Ψηλά στην τουρκική ατζέντα η Κύπρος όχι το Κυπριακό!

Ως εκ τούτου, εκείνο που συνάγεται από τις τουρκικές κινήσεις είναι πως την ενδιαφέρει πρωτίστως η Κύπρος, την οποία εντάσσει μονίμως στους σχεδιασμούς της, ως βασικό πυλώνα υλοποίησης ευρύτερων επεκτατικών επιδιώξεων. Κρίνεται δε σημαντικό να γίνεται κατανοητός ο διαχωρισμός “Κύπρος” και “Κυπριακό”, όπως το αντιλαμβάνεται η Τουρκία, για να τύχει και σωστής αντιμετώπισης η τουρκική πολιτική.

Στην Άγκυρα ασκούν πολιτική έχοντας εντάξει διάφορες περιοχές στον πεδίο ενδιαφέροντος τους και καθόρισαν και εκείνες, που θεωρούν κλειδί για την υλοποίηση των σχεδίων τους. Και σε αυτές τις περιοχές, είναι και η Κύπρος. Όπως διαφαίνεται και από το παρασκήνιο που εξελίχθηκε πριν, αλλά και κατά τη διάρκεια της πρόσφατης επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, στην Κύπρο, την Τουρκία δεν την ενοχλεί η κινητικότητα. Φτάνει, βέβαια, να μην επηρεάζει τις επιδιώξεις της. Εξ’ ου και αποδέχθηκε το ελάχιστον. Δηλαδή δεν υπήρξε σαφής δέσμευση για το επόμενο βήμα στο Κυπριακό, αλλά μια διαδικασία προετοιμασίας για τη σύγκληση άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψης.

Τι μπορεί να ανατρέψει αυτή την εικόνα; Εκείνο που θα πρέπει να επιδιώκεται είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων, ώστε να προκληθεί ενδιαφέρον της Τουρκίας για το Κυπριακό; Όπως για παράδειγμα τα ενεργειακά; Ενδεχομένως, ιδιαίτερα σε μια φάση που φαίνεται να υπάρχει κινητικότητα στο πεδίο αυτό, με τα όσα έχουν εξαγγελθεί από τη Λευκωσία, αλλά και την ιταλική εταιρεία ENI.

Ο έλεγχος όλης της Κύπρου

Η τουρκική στρατηγική, σταθερά και συστηματικά στοχεύει, στην όλο και περισσότερο διολίσθηση του Κυπριακού και την προώθηση ενός νέου μοντέλου λύσης με συνομοσπονδιακά χαρακτηριστικά. Κι αυτό περνά μέσα και από την κατάργηση/ακύρωση ή αλλοίωση των συγκλίσεων. Σταθερός στόχος ο έλεγχος ολόκληρης της Κύπρου, είτε με συμφωνία, είτε χωρίς. Δεν την ενδιαφέρει να εμπλακεί σε μια διαδικασία επίτευξης συμφωνίας, αλλά είναι σαφές πως προετοιμάζει, για κάθε περίπτωση, το έδαφος.

Η κατοχική Τουρκία θέτει προϋποθέσεις, όρους, διευρύνει τις αξιώσεις της έχοντας δυο στόχους. Ο πρώτος, που είναι ο πιο ορατός, είναι να μην προχωρήσει η διαδικασία, λόγω των όρων της. Επιδιώκει, μάλιστα, να μην φορτωθεί το αδιέξοδο. Ο δεύτερος στόχος, είναι δύσκολος. Επί της ουσίας, η Τουρκία με τη γνωστή τακτική της, θεωρεί πως κάποια στιγμή προ του φάσματος της μη λύσης, κάτω από πιέσεις, θα υπάρξουν κινήσεις προσέγγισης προς τις τουρκικές θέσεις. Κάτι τέτοιο φαντάζει δύσκολο, καθώς θα πρόκειται για εθνική αυτοχειρία.

Σημειώνεται ότι κατά την πρόσφατη συνάντηση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν με τον λεγόμενο πρωθυπουργό της αποσχιστικής οντότητας, Ουνάλ Ουστέλ, σύμφωνα με ανακοινωθέν του τελευταίου, «επιβεβαιώθηκε η κοινή πολιτική της Τουρκίας και της “τ.δ.β.Κ.” σε σχέση με το Κυπριακό, ενώ τονίστηκε ότι δεν πρόκειται να υπάρξει υπαναχώρηση από το μοντέλο λύσης “δύο κρατών” και ότι «δεν υπάρχει άλλη βιώσιμη λύση πέραν από την αναγνώριση της κυριαρχικής ισότητας και του ισότιμου διεθνούς καθεστώτος της “τ.δ.β.Κ.”».

Επιπλέον, υπογραμμίστηκε εκ νέου ότι το ομοσπονδιακό μοντέλο λύσης, το οποίο συζητήθηκε επανειλημμένα στο παρελθόν, δεν ανταποκρίνεται πλέον στις υφιστάμενες συνθήκες και στις “πραγματικότητες” στο νησί.

Πέτυχαν να μην οριστούν ημερομηνίες

Η κατοχική πλευρά, διά του Τουφάν Έρχιουρμαν, έθεσε προϋποθέσεις και όρους και επικεντρώθηκε σε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Ανεξαρτήτως του τι λέει δημόσια ο εγκάθετος της Άγκυρας, δεν επιτεύχθηκαν όλοι οι στόχοι της κατοχικής πλευράς. Κατάφερε, πάντως να αποτρέψει τον ορισμό ημερομηνίας για άτυπη Πενταμερή Διάσκεψη και να μην υπάρξει σαφής προοπτική επανέναρξης των συνομιλιών. Αυτό το πέτυχε, για την ακρίβεια, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, με τον οποίον επικοινωνούσε ο Γενικός Γραμματέας.

Ο ηγέτης της αποσχιστικής οντότητας προφανώς και λέει ψέματα όταν ισχυρίζεται ότι η κυπριακή πλευρά απέρριψε την αποναρκοθέτηση. Λέει ψέματα όταν ισχυρίζεται ότι ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών πρότεινε επτά ΜΟΕ. Δυο ζήτησε να προωθηθούν, η διάνοιξη οδοφραγμάτων και η αποναρκοθέτηση. Ενώ ζήτησε και την αποδοχή των συγκλίσεων. Υπενθυμίζεται ότι μια ομάδα των Ηνωμένων Εθνών, υπό τον Καναδό εμπειρογνώμονα, Δρ McGarry, εργάζεται με στόχο να συμπληρωθεί αυτή η αποστολή το συντομότερο και να τεθεί ενώπιον των εμπλεκόμενων.

Οι χάρτες και οι αποκλίσεις στο Κυπριακό

Μετά την εκατέρωθεν υιοθέτηση των συγκλίσεων, εάν και εφόσον τούτο επιτευχθεί, θα επικεντρωθούν οι συζητήσεις στα θέματα που υπάρχουν αποκλίσεις, όπως το περιουσιακό και στο εδαφικό, παρά το γεγονός ότι κατατέθηκαν δυο χάρτες στη διάρκεια των συζητήσεων στις 11 Ιανουαρίου 2017 στη Γενεύη. Τότε η ελληνοκυπριακή πλευρά πρότεινε  το υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση τμήμα να ανέρχεται στο ποσοστό του 28,2%, συμπεριλαμβάνοντας περιοχές όπως η Μόρφου, η Αμμόχωστος και η Κυθρέα. Η τουρκική πλευρά κατέθεσε χάρτη, που προέβλεπε περιοχή με ποσοστό 29,2% να παραμείνει υπό την κατοχή της.

Οι χάρτες ήταν αποτέλεσμα συμφωνίας, που επιτεύχθηκε στο Μον Πολεράν. Τον Δεκέμβριο του 2017, η τουρκική πλευρά απέσυρε τον χάρτη. Τα Ηνωμένα Έθνη είχαν ανακοινώσει πως ύστερα από αίτημα του κ. Ακιντζί, τα Ηνωμένα Έθνη επέστρεψαν το χάρτη που είχε καταθέσει στις 11 Ιανουαρίου του 2017 στη Γενεύη.

Απόκλιση υπάρχει και στο θέμα της ασφάλειας. Υπάρχει, ωστόσο, η καταγραμμένη θέση του Γενικού Γραμματέα για την κατάργηση του συστήματος των εγγυήσεων και την αντικατάσταση τους με ένα νέο πλαίσιο ασφάλειας ενώ στην ατζέντα βρίσκεται και η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής.

Το θέμα της ασφάλειας ήταν αυτό που οδήγησε, ως γνωστόν, την Τουρκία, να “τουμπάρει” την άτυπη Διάσκεψη για το Κυπριακό στο Κραν Μοντάνα. Είναι σαφές πως η κατοχική πλευρά ροκανίζει το χρόνο. Αυτό κάνει ο Έρχιουρμαν, ο οποίος κατά την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, στην Κύπρο, ήταν κατώτατος των περιστάσεων, γεγονός που αντιλήφθηκε και ο Γενικός Γραμματέας, Αντόνιο Γκουτέρες.