίου, ενώ η τουρκική πλευρά παρακολουθεί στενά κάθε ελληνική πρωτοβουλία στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών. Οι ελληνικές θέσεις, όπως έχουν διατυπωθεί σε διεθνή φόρα, βασίζονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο η Τουρκία δεν έχει υπογράψει. Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει επίσης θέσει το ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ζητώντας ευρωπαϊκή αντίδραση σε περίπτωση ψήφισης του νομοσχεδίου.

Περιφερειακές πηγές εκτιμούν ότι η μόνη περίπτωση επίσπευσης της διαδικασίας πριν τον Οκτώβριο θα ήταν μια συνειδητή πολιτική απόφαση κλιμάκωσης από την Άγκυρα, κάτι που προς το παρόν δεν φαίνεται να προκύπτει. Η καθυστέρηση αποδίδεται κυρίως σε διαδικαστικούς λόγους, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η τεχνική επεξεργασία του σχεδίου από αρμόδιους κρατικούς και στρατιωτικούς φορείς. Το επόμενο κοινοβουλευτικό “παράθυρο” αναμένεται μετά τη θερινή διακοπή, με πιθανότερο χρονικό σημείο συζήτησης τον Οκτώβριο.