Ακτινογραφώντας τον αγωγό Τουρκίας-Κατεχομένων

Η δικαιολόγηση της Τουρκίας για την κατασκευή του αγωγού ότι πρόκειται να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες των Τουρκοκυπρίων, δεν μπορεί να αποκρύψει τις πραγματικές σκοπιμότητες του έργου: Πρώτον, αδιαφορεί για την παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της κυριαρχίας της Κύπρου, τις οποίες με κυνισμό παραβιάζει, ορίζοντας την όδευση του αγωγού μέσα από μια παράνομη και αυθαίρετη οριοθέτηση θαλασσίων οδών μεταξύ της Τουρκίας και του ψευδοκράτους – που έγινε στις 21/9/2011, εγκρίθηκε από την κυβέρνηση τον Ιούνιο του 2012 και τέθηκε σε ισχύ από τις 12/12/2012.

Δεύτερον, οι διαστάσεις του διπλού αγωγού που όπως ανακοινώθηκε στις 21/5/2026), μπορεί να μεταφέρει ποσότητες περίπου 10 δισ.κυβ.μ. /έτος (διάμετρος 22 ίντσες/56 εκ. έκαστος), αποδεικνύουν ότι αυτός δεν σχεδιάστηκε για να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες των Τουρκοκυπρίων, οι οποίες ανέρχονται σήμερα σε 0.3-0.4 εκ. κυβ. μέτρα/έτος.

Τρίτον, στην τουρκική πλευρά, το δίκτυο αγωγών φυσικού αερίου, σταματά σε απόσταση τουλάχιστον 150-200 χλμ. από το σημείο εκκίνησης του αγωγού που προσδιορίζεται στην πόλη Αναμούρ. Γεγονός που σημαίνει ότι η υποστήριξη αυτού του αγωγού προς τα ενδότερα θα χρειασθεί σημαντικά επιπλέον έργα επέκτασης του τουρκικού δικτύου (σχ.3).

Τέταρτον, ενεργοποίησε το γεωφυσικό σκάφος Oruc Reis στην περιοχή, για να βοηθήσει στην χαρτογράφηση του βυθού στην προτεινόμενη διαδρομή. Ένα σκάφος περίπου 100 εκατομμυρίων δολαρίων, που είναι σχεδιασμένο για πολύπλοκη σεισμική έρευνα, χρησιμοποιείται για υποθαλάσσια αποτύπωση, που θα μπορούσε να εκτελεσθεί από ένα μικρότερο και λιγότερο κοστοβόρο γεωτεχνικό σκάφος.

Ένα κλασσικό φαινόμενο σπατάλης και μεγαλομανίας μιας χώρας που προμηθεύεται γεωτρύπανα και γεωφυσικά σκάφη, τα οποία υπολειτουργούν ή παραμένουν σε αδράνεια για πολύ χρόνο, αποδεικνύοντας ότι εξυπηρετούν κύρια γεωστρατηγικούς και πολιτικούς στόχους και όχι ερευνητικούς.

Η δραστηριότητα του σκάφους

Στο σημείο αυτό, θα προσπαθήσουμε από την δραστηριότητα του σκάφους αυτού στην περιοχή, να εξάγουμε συμπεράσματα για τις σκοπιμότητες που εξυπηρετούνται. Το σκάφος έφθασε στην περιοχή στις 24/7/2026 και άρχισε να υλοποιεί ένα δίκτυο διαδρομών της τάξης των 17 χλμ. ή 9 μιλίων στα παράλια του Αναμούρ, που δεν δικαιολογούν κάποια σεισμική έρευνα, η οποία χρειάζεται μεγαλύτερες διαδρομές, όταν τα σεισμικά καλώδια που σέρνονται πίσω από το σκάφος έχουν μήκος τουλάχιστον 3 χιλιόμετρα. Στις 12/8 ελλιμενίσθηκε στο λιμάνι του TASUCU.

Το πρώτο συμπέρασμα λοιπόν προκύπτει ότι εκτελεί μάλλον ένα πρόγραμμα διασκόπισης και βυθομέτρησης (σχ. 4 με πράσινο χρώμα), το οποίο όπως παρατηρείται και στο συνημμένο σχέδιο βρίσκεται στα δυτικά της σχεδιαζόμενης διαδρομής του αγωγού (με κόκκινο χρώμα) και στα πρώτα 20 χιλιόμετρα αυτού, το συνολικό μήκος του οποίου προσδιορίζεται στα 101 χιλιόμετρα.

Το σκάφος εκκίνησε εκ νέου την επομένη 13/8 και αφού έκανε ορισμένες δοκιμαστικές διαδρομές στα ανοικτά του λιμένος κινήθηκε στις 14/8 στα ανοικτά του κόλπου της Αλεξανδρέττας όπου με βάση την εκδοθείσα NAVTEX 821/26 (σχ.4 άσπρο παραλληλόγραμμο), άρχισε την εκτέλεση σεισμικού προγράμματος, εντός μια περιοχής εμβαδού 2.467 τετρ.χλμ. με κατεύθυνση γραμμών βορειοδυτική – νοτιοανατολική (σχ.4). Το πρόγραμμα αυτό τελείωσε την 1/10/2026 μετά από μια μονοήμερη ενδιάμεση διακοπή στις 19/8 στο λιμάνι του TASUCU.

Την ίδια περίοδο εκδόθηκε νέα τουρκική NAVTEX (953/26) η οποία περιέκλειε την περιοχή του σχεδιαζόμενου αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ της Τουρκίας και των κατεχομένων της Κύπρου (σχ.3 περιβάλλουσα με άσπρο χρώμα γραμμή), που ήταν και ο αρχικός στόχος όπως είχε αναγγελθεί για την έρευνα του σκάφους Oruc Reis. Τα χαρακτηριστικά αυτής της NAVTEX είναι ότι παρουσιάζει ένα μεγαλύτερο ορθογώνιο στην περιοχή των τουρκικών παραλίων, όπου φαίνεται ότι εντάσσονται και οι αρχικές γραμμές που εκτελέσθηκαν στις 24/7, αλλά και αυτές που αρχίσαν να εκτελούνται μετά την 1/10/2026 (σχ.3 με κίτρινο και γαλάζιο χρώμα).

Από την ημερομηνία αυτή και μέχρι τις 23/10/2026 όπου ελλιμενίσθηκε στο λιμάνι του TASUCU εκτέλεσε ένα πρόγραμμα γεωφυσικών διασκοπήσεων και όχι σεισμικών ερευνών μέσα στην περιοχή της NAVTEX που περικλείει την εικαζόμενη χάραξη του μελλοντικού αγωγού φυσικού αερίου. Εικάζεται ότι πρόκειται για πρόγραμμα βυθομετρικής χαρτογράφησης όπως προκύπτει από την σχετική ταχύτητα του σκάφους και την πυκνότητα των διαδρομών.

Στο σχήμα 5 φαίνεται η συνολική δραστηριότητα του σκάφους Oruc Reis στην περιοχή από τις 24/7 έως τις 25/10 2026. Στο ίδιο σχήμα οι γραμμές που περιβάλλουν την Κύπρο, αποτελούν τις οριοθετήσεις ΑΟΖ κατά την Τουρκία (καφέ γραμμή/γαλάζια πατρίδα) και κατά την Κύπρο (άσπρη γραμμή).

Συμπεράσματα από τις δραστηριότητες του σκάφους 

Πρώτον, η Τουρκία συνεχίζει με συνέπεια να υλοποιεί τις λεκτικές ανακοινώσεις με πραγματικά έργα στην Ανατολική Μεσόγειο. Δεύτερον, τα μεγέθη του υπό κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ της Τουρκίας και των Κατεχομένων, υποκρύπτουν μακροπρόθεσμα σχέδια και δεν εξαντλούνται στην ενεργειακή αυτονομία των Κατεχομένων. Εικάζεται ότι αποσκοπούν στην μεταφορά ενεργειακών πόρων από την ΑΟΖ της Κύπρου προς την Τουρκία.

Τρίτων, η πλήρης απουσία δικτύων επεξεργασίας του αερίου σε μια ακτίνα 150-200 χιλιομέτρων από το σημείο που θα προσγειωθεί ο αγωγός (Αναμούρ), πιθανώς υποκρύπτει μελλοντικά σχέδια ανάπτυξης ενεργειακών δικτύων της περιοχής και αναβάθμισής της. Τέταρτον, η επέκταση της ερευνητικής περιοχής στα παράλια του Αναμούρ και σε μια απόσταση 30 χλμ. περίπου από αυτό προς την θάλασσα, όπως φαίνεται στο σχήμα 3 (άσπρο παραλληλόγραμμο), ίσως υποδηλώνει ότι προβλέπονται επιπλέον έργα υποστήριξης στην περιοχή προσγειάλωσης του αγωγού.

Πέμπτον, η χρησιμοποίηση του σκάφους Oruc Reis για την εκτέλεση βυθομετρικών αποτυπώσεων στην περιοχή της διαδρομής του μελλοντικού αγωγού, αποδεικνύει ότι τα γεωφυσικά και γεωτρητικά σκάφη της Τουρκίας δεν εξυπηρετούν επιστημονικούς σκοπούς, αλλά κυρίως πολιτικούς.

Υπάρχει μια φαινόμενη αδιαφορία για το τεράστιο κόστος λειτουργίας τους που προκύπτει από μεγάλα διαστήματα αδράνειας, ή από χρησιμοποίηση τους σε ήσσονος σημασίας έργα που θα μπορούσαν να εκτελεσθούν οικονομικότερα από ειδικά βυθομετρικά σκάφη. Από τα έξι συνολικά διατιθέμενα γεωτρύπανα της Τουρκίας, τα τέσσερα χρησιμοποιούνται για πολύ διάστημα στον Εύξεινο πόντο στο κοίτασμα SAKARYA (Fatih, Yavuz, Kanuni και Abdülhamid Han), το πέμπτο (Yıldırım) είναι ελλιμενισμένο και αυτό στην περιοχή και μόνο το έκτο (Çağrı Bey) εκτελεί βαθιά γεώτρηση στα ανοικτά της Σομαλίας.

Τέλος, είναι υποχρέωση της Ελλάδας να παρακολουθεί με υψηλή υπευθυνότητα κάθε δραστηριότητα της Τουρκίας στις Ελληνικές και κυπριακές θάλασσες που σχεδόν πάντα υποκρύπτουν με επιστημονικούς σκοπούς και να αντιδρά κατάλληλα. Το σεισμικό πρόγραμμα που εκτέλεσε το Oruc Reis, είναι σε περιοχή εκτός της Κυπριακής ΑΟΖ.

Το βυθομετρικό όμως πρόγραμμα που εκτελέσθηκε για την μελλοντική υλοποίηση του αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ Κύπρου και Κατεχομένων θίγει την κυπριακή ΑΟΖ. Στην ενέργεια αυτή Κύπρος διαμαρτυρήθηκε διπλωματικά και στον ΟΗΕ (22/8/2026) αλλά και στην Ευρωπαϊκή ένωση (12/10/2026), με καταδίκη του σχετικού μνημονίου συναντίληψης μεταξύ Τουρκίας και της παράνομης διοίκησης των Κατεχομένων.