Με την λήξη της προεδρίας θα ξεκινήσει τουρκική διπλωματική επίθεση στην Κυπριακή Δημοκρατία

Στο παρασκήνιο διαδραματίζονται πολλά, με την Τουρκία να δημιουργεί γέφυρες με εταίρους μας στην ΕΕ, ενώ στην εξίσωση φαίνεται ότι θα μπει, σε κάποια φάση, το ΝΑΤΟ. Μετά το τέλος της κυπριακής Προεδρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση – αυτό το μήνα – και θεωρώντας η Άγκυρα ότι η Λευκωσία θα χάσει το “πολιτικό πλεονέκτημα” που απέκτησε αυτό το εξάμηνο, θα επιχειρηθεί να στηθεί ένα σκηνικό πιέσεων.

Η Άγκυρα επιχειρεί την τελευταία περίοδο να αναδείξει μια “πραγματικότητα”, σύμφωνα με την οποία είναι μεγάλη χώρα, την χρειάζεται η Ένωση και πως δεν μπορεί να εμποδίζει η Κυπριακή Δημοκρατία την ανάπτυξη των σχέσεών τους. Επί τούτου, υπενθυμίζεται ότι ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, σε δηλώσεις του στη Βιέννη (30 Απριλίου 2026), έδειξε την ενόχληση του για την ευρωπαϊκή παρουσία και δράση της Κυπριακής Δημοκρατίας και έσπευσε να στείλει ένα μήνυμα με πολλούς αποδέκτες, άφησε αιχμές κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας, επειδή, δήθεν, εμποδίζει μια μεγάλη στρατηγική προοπτική για την Ευρώπη.

Μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με την Αυστριακή ομόλογό του, Μπεάτε Μάινλ-Ράισινγκερ, ο κ. Φιντάν ανέφερε ότι «ενώ θα μπορούσε να επιτευχθούν κοινά παραδοτέα σε όλους αυτούς τους τομείς με έναν πληθυσμό 500 εκατομμυρίων (σ.σ. Τουρκία και κράτη ΕΕ μαζί), μια χώρα με λιγότερο από 1 εκατομμύριο πληθυσμό μπορεί σε μεγάλο βαθμό να το εμποδίζει αυτό και κανείς να μην μπορεί να πει τίποτα».

Αυτό είναι το τουρκικό αφήγημα το οποίο δεν παρουσιάσθηκε μόνο στη Βιέννη, αλλά και σε άλλες πρωτεύουσες. Είναι σαφές πως με τη συγκεκριμένη προσέγγιση, που δεν είναι καινούργια, η Άγκυρα σκληραίνει τη στάση της και ζητά από κράτη-μέλη της ΕΕ να πιέσουν τη Λευκωσία, επειδή η στάση της “κοστίζει και στα ίδια”. Στο πλαίσιο της τακτικής που υιοθετείται, η κατοχική πλευρά υποστηρίζει ότι μπορούν στην Κύπρο οι δυο πλευρές να συζητούν (τι θα συζητούν δεν διευκρινίζει) και παράλληλα η Τουρκία να προχωρά με την ενταξιακή της πορεία.

Ζητά μάλιστα και άνοιγμα ενταξιακών κεφαλαίων. Τούρκοι αξιωματούχοι επιμένουν προς Ευρωπαίους συνομιλητές τους ότι δεν θα πρέπει να αφήσουν την Κυπριακή Δημοκρατία να προβάλλει εμπόδια στις σχέσεις Τουρκίας και ΕΕ και ζητούν όπως παρέμβουν προς τη Λευκωσία “για να συνετισθεί”. Το ανησυχητικό είναι πως το τουρκικό αφήγημα βρίσκει σε κάποιους εταίρους μας πρόσφορο έδαφος. Όπως, είναι για παράδειγμα, η Γερμανία.

Τουρκικοί σχεδιασμοί

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο τουρκικός σχεδιασμός περιλαμβάνει και το ΝΑΤΟ, υπό την έννοια ότι θα προβληθεί -εκ νέου- το αφήγημα ότι η Κυπριακή Δημοκρατία μπαίνει, δήθεν, εμπόδιο στις σχέσεις ΕΕ-ΝΑΤΟ, λόγω ενστάσεων της στα ευρωτουρκικά, κάτι που δεν ισχύει. Το αντίθετο συμβαίνει. Στην Άγκυρα ελπίζουν πως όσο αναφέρονται στο ΝΑΤΟ κάποια στιγμή θα μπορούσε να προκληθεί και αντίδραση του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ!

Στη Λευκωσία έχουν πλήρη εικόνα για τις τουρκικές ενέργειες στο παρασκήνιο. Γνωρίζει ότι δημιουργούνται σενάρια για άσκηση πιέσεων στην κυπριακή πλευρά. Γιατί, όμως, να ασκηθούν πιέσεις και τι θα ζητούν να αποδεχθεί η Κυπριακή Δημοκρατία; Να συναινέσει στο ξεπάγωμα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων; Και τούτο πώς θα γίνει, όταν η Τουρκία δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της; Η Λευκωσία, άλλωστε, πρώτη επιχείρησε να αξιοποιήσει το ευρωπαϊκό χαρτί.

Και μάλιστα είχε θέσει και ένα πλαίσιο κινήσεων. Όμως, αυτό που ζητά η Άγκυρα και κάποιοι εταίροι μας, είναι να ξεπαγώσει η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, ενώ στο Κυπριακό τα επόμενα βήματα να είναι… θολά! Καμία δέσμευση από την Τουρκία και πρωτίστως ουδεμία διαφοροποίηση επί της ουσίας του Κυπριακού. Να υπάρχει κινητικότητα στο Κυπριακό και ταυτόχρονα να κάνει βήματα η Τουρκία στην προσέγγισή της με την ΕΕ.

Η διασύνδεση ευρωτουρκικών με Κυπριακό είναι μια οπτική που υιοθετείται και από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, όχι όμως στη λογική της Άγκυρας. Ο τελευταίος θεωρεί πως αυτό το πεδίο προσφέρει ευκαιρία και δυνατότητες και για το Κυπριακό, καθώς η Άγκυρα εξακολουθεί να επενδύει στην ενταξιακή της πορεία.

Ο κ. Γκουτέρες φαίνεται να συζήτησε το όλο θέμα με Τούρκους αξιωματούχους. Ωστόσο, η τουρκική πλευρά δεν έδωσε δείγματα γραφής για το πως αντιλαμβάνεται αυτό το σενάριο σε σχέση με το Κυπριακό. Το σίγουρο είναι πως η Άγκυρα δηλώνει ότι ενδιαφέρεται για τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Αυτό, όμως, δεν αρκεί. Την ίδια δε ώρα, επιλέγει, σε Κύπρο και Αιγαίο, την τακτική των εντάσεων. Κι αυτή η συμπεριφορά προφανώς και δεν μπορεί να τεθεί εκτός εξίσωσης.

Τι θα φέρει η κ. Ολγκίν στη Λευκωσία;

Οι επαφές αυτή την εβδομάδα στη Λευκωσία της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στο Κυπριακό, Μαρίας Άνχέλα Ολγκίν, σηματοδοτεί την προσπάθεια να ξεκλειδώσει η διαδικασία. Προηγήθηκαν επαφές της συνεργάτιδας της στη Λευκωσία για να προετοιμασθεί το έδαφος.

Η κ. Ολγκίν, που μετά τη Λευκωσία θα μεταβεί Αθήνα, Άγκυρα, Λονδίνο και Βρυξέλλες, στοχεύει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για πραγματοποίηση άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψης για το Κυπριακό. Είναι ένας στόχος, που έχει ως γνωστό θέσει ο Γενικός Γραμματέας του Διεθνούς Οργανισμού, ο οποίος φέτος αποχωρεί από τη θέση του.

Τι θα φέρει η κ. Ολγκίν στη Λευκωσία; Κάποιες πληροφορίες αναφέρουν πως θα επιχειρήσει να δεσμεύσει εκ νέου τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και τον κατοχικό ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν, στις συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν μέχρι το 2017 και να αποτελέσουν βάση για διαπραγμάτευση.

Αυτή είναι πάγια και διαχρονική θέση της Λευκωσίας, δεν ισχύει όμως το ίδιο με την κατοχική πλευρά. Γιατί, όμως, τα Ηνωμένα Έθνη θεωρούν ότι αυτό μπορεί να πετύχει; Επειδή στο θέμα των συγκλίσεων έχει αναφερθεί σε μια περίπτωση ο κ. Έρχιουρμαν κατά τις συζητήσεις που είχε με τον Γενικό Γραμματέα. Ότι, δηλαδή αποδέχεται τις συγκλίσεις. Στην Άγκυρα, ωστόσο, όταν μετέβη εκεί ο κ. Γκουτέρες, του είχαν αναφέρει πως δεν θέλουν να γίνεται καν αναφορά στο Κραν Μοντανά.

Είναι σαφές πως χωρίς να υπάρχει κοινό έδαφος ο Γενικός Γραμματέας δεν πρόκειται να συγκαλέσει άτυπη σύναξη. Καθώς, όπως συναφώς αναφέρουν ενημερωμένες πηγές, στην άτυπη Πενταμερή θέλει να ανακοινώσει την έναρξη διαπραγματεύσεων. Αν αυτό δεν γίνει κατορθωτό, τότε δεν θα έχει λόγο να συγκαλέσει συνάντηση. Δεν θα… αποχαιρετήσει το Κυπριακό με νέα αποτυχία. Περαιτέρω, η κ. Ολγκίν επιμένει και στη διάνοιξη “έστω και ενός οδοφράγματος”, πλην όμως με βάση τα σημερινά δεδομένα, τούτο φαντάζει δύσκολο. Μπορεί, όμως, να ανακοινωθούν μέτρα χαμηλής πολιτικής, ήσσονος σημασίας.