Ορόσημο για την εθνική μας συνείδηση ο “Καποδίστριας”

Η θεωρία έχει δύο τύπους: Εκείνον του κλειστού ορίζοντα (θέαμα) κι εκείνον του ανοιχτού ορίζοντα (θέα). Το θέαμα νοείται με την ανάλυση, ενώ η θέα με τη σύνθεση – καθώς είναι η προσέγγιση του όλου. Αν στο θέαμα αντιστοιχούν τα πολλά, στη θέα υπάγονται όλα. Η θέα εκπτύσσεται ως ολιστική θεώρηση του κόσμου που υπερβαίνει, χωρίς να αποκλείει, το θέαμα.

Είμαστε πλήρεις θεαμάτων, στις μέρες μας. Έχουμε κατακλυστεί από θεάματα, που παραπέμπουν σε πολυειδείς κατατμήσεις και πληροφορίες, που συνεχώς αυξάνονται. Άραγε με τέτοιου τύπου προσθήκες γίνεται να οικειωθούμε μια γενική θεώρηση του κόσμου; Η απάντηση δεν μπορεί να είναι καταφατική. Διότι πρόκειται για αδυναμία (ακούσια ή εκούσια) πρόσληψης και αποδοχής του άρρητου, το αόρατου – του καλυπτόμενου που περιέχει και περιέχεται σε όλα.

Στον Καποδίστρια του Γιάννη Σμαραγδή ανακλώνται με σαφήνεια όσα επισημάνθηκαν. Στην ταινία δεν παρουσιάζεται μόνον η σπουδαία προσωπικότητα του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, που έδρασε με αυταπάρνηση για να στηλώσει το νεοπαγές ελληνικό κράτος, αλλά αναδεικνύεται η σύγκλιση όλων των παραμέτρων που αφορούν στα καθ’ ημάς, σε εκείνη τη συνταρακτική ιστορική περίοδο.

Ο Γιάννης Σμαραγδής στερεώνει το δημιούργημά του εκτείνοντας και εμβαθύνοντας την οπτική του στον ανοικτό κι αξόδευτο ορίζοντα της θέας όπου υπάγονται όλα, χωρίς αποκλεισμό του θεάματος. Και τον έντεχνο βηματισμό του ορίζει η βαθιά και αυθεντική συγκίνηση, που προκαλεί η σήμανση του Θείου φωτός – το οποίο αποκαλύπτεται στις κρίσιμες στιγμές της αφήγησης. Η ταινία είναι σπουδαίο εθνικό τεκμήριο. Όχι μόνο επειδή αναδεικνύει συγκλονιστικές πτυχές του ιστορικού μας βίου, αλλά και επειδή προσφέρει πολύτιμες νύξεις για εγρήγορση της προσωπικής και συλλογικής μας συνείδησης.

 

---

 

Ο Σπύρος Γεωργίου είναι συγγραφέας-εκπαιδευτικός