Χασάπη γράμματα! – Η σφαλιάρα του PISA
14/09/2026
«Τα δεδομένα που παρουσίασε το περιοδικό Economist για την πτώση των επιδόσεων των μαθητών είναι συγκλονιστικά. Κάτι πάει πολύ στραβά στην ανατροφή των παιδιών και στα σχολεία σε όλη την Ευρώπη. Οι οθόνες προφανώς παίζουν ρόλο, αλλά ειδικά η πτώση της Ελλάδας είναι δραματική…», Καθηγητής Παύλος Ελευθεριάδης.
Αυτό είναι το μέγιστο ζήτημα της χώρας, μεγαλύτερο και από το δημογραφικό: Το δράμα της παιδείας μας. Το ότι πατώνουμε σε όλα τα διεθνή τεστ γνώσεων και εκπαιδευτικών θεσμών. Η προϊούσα εξηλιθίωση των νεότερων γενεών εξ αιτίας του αβδηριτισμού και της ακηδίας των μεγαλύτερων. Εξαιτίας κυρίως της μετριοκρατίας, της θεοποίησης της ήσσονος προσπάθειας και της έλλειψης κριτικής σκέψης. Της εμπράγματης υποβάθμισης της γνώσης υπέρ του πλούτου και του χρήματος (o πρωθυπουργός θα έλεγε “εμπράματης”, από την λέξη “πραμάτεια”).
Σήμερα η ελληνική κοινωνία υπολογίζει μόνο τους προγλωσσικούς φραγκάτους με τους απαίδευτους μπράβους. Οι δάσκαλοι είναι υποβαθμισμένοι και ταπεινωμένοι. Από την άλλη, αδιάφοροι, παθητικοί γονείς, ακατάλληλοι, ανεκπαίδευτοι, κατά τύχη δάσκαλοι και ένα άθλιο, πολιτικό σύστημα που δαπανά τα λιγότερα για την παιδεία, ενώ εργαλειοποεί την εκπαίδευση, εξορίζοντας τις τέχνες από τα σχολεία. Δηλαδή εξορίζει την αυτενέργεια και την έκφραση. Την πιο αυθόρμητη και άμεση δημιουργικότητα.
Η παιδεία στα άδεια αμφιθέατρα
Επίσης, όπως έχω πει πολλές φορές, τα ΑΕΙ έχουν φτιαχτεί για τους καθηγητές κι όχι για τους φοιτητές. Δεκάδες είναι τα αντιπαραγωγικά τμήματα που έχουν ξεπεραστεί από τις εξελίξεις, με εκατοντάδες τους διδάσκοντες που δεν έχουν ουσιαστικό αντικείμενο και φοιτητές. Οι οποίοι φοιτητές απεργούν σεμνοπρεπώς… Που θα πει ότι η συντριπτική πλειονότητα ΔΕΝ πάει στα μαθήματα. Και ξέρετε γιατί; Διότι δεν έχει κανένα κίνητρο και κανένα λόγο να πάει. Γιατί έχουμε ως κοινωνία αποτύχει. Και γιατί οι νέοι ξέρουν καλά ότι δεν έχουν μέλλον σ’ αυτό τον τόπο της οικογενειοκρατίας, των κομματικών φέουδων και των φαλκιδευμένων θεσμών.
Δηλαδή, καταγγέλλω ότι το 90% των μαθημάτων γίνεται σε σχεδόν άδεια (!) αμφιθέατρα ή αίθουσες. Με ελάχιστους ή μηδενικούς ακροατές. Αλλά ποιός διδάσκων θα αποδεχθεί την αποτυχία του; Αφού όλο το σύστημα δουλεύει για την συγκάλυψη των μετριοτήτων; Από την άλλη, μοιράζονται “ταχυδρομικά” χιλιάδες χιλιάδων πτυχία, μεταπτυχιακά και διδακτορικά. Κανονικά θα έπρεπε να είμαστε το κέντρο της γνώσης διεθνώς!
Όμως, όλα αυτά τα “χαρτιά” δεν αφήνουν κανένα ουσιαστικό αποτύπωμα στην έρευνα, ούτε και συνδέονται με την αγορά εργασίας. Αν δεν με πιστεύετε, πείτε μου ποιά είναι σήμερα η ρηξικέλευθη, ελληνική παρουσία παγκόσμια: Στην ιατρική, στην κοινωνιολογία, στα μαθηματικά, στη χημεία, στην φυσική, στη φιλολογία και την αρχαία γραμματεία (!), στα ηλεκτρονικά;
Τελευταίοι οι Έλληνες στην Ευρώπη
Διαβάζουμε: «Οι Έλληνες μαθητές βγήκαν τελευταίοι στο διαγωνισμό “PISA” ανάμεσα σε 91 χώρες, ενώ τέσσερις μαθητές στους δέκα, δεν κατανοούν τι διαβάζουν. Δεν αντιλαμβάνονται ελληνικά». Είναι και ο καρκίνος του φροντιστηρίου που έχει διαλύσει τη λυκειακή εκπαίδευση και που, εδώ και μισόν αιώνα, κυριαρχεί όντας ουσιαστικά ένα ιδιωτικό σχολείο μέσα στο σχολείο. Εξ απαλών ονύχων… Για τα ιδιωτικά ΑΕΙ και τον κομπραδόρικο τρόπο που έχουν στηθεί εν Ελλάδι, μιλήσαμε κι άλλη φορά.
Όθεν τα αποτελέσματα θα είναι όλο και πιο αρνητικά. Προσέξτε τους υπουργούς Παιδείας των κυβερνήσεων Μητσοτάκη: Κεραμέως, Πιερρακάκης… την τελευταία την ξεχνάω. Υπηρέτησε πάντως η ίδια στη ιδιωτική εκπαίδευση ως καθηγήτρια αγγλικών. Έχει, ό,τι κι αν πεις, εμπειρία.





