Τί δίνουν οι ΗΠΑ στη Συρία για να απομακρυνθεί ενεργειακά από τη Ρωσία

Σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο Reuters, υψηλόβαθμοι Σύροι αξιωματούχοι εξέφρασαν τους τελευταίους μήνες την ετοιμότητα της Δαμασκού να μειώσει σημαντικά τις αγορές ρωσικού αργού. Η εξέλιξη αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα σηματοδοτούσε μια σημαντική στροφή στην ενεργειακή πολιτική της Συρίας, η οποία, παρά την πολιτική προσέγγισή της με τη Δύση μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ, εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ρωσικές προμήθειες πετρελαίου.

Οι πηγές διευκρίνισαν ότι η Ουάσινγκτον δεν έθεσε επισήμως τη μείωση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, ως προϋπόθεση για την άρση του χαρακτηρισμού της Συρίας ως κράτους που υποστηρίζει την τρομοκρατία. Ωστόσο, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και πρόσωπο που είχε ενημερωθεί για τις διαπραγματεύσεις, οι ΗΠΑ ζήτησαν από τη Δαμασκό σχετική δέσμευση και έλαβαν διαβεβαιώσεις ότι οι εισαγωγές από τη Ρωσία θα περιοριστούν σημαντικά.

Παρότι ο Λευκός Οίκος υποστήριξε ότι δεν υπάρχει άμεση σύνδεση ανάμεσα στην άρση του χαρακτηρισμού και στη μείωση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, συριακή πηγή ανέφερε ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι διαμήνυσαν στη Δαμασκό πως η πλήρης διακοπή των αγορών ρωσικού πετρελαίου θα μπορούσε να διευκολύνει και να επιταχύνει τη διαδικασία.

Από την πλευρά της, η συριακή κυβέρνηση υποστήριξε ότι η άρση του χαρακτηρισμού θα της επέτρεπε να διευρύνει τις ενεργειακές επιλογές της και να δημιουργήσει ένα πιο διαφοροποιημένο δίκτυο προμηθευτών. Σήμερα, η δυνατότητα της χώρας να προμηθεύεται πετρέλαιο από άλλες αγορές παραμένει περιορισμένη, παρά την άρση των περισσότερων δυτικών κυρώσεων.

Το ρωσικό πετρέλαιο στην Συρία

Οι ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου προς τη Συρία αυξήθηκαν φέτος κατά 75%, φτάνοντας περίπου τα 60.000 βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με στοιχεία που εξέτασε το Reuters. Αν και η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε μικρό μέρος των συνολικών ρωσικών εξαγωγών, έχει καταστήσει τη Μόσχα τον κυρίαρχο προμηθευτή αργού πετρελαίου της Συρίας. «Η Συρία εξαρτάται σήμερα από το ρωσικό πετρέλαιο από ανάγκη και όχι από επιλογή», ανέφερε η συριακή πηγή, σημειώνοντας ότι η Δαμασκός ζητεί επανειλημμένα από την Ουάσινγκτον να προχωρήσει στην άρση του χαρακτηρισμού, ώστε να μπορεί να προμηθεύεται πετρέλαιο από άλλες χώρες.

Ωστόσο, η αντικατάσταση του ρωσικού αργού δεν μπορεί να γίνει άμεσα, χωρίς κινδύνους για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Σύρος αναλυτής εκτίμησε ότι μια απότομη διακοπή των ρωσικών προμηθειών θα μπορούσε να προκαλέσει ελλείψεις καυσίμων, ή να αυξήσει σημαντικά το κόστος των εισαγωγών.

Όπως επισήμανε, η μακροπρόθεσμη επίδραση μιας τέτοιας αλλαγής θα εξαρτηθεί από το αν η Ουάσινγκτον θα συνοδεύσει την πίεση προς τη Δαμασκό με συγκεκριμένες εναλλακτικές λύσεις και νέες δυνατότητες ενεργειακού εφοδιασμού. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες στρέφουν πλέον την προσοχή τους, όχι μόνο στην πολιτική, αλλά και στην οικονομική παρουσία της Ρωσίας στη Συρία, επιδιώκοντας να περιορίσουν τα δίκτυα μέσω των οποίων η Μόσχα διατήρησε την επιρροή της στη χώρα, ακόμη και μετά την απώλεια του πολιτικού της ερείσματος, του καθεστώτος Άσαντ.

Αμερικανός αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον ενθαρρύνει τη Συρία να συνεργαστεί με αξιόπιστους εταίρους, ιδιαίτερα με αμερικανικές επιχειρήσεις, στο πλαίσιο της ανοικοδόμησης της χώρας. Παράλληλα, οι ΗΠΑ αναμένουν από τη Δαμασκό να συμμορφωθεί με τις αμερικανικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία.

Η απόφαση Τραμπ

Αξιωματούχος του ενεργειακού τομέα δήλωσε στο Reuters ότι επίκειται μια ριζική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Συρία καλύπτει τις ενεργειακές της ανάγκες, χωρίς όμως να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ή να αναφέρει πιθανούς νέους προμηθευτές. Παράλληλα, έχουν αρχίσει να διαμορφώνονται νέες συνεργασίες στον ενεργειακό τομέα. Η γαλλική εταιρεία TotalEnergies συζήτησε τον περασμένο μήνα με Σύρους αξιωματούχους το ενδεχόμενο ανάληψης υπεράκτιων ερευνών, ενώ τον Ιούνιο η Συρία υπέγραψε συμφωνία με τις εταιρείες ConocoPhillips και Novaterra για την επανεκκίνηση της παραγωγής φυσικού αερίου.

Η αφαίρεση της Συρίας από τον κατάλογο των κρατών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία αποτελεί πλέον το τελευταίο σημαντικό εμπόδιο στις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Συρία βρίσκεται στον συγκεκριμένο κατάλογο από το 1979 και είναι σήμερα μία από τις τέσσερις χώρες που εξακολουθούν να περιλαμβάνονται σε αυτόν, μαζί με την Κούβα, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα.

Στις 8 Ιουλίου, ο πρόεδρος Τραμπ ενημέρωσε το Κογκρέσο για την πρόθεσή του να αφαιρέσει τη Συρία από τον κατάλογο, ενεργοποιώντας την προβλεπόμενη περίοδο κοινοποίησης των 45 ημερών. Για να ολοκληρωθεί η διαδικασία, ο Αμερικανός πρόεδρος πρέπει να πιστοποιήσει ότι η Συρία δεν έχει υποστηρίξει πράξεις διεθνούς τρομοκρατίας κατά τους προηγούμενους έξι μήνες και ότι έχει δεσμευθεί πως δεν θα το πράξει στο μέλλον.

Μετά την απομάκρυνση του Άσαντ, η νέα συριακή κυβέρνηση έχει διαβεβαιώσει ότι η χώρα δεν θα αποτελέσει ξανά απειλή για την περιφερειακή ή τη διεθνή ασφάλεια. Η Δαμασκός έχει ενταχθεί στον, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, διεθνή συνασπισμό κατά του DAES (ISIS) και ανακοινώνει τακτικά επιχειρήσεις εναντίον δικτύων λαθρεμπορίας όπλων στα σύνορά της με το Ιράκ και τον Λίβανο.

Η στρατηγική των ΗΠΑ

Η προσπάθεια περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης της Συρίας από τη Ρωσία εντάσσεται σε μια ευρύτερη αμερικανική στρατηγική για τη μείωση της ρωσικής επιρροής στη χώρα. Αν και η Μόσχα δεν περιλαμβανόταν στις αρχικές προϋποθέσεις που έθεσε η Ουάσινγκτον για τη χαλάρωση των κυρώσεων, οι ΗΠΑ έχουν πλέον καταστήσει σαφές ότι επιθυμούν η Δαμασκός να απομακρυνθεί σταδιακά από τη Ρωσία.

Το αμερικανικό Κογκρέσο έχει ήδη ζητήσει από το Πεντάγωνο να εξετάσει τρόπους περιορισμού της ρωσικής επιρροής στη Συρία και να αξιολογήσει τις δυνατότητες αποχώρησης των ρωσικών δυνάμεων από τη ναυτική βάση της Ταρτούς και την αεροπορική βάση Χμεϊμίμ. Τον Ιούλιο, το Reuters μετέδωσε ότι τμήμα της ρωσικής ναυτικής εγκατάστασης στην Ταρτούς αναμένεται να μετατραπεί σε εμπορικό και διαμετακομιστικό κέντρο.

Η πιθανή μείωση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, επομένως, δεν αφορά μόνο την ενεργειακή πολιτική της Συρίας. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης γεωπολιτικής αναδιάταξης, κατά την οποία η Δαμασκός επιχειρεί να ενισχύσει τους δεσμούς της με τη Δύση, ενώ η Ουάσινγκτον επιδιώκει να περιορίσει σταδιακά τα οικονομικά, ενεργειακά και στρατιωτικά ερείσματα της Ρωσίας στη χώρα.