Εξωδικαστικός και για χρέη της τάξης των 5.000 ευρώ

Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός για μικρότερα των 10.000 χρέη είχε φέρει σε αδιέξοδο πολλούς “μικροοφειλέτες” στον χώρο του ιδιωτικού χρέους, γιατί έμεναν άοπλοι. Από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026 ανοίγει η ψηφιακή πλατφόρμα της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, κάτι που αναμένεται να ωφελήσει εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και μικροεπαγγελματίες που μέχρι τώρα ήταν εκτεθειμένα σε ξαφνικές κατασχέσεις.

Αν ένας πολίτης έχει π.χ. συνολικό χρέος 6.000 ή 7.500 ευρώ (το οποίο μπορεί να είναι διεσπαρμένο στην ΑΑΔΕ, στον e-ΕΦΚΑ (ΚΕΑΟ) ή σε κάποιο καταναλωτικό δάνειο τράπεζας) αποκτά από την επόμενη Δευτέρα το νομικό δικαίωμα να εισέλθει στην πλατφόρμα.

Ποιοί ωφελούνται

Η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους Θεώνη Αλαμπάση, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, είπε ότι «με τη διεύρυνση των ορίων ένταξης από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ,  δίνεται η δυνατότητα σε περίπου ένα εκατομμύριο δυνητικούς οφειλέτες του δημοσίου να ενταχθούν στον εξωδικαστικό και να λάβουν μια συνολική λύση».

Η υπαγωγή στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, ακόμη και για το κατώτατο όριο των 5.000 ευρώ, συνοδεύεται από τα ίδια ισχυρά πλεονεκτήματα που ίσχυαν μέχρι τώρα για τους μεγαλύτερους οφειλέτες:

* αναστολή κατασχέσεων: με την οριστική υποβολή της αίτησης στην πλατφόρμα, «παγώνει» αυτόματα κάθε ενέργεια αναγκαστικής είσπραξης ή δέσμευσης από την ΑΑΔΕ ή τους ιδιώτες πιστωτές.

*μεγάλος ορίζοντας αποπληρωμής: το χρέος μπορεί να σπάσει σε έως και 240 δόσεις (20 έτη) για οφειλές προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις (35 έτη) προς τις τράπεζες και τα funds.

* δυνατότητα διαγραφής («κούρεμα») οφειλών: εφόσον το επιτρέπουν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια του οφειλέτη. Ο αλγόριθμος μπορεί να προτείνει «κούρεμα» επί των προσαυξήσεων ή και του βασικού κεφαλαίου.

Προσοχή στους όρους

Παρά τις σημαντικές διευκολύνσεις, η διαδικασία απαιτεί την προσοχή του ενδιαφερομένου. Η ελάχιστη μηνιαία δόση στην πλατφόρμα ορίζεται πλέον στα 50 ευρώ, καθιστώντας τη ρύθμιση προσιτή για κάθε οικογενειακό προϋπολογισμό.

Ο οφειλέτης δεν παίρνει όσες δόσεις διαλέξει, αλλά αποδέχεται ή απορρίπτει τη λύση την οποία του προτείνει η πλατφόρμα, με βάση το οικονομικό προφίλ του. Ωστόσο αυτό συνεπάγεται και ότι ο οφειλέτης θα πρέπει πριν ξεκινήσει τη διαδικασία, να συναινέσει να διασταυρωθούν τα στοιχεία εισοδήματος και περιουσίας του, προκειμένου ο αλγόριθμος της πλατφόρμας να υπολογίσει πόσα μπορεί -και πρέπει- να δίνει κάθε μήνα ώστε να αποπληρώσει την οφειλή του.

Αν το άθροισμα των οφειλών κάποιου σε ιδιώτες και στο δημόσιο ξεπερνά τις 5.000 ευρώ, θεωρητικά μπορεί να ωφεληθεί, αλλά ο νέος νόμος έχει ως όρο οι οφειλές σε έναν μόνο φορέα να μην ξεπερνούν το 90%. Αν για παράδειγμα κάποιος οφείλει στον ΕΦΚΑ 4.501 ευρώ και 500 στην εφορία, ναι μεν ξεπερνά τα 5.000 ευρώ αλλά τα 4501 ευρώ αποτελούν το 90,001% του συνολικού ποσού και το σύστημα θα τον απορρίψει.

Δεν γίνεται συνδυασμός

Δυστυχώς δεν μπορεί κανείς να αξιοποιήσει ταυτόχρονα τους δύο μηχανισμούς, δηλαδή των 72 δόσεων και του εξωδικαστικού. Αν κάποιος ρυθμίσει για παράδειγμα τα χρέη προς τον ΕΦΚΑ μετά το 2023 εξωδικαστικά δεν μπορεί να ενταχθεί στις 72 δόσεις για τα προηγούμενα έτη. Ο νόμος ορίζει ρητά ότι αν κάποιος εντάξει έστω και μέρος οφειλών στον εξωδικαστικό, δεν μπορεί να μπει στις 72 δόσεις.

Αν κάποιος θέλει να εντάξει στον εξωδικαστικό μόνον τα χρέη προς ΕΦΚΑ και εφορία, λογικά μπορεί, αλλά το σύστημα αυτομάτως προτείνει κοινή λύση για το σύνολο, δηλαδή περιλαμβάνει και τις οφειλές π.χ. σε τράπεζες. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να απορρίψει την κοινή πρόταση πάντως και τότε το σύστημα προωθεί μόνον τη λύση που επιλέγει ο ενδιαφερόμενος, δηλαδή δόσεις για ΕΦΚΑ και εφορία. Ομως καλό είναι κάποιος να συζητήσει αυτές τις λεπτομέρειες με έναν λογιστή, για το τι ακριβώς τον εξυπηρετεί περισσότερο στην παρούσα φάση, με δεδομένο ότι ο εξωδικαστικός είναι και σχετικά αργός μηχανισμός όταν εμπλέκονται και δημόσιο και τράπεζες.