Πρόωρη αποπληρωμή δημοσίου χρέους με δανεικά!

Σαν λόγος της πρόωρης αποπληρωμής αναφέρεται η μείωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ από 138% στο 137% το 2026, γεγονός που θα συμβάλει όπως αναφέρεται, στη συγκράτηση του κόστους δανεισμού της χώρας κάτω της Γαλλίας, Ιταλίας η άλλων μεγάλων χωρών.

Αξίζει να αναφερθεί πως το κόστος δανεισμού της χώρας με βάση το Δεκαετές Ομόλογο, πάντα σημείο σύγκρισης και αναφοράς, ήταν στο 3,30% περίπου πριν την πρώτη φετινή αποπληρωμή του Μαρτίου 6,5 δισ, και πριν την πρόσφατη αποπληρωμή είχε φθάσει στο 3,92%, ενώ μετά από αυτήν, έχει ξεπεράσει πλέον το 4%.

Άλλοι είναι οι καθοριστικοί παράγοντες που συνδέονται με τη γενική τάση ανόδου στις αποδόσεις των ομολόγων και αφορούν το κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας στη διεθνή οικονομία. Η χώρα μας έχει ρυθμισμένο χρέος, με ευνοϊκό προφίλ χρέους, μέση διάρκεια 18 έτη, χαμηλά η σταθερά επιτόκια με μέσο επιτόκιο δανεισμού 1,38% όπως και αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Συγκρίσεις με χώρες πλήρως εκτεθειμένες στις Αγορές είναι άστοχες, ενώ δεν αναφέρονται τα πολύ χαμηλότερα κόστη δανεισμού χωρών χωρίς ρυθμιζόμενο χρέος, όπως Ισπανίας, Πορτογαλίας, Ιρλανδίας, γνωστών… PIGS απ’ το παρελθόν, προφανώς για το επικοινωνιακό αφήγημα της κυβέρνησης. Ας μην αναλογισθούμε ποιο θα ήταν το κόστος δανεισμού της χώρας μας απ’ τις Αγορές, χωρίς τις ρυθμίσεις των προγραμμάτων στήριξης.

Τι πραγματικά συμβαίνει;

Πουθενά δεν αναφέρεται η προέλευση χρηματοδότησης της πρόωρης αποπληρωμής, καθώς και το κόστος των κεφαλαίων που θα χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή. Για να ισχύει το παραπάνω όφελος σε εξοικονόμηση τόκων, θα πρέπει τα κεφάλαια αποπληρωμής να είναι μηδενικού επιτοκίου, εξωπραγματικό, όταν και στις μικρής χρονικής διάρκειας έντοκα γραμμάτια το επιτόκιο κυμαίνεται περίπου στο 2,5%.

Καλλιεργείται συγχρόνως η εντύπωση, με αοριστία και ασάφεια, πως η χρηματοδότηση αποπληρωμής θα προέλθει απ’ τα δημοσιονομικά πλεονάσματα που επιτυγχάνει η δημοσιονομική διαχείριση της κυβέρνησης. Ουδέν ψευδέστερον, εκτός πραγματικότητας η υπονόηση ενός τέτοιου ισχυρισμού. Οι προϋπολογισμοί της περιόδου 2020-2025 είναι συνολικά ελλειμματικοί 52,5 δις, ενώ τα υπερπροβαλόμενα πρωτογενή πλεονάσματα που πράγματι υπάρχουν μετά το 2023, δεν επαρκούν για την πληρωμή του συνόλου των τόκων του δημοσίου χρέους. Ακόμη και το Α’ επτάμηνο του 2026 η πληρωμή τόκων υπερκαλύπτει το πρωτογενές πλεόνασμα κατά 800 περίπου εκατ.

Τα 39 δις απ’ το ευρωσύστημα λόγω πανδημίας, και τα 15,7 δισ. μαξιλάρι που άφησε η προηγούμενη κυβέρνηση κάλυψαν τα κενά. Ούτε η χρηματοδότηση της αποπληρωμής προήλθε από έξοδο στις Αγορές, διότι θα φθάναμε σε υποκατάσταση φθηνού χρέους με ακριβό, κάτι που συνεχίζει να ισχύει και σήμερα.

Τίποτα δεν προεξοφλείται με χρήματα του δημοσιονομικού αποτελέσματος. Η μείωση του χρέους, σαν ποσοστό του ΑΕΠ, δεν οφείλεται στις πρόωρες αποπληρωμές αλλά στην ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ, βοηθούντος και του πληθωρισμού. Λόγω των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, παρά τις αποπληρωμές, το χρέος σε απόλυτο μέγεθος δεν φαίνεται να μειώνεται. Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης που περιλαμβάνει εκτός απ’ την Κεντρική Κυβέρνηση, τους ΟΚΑ, ΟΤΑ, λοιπούς φορείς του Δημοσίου όπου το πλήθος τους καταγράφεται απ’ την ΕΛΣΤΑΤ, ανέρχονταν την 31-12-2025 στα 362,9 δις και 364,9 δισ. την ίδια περίοδο το 2024.

Αντίστοιχα, το χρέος της κεντρικής διοίκησης, το κράτος, συνεχίζει να βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σταθερά πάνω από 400 δισ. Η διαφορά των δύο μεγεθών, τα κρυφά χρέη, θεωρείται ενδοκυβερνητικό χρέος σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες και αυτό που λαμβάνεται υπόψιν είναι το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης και βέβαια πάντα σαν ποσοστό του ΑΕΠ.

Απ’ τη μεγάλη δεξαμενή του βραχυπρόθεσμου εσωτερικού δανεισμού με Συμφωνία Επαναγοράς (REPOS), το Κράτος χρησιμοποιεί τα ρευστά διαθέσιμα των φορέων του Δημοσίου, όπως πχ Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης, που συνολικά στο τέλος του 2025 ανέρχονταν στα 62,8 δισεκατομμύρια, για την κάλυψη Ελλειμμάτων του, πρόωρων αποπληρωμών και άλλων αναγκών. 

Αυτό γίνεται εφικτό με τους Νόμους 4764/2020 και 5193/2025, όπου πλέον όλοι οι Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, υποχρεούνται να μεταφέρουν κάθε 15 ημέρες στο Λογαριασμό Ταμειακής Διαχείρισης που τηρούν στην Τράπεζα της Ελλάδος, όλες τις Εισπράξεις τους εκτός αυτών που χρειάζονται για υποχρεώσεις 15 ημερών. Όχι μόνον τα αδρανή αλλά όλα τα Ταμειακά τους Διαθέσιμα. Κύριος Διαχειριστής Όλων ορίζεται ο ΟΔΗΧ. Δηλαδή ο δανειζόμενος είναι και διαχειριστής τους.

Αποπληρωμή χρέους και ανάπτυξη

Ποιες οι αποδόσεις που απολαμβάνουν άραγε; Απ’ τη δεξαμενή αυτή του βραχυπρόθεσμου εσωτερικού δανεισμού, οι πρόωρες αποπληρωμές, η προεκλογική παροχολογία, σε περιβάλλον απροσδιοριστίας, έλλειψης λογοδοσίας, για τις επικοινωνιακές ανάγκες μιας εικονικής πραγματικότητας.

Τι θα συμβεί άραγε, σε μια πιθανή κρίση ρευστότητας, λόγω αδυναμίας εξόδου στις Αγορές, λόγω ύφεσης, λόγω ανόδου επιτοκίων και μεγάλης ανάγκης των φορέων σε μετρητά; Ποιος θα επωμισθεί κινδύνους ποικίλης προέλευσης; Στην απόλυτη διαφάνεια της δημοσιονομικής διαχείρισης που παρακολουθούν οι Αγορές, κτίζεται η αξιοπιστία και εμπιστοσύνη της Δημοσιονομικής Πειθαρχίας, ακρογωνιαίο λίθο του κοινού και ισχυρού μας νομίσματος με τη διατηρήσιμη αξία.

Λόγω της καταστροφικής πολιτικής συνέχισης του χαμένου πολέμου στην Ουκρανία, η Δημοσιονομική κατάσταση των Ευρωπαϊκών Χωρών χάριν της μαύρης ατέλειωτης τρύπας της Ουκρανίας, επιδεινώνεται και θα επιδεινώνεται διαρκώς. Οι συνέπειες της, ούτε άφησαν ούτε θα αφήσουν αλώβητη τη χώρα μας.

Στα δυσμενή αυτά δεδομένα, το κύριο βάρος της οικονομικής πολιτικής πρέπει να στοχεύει στα μεγάλα προβλήματα της χώρας, τη δημογραφική της κατάρρευση, την αποκέντρωση, την αναζωογόνηση της πραγματικής οικονομίας, την απομάκρυνση κάθε εστίας σπατάλης και διαφθοράς, με γενναίες αποφάσεις και στόχο την αύξηση του εθνικού εισοδήματος και Ευημερίας.

Δεν είναι εύκολη η ανάπτυξη στις σημερινές συνθήκες της Ευρωπαϊκής Στασιμότητας και Παρακμής. «Το πρόβλημα του Δημοσίου Χρέους είναι πρόβλημα Αύξησης του Εθνικού εισοδήματος» σύμφωνα με τον Πατέρα της Θεωρίας του Δημοσίου Χρέους: E.Domar: “The Burden of the Debt’ and the National Income” A.E.R. 1943. Έτσι θα λυθεί το πρόβλημα του χρέους μας και όχι με ασαφείς πρόωρες αποπληρωμές με δανεικά ενός ρυθμισμένου χρέους.