Με ποιους όρους το ΠΑΣΟΚ μπορεί να κερδίσει εκλογές

Όλα τα άλλα είναι δευτερεύοντα. Οι εσωτερικοί συσχετισμοί, οι κομματικές ισορροπίες, οι θεωρίες, οι μηχανισμοί, οι μικρές προσωπικές τακτικές. Αυτά μπορεί να απασχολούν τους κομματικούς διαδρόμους. Δεν απασχολούν όμως την κοινωνία. Η κοινωνία ενδιαφέρεται μόνο για ένα πράγμα. Αν υπάρχει μια πολιτική δύναμη που θέλει και μπορεί πραγματικά να κυβερνήσει τη χώρα.

Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της MRB, το 57,2% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ επιθυμεί μία κυβέρνηση σε συνεργασία με τα κόμματα της Αριστεράς και μόνο το 9% συγκυβέρνηση με τη ΝΔ. Το 53,1% θεωρεί ότι οι επιλογές της ηγεσίας και ο τρόπος λειτουργίας του κόμματος φθείρουν την εικόνα του στην κοινωνία. Η συσπείρωση του κόμματος βρίσκεται μόλις στο 65,7% και οι απευθείας διαρροές προς τη ΝΔ φθάνουν στο 12,8%. Όλοι γνωρίζουν ότι με τα σημερινά δεδομένα, το ΠΑΣΟΚ  δεν μπορεί να βγει πρώτο κόμμα. Ούτε με μία μόνο ψήφο διαφορά. Αυτή είναι η αλήθεια. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Η Στρατηγική που εφαρμόσθηκε μέχρι σήμερα έχει αποτύχει.

Ευθύνη των συνέδρων είναι να ανατρέψουν αυτά τα δεδομένα. Να μη χάσουν χρόνο για κανένα άλλο θέμα. Εάν οι σύνεδροι δεν πάρουν την ευθύνη της παράταξης στα χέρια τους και αφήσουν τους κομματικούς μηχανισμούς να επιβάλουν τις αποφάσεις, η βελόνα μπορεί να ξεκολλήσει, αλλά όχι προς τα πάνω, προς τα κάτω. Αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία. Εάν οι σύνεδροι του ΠΑΣΟΚ θέλουν να κερδίσει το ΠΑΣΟΚ τις επόμενες εθνικές εκλογές, οφείλουν να συνδιαμορφώσουν μία νέα Στρατηγική. Με αυτό το στόχο θα πρέπει λάβουν τρεις κρίσιμες αποφάσεις. Να χτίσουν τους τρεις πυλώνες διεκδίκησης της νίκης.

Με τη ΝΔ ή με την αλλαγή;

Αν οι σύνεδροι θέλουν το ΠΑΣΟΚ να χάσει τις επόμενες εκλογές, τότε δεν χρειάζεται να αλλάξει τίποτα. Αρκεί να συνεχιστεί η ίδια ασάφεια που υπάρχει σήμερα. Να παραμείνει ανοιχτό στην κοινωνία το ενδεχόμενο συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. Να παραμείνει θολή η πολιτική ταυτότητα του κόμματος. Να αφήνεται η εντύπωση ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να είναι ταυτόχρονα και αντιπολίτευση και εν δυνάμει κυβερνητικός εταίρος της ίδιας κυβέρνησης, που υποτίθεται ότι θέλει να αντικαταστήσει.

Δικαιολογίες και προφάσεις για ένα τέτοιο ενδεχόμενο μπορεί να υπάρξουν πολλές. Οι καιροί είναι περίεργοι. Για αυτό είναι σημαντικό η απόφαση αυτή να μη μείνει στα λόγια. Να έχει τη σφραγίδα της ψήφου όλων των μελών του συνεδρίου. Αλλιώς, εάν εξακολουθεί να εφαρμόζεται η ίδια στρατηγική, το αποτέλεσμα είναι ήδη προδιαγεγραμμένο. Οι πολίτες δεν ψηφίζουν αντίγραφα. Όταν τεθεί το δίλημμα ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα, θα επιλέξουν το πρωτότυπο. Όχι τον βοηθό εκπληρώσεώς του. 

Αν  οι σύνεδροι θέλουν το ΠΑΣΟΚ να κερδίσει, τότε το πρώτο που πρέπει να ξεκαθαρίσει είναι η πολιτική ταυτότητα του κόμματος. Τι είναι το ΠΑΣΟΚ;  Ένα κόμμα που υπερασπίζεται το σημερινό σύστημα εξουσίας ή το κίνημα που εκφράζει την ανάγκη της κοινωνικής πλειοψηφίας για αλλαγή; Το ερώτημα αυτό δεν είναι θεωρητικό. Είναι η ουσία της πολιτικής σύγκρουσης. Κανένα κόμμα δεν μπορεί να εμφανίζεται την ίδια στιγμή ως δύναμη αλλαγής και ως πιθανός κυβερνητικός εταίρος του ίδιου συστήματος, που υπόσχεται ότι θα αλλάξει.

Αυτή η διπλή γλώσσα λειτουργεί εις βάρος του ίδιου του ΠΑΣΟΚ. Δημιουργεί σύγχυση στους πολίτες και ακυρώνει κάθε πολιτικό μήνυμα. Συνεπώς, η απόφαση των συνέδρων πρέπει να είναι καθαρή. Να αποκλειστεί κάθε προοπτική συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. Μόνο έτσι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αποκτήσει ξανά καθαρή πολιτική ταυτότητα και να απευθυνθεί στην κοινωνία με ένα συνεκτικό και αξιόπιστο μήνυμα αλλαγής.

Ποιος μπορεί να είναι ο υποψήφιος πρωθυπουργός;

Αν οι σύνεδροι δεν ενδιαφέρονται να βγει το ΠΑΣΟΚ πρώτο κόμμα, αρκεί να συνεχιστεί η ίδια κατάσταση. Να μην τεθεί καν το ζήτημα του προσώπου που θα αναλάβει να αλλάξει την προοπτική του κινήματος για τη διακυβέρνηση της χώρας. Να παραμείνει η συζήτηση εγκλωβισμένη σε εσωκομματικές ισορροπίες και όχι στο βασικό ερώτημα που προϋποθέτει κάθε εκλογική αναμέτρηση. Ποιος μπορεί να γίνει πρωθυπουργός;

Οι εκλογές δεν κερδίζονται μόνο από το όνομα και το σήμα των κομμάτων. Ούτε αρκούν τα προγράμματα, που οι περισσότεροι πολίτες δεν διαβάζουν. Κερδίζονται από πρόσωπα, που μπορούν να εμπνεύσουν εμπιστοσύνη στην κοινωνική πλειοψηφία. Διαφορετικά χτίζεται μία ομάδα εάν έχει μπροστά τον Σαραβάκο, με άλλο σύστημα εάν έχει μόνο τον Παχατουρίδη και με τελείως διαφορετική προοπτική εάν ο μόνος που έχει θεωρείται χειρότερος από τον κανένα.

Σήμερα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κυριαρχεί κυρίως για έναν λόγο. Επειδή απέναντί του δεν υπάρχει ένα πρόσωπο που να εμφανίζεται ως πραγματικός διεκδικητής της πρωθυπουργίας. Αν λοιπόν οι σύνεδροι θέλουν το ΠΑΣΟΚ να αλλάξει προοπτική, τότε το συνέδριο πρέπει να πάρει και μία δεύτερη μεγάλη απόφαση. Να επιλέξει τον υποψήφιο πρωθυπουργό της παράταξης. Αυτό δεν είναι κάτι πρωτόγνωρο. Συμβαίνει στις περισσότερες ώριμες δημοκρατίες του κόσμου. 

Αν το ΠΑΣΟΚ θέλει πραγματικά να διεκδικήσει την εξουσία, πρέπει να το αποδείξει με πράξεις. Να δείξει στην κοινωνία ότι υπάρχει ένα πρόσωπο που μπορεί να σταθεί απέναντι στον σημερινό πρωθυπουργό και να κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Σε κάθε άλλη περίπτωση, εάν το ΠΑΣΟΚ συνεχίσει όπως σήμερα, εάν αφήσει τον Μητσοτάκη χωρίς πραγματικό αντίπαλο και η βελόνα παραμείνει κολλημένη εκεί που βρίσκεται, τότε οι επόμενες εκλογές θα εξελιχθούν σε μια μάχη για τη δεύτερη θέση. Τότε το ΠΑΣΟΚ, με δική του ευθύνη, θα έχει χαρίσει την εξουσία στη Νέα Δημοκρατία.

Αυτόνομη πορεία ή μεγάλη δημοκρατική παράταξη;

Αν οι σύνεδροι δεν ενδιαφέρονται να διεκδικήσει το κίνημα τη νίκη στις επόμενες εθνικές εκλογές, αρκεί να συνεχιστεί η ίδια στρατηγική. Να επαναλαμβάνεται η λέξη αυτονομία, σαν ένα πουκάμισο αδειανό. Χωρίς να απαντάται το βασικό ερώτημα. Μπορεί το ΠΑΣΟΚ, σε ένα μόλις χρόνο, να κερδίσει μόνο του τις εκλογές; Με μία ξεκάθαρη πολιτική ταυτότητα, με ένα νέο πρόσωπο ως υποψήφιο πρωθυπουργό, προφανώς οι πιθανότητες αυξάνονται. Είναι, όμως, εφικτό; Οι εκλογές δεν κερδίζονται με ευχές. 

Εάν οι σύνεδροι θέλουν πραγματικά το ΠΑΣΟΚ να διεκδικήσει την εξουσία, τότε πρέπει να απαντήσουν και στο τρίτο κρίσιμο ερώτημα. Μπορεί να το πετύχει μόνο του ή απαιτείται η συγκρότηση μιας μεγάλης δημοκρατικής παράταξης; Το ζήτημα είναι απολύτως ρεαλιστικό. Υπάρχει σήμερα η δυνατότητα μέσα σε έναν χρόνο να δημιουργηθεί ένα κοινωνικό ρεύμα, που θα φέρει το ΠΑΣΟΚ στην πρώτη θέση;

Αν η απάντηση είναι όχι, τότε η ευθύνη του συνεδρίου είναι ακόμη μεγαλύτερη. Θα πρέπει να εκλεγούν αυτοί που μπορούν να αλλάξουν σελίδα. Από την επόμενη κιόλας ημέρα, να αναληφθούν πρωτοβουλίες για τη συγκρότηση μιας μεγάλης προοδευτικής συνεργασίας. Μιας ευρύτερης δημοκρατικής παράταξης, που θα μπορεί να αλλάξει τους σημερινούς πολιτικούς συσχετισμούς και να διεκδικήσει την εξουσία. Στην πολιτική, όπως και στη ζωή, ο καθένας κρίνεται από τις αποφάσεις που παίρνει, όταν έρχεται η στιγμή της ευθύνης. Αυτή η στιγμή είναι εδώ και τώρα.

Μία νέα Στρατηγική για το ΠΑΣΟΚ

Στις 27 Μαρτίου το ΠΑΣΟΚ δεν καλείται να κάνει ένα ακόμη κομματικό συνέδριο. Οι σύνεδροι που εκλέχτηκαν από τα 175.000 μέλη της παράταξης έχουν μία ιστορική ευθύνη. Από τις αποφάσεις τους θα κριθεί αν η Νέα Δημοκρατία θα κυβερνήσει για τρίτη συνεχόμενη θητεία. Η πραγματικότητα είναι γνωστή σε όλους. Με τα σημερινά δεδομένα το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να βγει πρώτο κόμμα. Ούτε με μία ψήφο διαφορά. Το συνέδριο δεν γίνεται για να επιβεβαιώσει αυτή την αλήθεια. Γίνεται για να την ανατρέψει.

Αν οι σύνεδροι θέλουν πραγματικά το ΠΑΣΟΚ να διεκδικήσει την εξουσία, τότε οι αποφάσεις τους πρέπει να είναι καθαρές. Να αποκλειστεί κάθε προοπτική συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. Να επιλεγεί ένα πρόσωπο που μπορεί να σταθεί ως υποψήφιος πρωθυπουργός απέναντι στον Μητσοτάκη. Και να αναληφθούν πρωτοβουλίες για τη συγκρότηση μιας μεγάλης δημοκρατικής παράταξης, που θα αλλάξει τους σημερινούς πολιτικούς συσχετισμούς. Αλλιώς, εάν το συνέδριο αφήσει τα ερωτήματα ανοιχτά και επιτρέψει να συνεχιστεί η ίδια Στρατηγική, τότε στις πρώτες εθνικές εκλογές το ΠΑΣΟΚ, στην καλύτερη περίπτωση, θα διεκδικήσει τη δεύτερη θέση. Και στις δεύτερες εκλογές, οι πολίτες που θέλουν σταθερή κυβέρνηση θα επιλέξουν ξανά τη ΝΔ.

Το ερώτημα λοιπόν παραμένει το ίδιο. Θέλουν το ΠΑΣΟΚ να χάσει ή να κερδίσει; Αν θέλουν να κερδίσει, τότε ένα μόνο συμπέρασμα υπάρχει. Εδώ και τώρα πρέπει να αλλάξουν όλα.