Από Σκόπια και ΑΝΕΛ θα εξαρτηθεί ο χρόνος των εκλογών

Σταύρος Λυγερός
6800
Από Σκόπια και ΑΝΕΛ θα εξαρτηθεί ο χρόνος των εκλογών, Σταύρος Λυγερός

Από το εάν στα Σκόπια πραγματοποιηθεί η συνταγματική αναθεώρηση και από τη στάση των ΑΝΕΛ θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό ο χρόνος που θα στηθούν κάλπες στην Ελλάδα. Εάν ο Ζάεφ δεν βρει τις 80 βουλευτικές ψήφους, όπως έχει προαναγγείλει, θα προκηρύξει εκλογές για το τέλος Νοεμβρίου. Το ενδεχόμενο η σημερινή κοινοβουλευτική πλειοψηφία στην ΠΓΔΜ (η Σοσιαλδημοκρατική Ένωση μαζί με τα αλβανικά κόμματα) στη νέα Βουλή να προσεγγίσει τους 80 βουλευτές είναι μάλλον απίθανο. Το πιθανότερο είναι ότι σε γενικές γραμμές θα προκύψει από τις εκλογές ο σημερινός συσχετισμός δυνάμεων στο Κοινοβούλιο των Σκοπίων.

Η μόνη περίπτωση, λοιπόν, η νέα Βουλή να υπερψηφίσει τη συνταγματική αναθεώρηση είναι εάν το VMRO διασπαστεί και μία ομάδα βουλευτών του υπερψηφίσουν. Σχετικές φήμες κυκλοφορούν στα Σκόπια, αλλά μένει να αποδεχθεί εάν έχουν βάση. Το σίγουρο είναι ότι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι έχουν πιάσει δουλειά, προκειμένου να πειθαναγκάσουν βουλευτές της αξιωματικής αντιπολίτευσης να αποστατήσουν. Ασκούνται ήδη ασφυκτικές πιέσεις και δίνονται αφειδώς υποσχέσεις και ανταλλάγματα, ειδικά στους βουλευτές του VMRO, οι οποίοι θεωρούνται αδύναμοι κρίκοι.

Εάν ούτε και μετά τις εκλογές ο Ζάεφ δεν βρει τους 80 βουλευτές και η συνταγματική αναθεώρηση σκοντάψει οριστικά, ο Τσίπρας πολιτικά θα έχει και τον σκύλο χορτάτο και την πίτα ολάκερη. Η Δύση θα του αναγνωρίζει ότι με πολιτικό κόστος υπέγραψε τη Συμφωνία των Πρεσπών. Το ίδιο και όσοι Έλληνες ψηφοφόροι την υποστηρίζουν. Ταυτοχρόνως, θα έχει μικρότερο εκλογικό κόστος από την πλειονότητα των Ελλήνων που αντιτίθενται, αφού η Συμφωνία θα έχει ακυρωθεί.

Ο αρχικός σχεδιασμός

Εάν, όμως, ο Ζάεφ δεν σκοντάψει και τελικώς ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που ανέλαβε, το μπαλάκι θα έρθει στην Αθήνα. Πάντα σ’ αυτή την περίπτωση, στο Μαξίμου υπολόγιζαν, με βάση το αρχικό χρονοδιάγραμμα, ότι το μπαλάκι θα ερχόταν στην Αθήνα τέλη Ιανουαρίου με αρχές Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο σχεδιασμός του Τσίπρα ήταν να στείλει τη Συμφωνία των Πρεσπών προς κύρωση στη Βουλή τον Μάρτιο και να προαναγγείλει βουλευτικές εκλογές για τον Μάιο, μαζί με τις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές.

Ήταν δεδομένο πως όταν η Συμφωνία θα πήγαινε στη Βουλή, οι ΑΝΕΛ θα αποχωρούσαν και από την κυβέρνηση και από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα η κυβέρνηση Τσίπρα να μετατραπεί σε κυβέρνηση μειοψηφίας. Δεδομένου, όμως, πως θα είχε προαναγγελθεί η προκήρυξη εκλογών για τον Μάιο και θα μεσολαβούσε το Πάσχα, δεν θα υπήρχε λόγος ούτε η ΝΔ να καταθέσει πρόταση δυσπιστίας. Δεν είχε λόγο, για λίγες εβδομάδες, να διακινδύνευε να μην συγκεντρώσει τις 151 ψήφους, οι οποίες είναι αναγκαίες για την ανατροπή της κυβέρνησης.

Εκτός αυτού, είχε κάθε συμφέρον την κύρωση να πραγματοποιήσει η σημερινή Βουλή, ώστε η ΝΔ να επικαλεσθεί μετεκλογικά ότι υφίσταται τετελεσμένο, το οποίο δεν μπορεί να ανατραπεί. Ο Μητσοτάκης, άλλωστε, έχει προβεί σε σχετική δήλωση. Σύμφωνα με τις ενδείξεις, πάντως, παρά την αντίθεση ψήφο των ΑΝΕΛ, εάν τα πράγματα φθάσουν σ’ αυτό το σημείο, ο ΣΥΡΙΖΑ θα βρει τις πρόσθετες ψήφους που χρειάζεται για να κυρώσει τη Συμφωνία. Βουλευτές από το Ποτάμι έχουν ήδη εκδηλώσει την πρόθεσή τους να υπερψηφίσουν. Τα πράγματα, λοιπόν, θα κυλήσουν μάλλον ομαλά μέχρι τον Μάιο και χωρίς η Συμφωνία των Πρεσπών να είναι το σχεδόν αποκλειστικό θέμα της προεκλογικής εκστρατείας.

Νωρίτερα το μπαλάκι στο ελληνικό γήπεδο

Μετά το δημοψήφισμα, όμως, τα πράγματα έχουν πάρει άλλη τροπή, η οποία ανατρέπει τον σχεδιασμό του Μαξίμου, όπως τον εκθέσαμε παραπάνω. Εάν, λοιπόν, ο Ζάεφ ολοκληρώσει τη συνταγματική αναθεώρηση εντός του Νοεμβρίου, το μπαλάκι θα έλθει στο ελληνικό γήπεδο πολύ νωρίτερα από όσο υπολόγιζαν. Δεδομένης και της σχετικής αναφορά στη Συμφωνία των Πρεσπών, αλλά και των ασφυκτικών πιέσεων που θα ασκηθούν από τη Δύση, ο Τσίπρας δεν μπορεί να καθυστερήσει μέχρι τον Μάρτιο την κύρωση της Συμφωνίας από το ελληνικό Κοινοβούλιο.

Αυτό πρακτικά σημαίνει πως θα υποχρεωθεί να την καταθέσει τον Δεκέμβριο ή το αργότερο τον Ιανουάριο, φέρνοντας εκ των πραγμάτων πιο κοντά και την αποχώρηση των ΑΝΕΛ και τη μετατροπή της κυβέρνησης σε κυβέρνηση μειοψηφίας. Εκτός κι αν βρεθεί ο αναγκαίος αριθμός προθύμων στη σημερινή Βουλή, ώστε η συμπολίτευση, χωρίς το κόμμα του Καμμένου, να βρεθεί με τουλάχιστον 150 βουλευτές.

Το ενδεχόμενο αυτό θεωρητικά δεν μπορεί να αποκλεισθεί, επειδή υπάρχουν ήδη κάποιοι ελάχιστοι στον αριθμό βουλευτές (από τους ΑΝΕΛ και όχι μόνο), οι οποίοι ερωτοτροπούν με την ιδέα να μετακομίσουν στον ΣΥΡΙΖΑ. Πολιτικά, ωστόσο, συγκεντρώνει αμελητέες πιθανότητες το ενδεχόμενο αυτό, δεδομένου ότι το δέλεαρ δεν είναι ισχυρό. Κατά πάσα πιθανότητα, η παρούσα Βουλή θα κλείσει τον βίο της τον Μάιο και -σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις- ο ΣΥΡΙΖΑ θα βρεθεί στην αντιπολίτευση.

Κυβέρνηση μειοψηφίας

Εάν η κυβέρνηση Τσίπρα καταστεί κυβέρνηση μειοψηφίας τον Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο, η επιβίωσή της θα εξαρτηθεί από το εάν η πρόταση δυσπιστίας που λογικά θα καταθέσει η ΝΔ θα εξασφαλίσει 151 ψήφους. Επειδή είναι εξαιρετικά δύσκολο οποιοδήποτε άλλο κόμμα της αντιπολίτευσης να μην υπερψηφίσει, με βάση τα ισχύοντα, η ανατροπή της κυβέρνησης θα εξαρτηθεί από τη στάση των ΑΝΕΛ.

Εάν ο Καμμένος έχει ήδη μυστικά συμφωνήσει με τον Τσίπρα ότι το κόμμα του π.χ. θα απόσχει από την ψηφοφορία για την πρόταση δυσπιστίας, η κυβέρνηση Τσίπρα ανέτως θα φθάσει μέχρι τον Μάιο και ενδεχομένως μέχρι τον Οκτώβριο του 2019 εάν το επιδιώξει. Σε μία τέτοια περίπτωση, βεβαίως, οι ΑΝΕΛ θα κατηγορηθούν από σύσσωμη την αντιπολίτευση πως η αποχώρησή τους ήταν θέατρο και πως λειτουργούν σαν δεκανίκι του ΣΥΡΙΖΑ. Έτσι θα το δουν και οι ψηφοφόροι, στους οποίους απευθύνεται το κόμμα του Καμμένου με ό,τι αυτό σημαίνει για τις ελπίδες του να επιβιώσει κοινοβουλευτικά.

Όλα τα παραπάνω, λοιπόν, σημαίνουν πως εάν τα πράγματα πάρουν αυτή την τροπή, δεν αποκλείεται εκλογές να προκύψουν στις αρχές του 2019 και μάλιστα όχι με επιλογή του πρωθυπουργού. Εκ των πραγμάτων, μάλιστα, η Συμφωνία των Πρεσπών θα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Ας σημειωθεί ότι ειδικά στη βόρειο Ελλάδα οι εκλογικές διαρροές του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα είναι ασήμαντες. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της MRB (αρχές του καλοκαιριού), ένας στους τρεις ψηφοφόρους του διαφωνεί με τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Στη συνάρτηση, βεβαίως, πρέπει να προστεθεί ως μεταβλητή και το ζήτημα της μείωσης των συντάξεων. Εάν τελικώς οι δανειστές επιμείνουν στη μείωση, το εκλογικό κόστος για τον ΣΥΡΙΖΑ θα είναι βαρύ. Γι’ αυτό και δεν αποκλείεται να τον εξωθήσει σε άρνηση εφαρμογής του μέτρου. Προς το παρόν και αναμένοντας τη σχετική απόφαση του Eurogroup, έβαλε στο σχέδιο του προϋπολογισμού και τα δύο σενάρια.