Γιατί δεν εγγράφονται οι επιτυχόντες στα Πανεπιστήμια
02/10/2026
Η είδηση καταγράφηκε σε όλα τα μεγάλα δίκτυα ενημέρωσης: Ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών δήλωσε ότι 418 από τους φετινούς επιτυχόντες στο Πανεπιστήμιό του δεν ολοκλήρωσαν ούτε την τυπική εγγραφή τους. Από αυτούς, 9 στην Ιατρική, 11 στη Φαρμακευτική, 22 στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών κ.ά.
Ο πρύτανης αποδίδει το φαινόμενο της μη εγγραφής στα πανεπιστήμια κυρίως σε οικονομικούς λόγους και είναι πιθανόν αυτοί οι λόγοι να αποτελούν σημαντικό μέρος της εξήγησης. Δεν είναι όμως βέβαιον ότι εξαντλούν το φαινόμενο. Διαχρονικά, η ελληνική οικογένεια ήταν διατεθειμένη να θυσιάσει πολλά για την πρόοδο των παιδιών της. Άλλαξε άραγε τόσο πολύ η γενικότερη στάση της; Ίσως.
Είναι επίσης πιθανόν ένα μέρος των μη εγγεγραμμένων επιτυχόντων, ιδιαίτερα εκείνων με υψηλές επιδόσεις, να διεκδίκησε και να εξασφάλισε θέση, ή υποτροφία στο εξωτερικό. Άλλωστε, πολλά παιδιά βλέπουν ότι γνωστοί τους, με “βαριά χαρτιά” στο χέρι, βρίσκουν πολύ πιο αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας στο εξωτερικό, οπότε δεν μοιάζει παράλογο να επέλεξαν να ακολουθήσουν τη διαδρομή αυτή μια ώρα αρχύτερα. Ας σημειώσουμε επίσης ότι και ένα διόλου ασήμαντο ποσοστό των τύποις εγγεγραμμένων δεν θα εμφανιστεί στο αμφιθέατρο, καθώς θα αναζητήσει μια καλύτερη, για τα δεδομένα του, επιλογή.
Όσοι είμαστε ενεργοί δάσκαλοι αντιλαμβανόμαστε, εδώ και αρκετά χρόνια, κάτι ιδιαίτερα ανησυχητικό και στενόχωρο. Ίσως πολλές φορές να αρνούμαστε να το δεχθούμε, αλλά η εικόνα που συναντούμε καθημερινά στις τάξεις μας δείχνει πως ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό των μαθητών μας αποστασιοποιείται από την προσπάθεια. Ο έμπειρος δάσκαλος διαβάζει την πνευματική όρεξη ή ανορεξία ενός παιδιού στο βλέμμα του μέσα σε δευτερόλεπτα.
Και, δυστυχώς, για μια σημαντική μερίδα παιδιών στις μέρες μας, η όποια προσπάθεια γίνεται “με το στανιό” και χωρίς το πάθος, το μεράκι και την αγάπη που θα της έδιναν τη ζωτική πνοή που θα τη νοηματοδοτούσε. Δεν μιλώ για την περιστασιακή απροθυμία ή αποστασιοποίηση που μπορεί να οφείλεται σε συγκυριακούς λόγους, αλλά για κάτι βαθύτερο και πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμο.
“Τα έχουν όλα τα παιδιά”…
“Τα έχουν όλα” ακούγεται συχνά, αλλά μήπως τελικά τα παιδιά δεν έχουν εκείνα που κάνουν τη σπίθα να ανάψει; Ας σκεφτούμε λίγο τι βλέπουν και ακούν τα παιδιά μας: Ποια η εικόνα των γονιών τους, των προοπτικών που βλέπουν να διανοίγονται γύρω τους και τα πρότυπα που επιδοκιμάζουμε συλλογικά. Αν τα αναλογιστούμε αυτά, ίσως μπορέσουμε να βρούμε αρκετούς λόγους για τους οποίους η αποστασιοποίηση από μια προσπάθεια που δε φαίνεται να σου επιστρέφει όφελος, μας φανεί λογική.
Σε ποιο αξιακό υπόβαθρο να στηρίξουν τα παιδιά μας την προσπάθεια αυτή; Πού να θεμελιώσουν την επιμονή και την υπομονή που απαιτούν οι ανθρώπινες δράσεις με μακρόπνοο ορίζοντα; Η υπόσχεση της “κονόμας” δεν φαίνεται να είναι αρκετή για να πείσει τις νεανικές ψυχές που διατηρούν ακόμη κάποια αλέκιαστα στοιχεία, από την μουτζούρα του κόσμου της Θεάς Οικονομίας, που δημιουργήσαμε και στον οποίο όλα ανάγονται σε μετρούμενους δείκτες, οι οποίοι συνεχώς βελτιώνονται, ενώ οι ψυχές μας συνεχώς μαυρίζουν.
Δεν μιλάμε λοιπόν απλώς για παιδιά που δεν γράφτηκαν σε ένα πανεπιστήμιο. Το ερώτημα είναι ευρύτερο: Τι σχέση έχουν οι νέοι άνθρωποι με την εκπαίδευση, την εργασία, την προσπάθεια και τελικά με το ίδιο το μέλλον τους; Ίσως εδώ αποκτά ενδιαφέρον και ένα ακόμη στατιστικό εύρημα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΕ για το 2025, το 11% των νέων ηλικίας 15-29 ετών ανήκει στην κατηγορία των NEETs (neither in employment nor in education and training), δηλαδή ούτε εργάζεται, ούτε φοιτά σε πανεπιστήμια ή σχολές, ούτε συμμετέχει σε οποιαδήποτε μορφή εκπαίδευσης ή κατάρτισης. Στη χώρα μας το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 13,6%· υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται μόνο στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία.
Και το ελληνικό παράδοξο δεν σταματά εδώ: Σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή εικόνα, όπου οι νέοι με χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης εμφανίζουν γενικά υψηλότερα ποσοστά NEET, στην Ελλάδα το φαινόμενο αφορά σε αξιοσημείωτο βαθμό και νέους που ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους σε πανεπιστήμια και έχουν τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Μπορεί, τελικά, αυτό που θέλουν να μας πουν τα παιδιά μας μέσω των επιλογών τους να συμπυκνώνεται εύστοχα στους στίχους του υπέροχου τραγουδιού “Γυρίζω τις πλάτες μου στο μέλλον” του Διονύση Τσακνή. Όχι επειδή αρνούνται το μέλλον γενικά, αλλά επειδή αποστρέφονται το μέλλον όπως εμείς τους το προσφέρουμε. Θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη για όλους μια μελέτη που θα συγκέντρωνε τα στοιχεία απ’ όλα τα Πανεπιστήμια της χώρας και θα αναζητούσε τους μη εγγραφέντες, ώστε να καταγράψει τους λόγους που έκαναν αυτή την επιλογή…
Ο Αργύρης Μυστακίδης είναι Φυσικός, Φροντιστής, Εκπαιδευτικός Αναλυτής.
