ΘΕΜΑ

Οι ελληνικές λέξεις που χρησιμοποιούν κάθε μέρα οι Τούρκοι

Οι ελληνικές λέξεις που χρησιμοποιούν κάθε μέρα οι Τούρκοι, Όλγα Μαύρου
EPA/ERDEM SAHIN

Οι Έλληνες πάσχουμε από σύμπλεγμα για την τουρκική επιρροή στη γλώσσα μας, ενώ οι περισσότεροι αγνοούμε πόσα ελληνικά έχουν τρυπώσει στο καθημερινό λεξιλόγιο των Τούρκων.

Οι Τούρκοι, με την άτυπη “συμμαχία προθύμων” που θέλουν να αφανίσουν την ελληνική παρουσία από τις γλώσσες του κόσμου, και πρωτίστως βεβαίως από την δική τους, ισχυρίζονται ότι πήραν τις λέξεις τους από δυτικούς και για τα αρχαία ελληνικά ή τα βυζαντινά που δανείστηκαν, λένε ότι πριν από αυτούς η χώρα τους κατοικείτο από… Ρωμαίους. Δηλαδή  οι ελληνικές λέξεις στην καθομιλουμένη τους λένε ότι είναι από τους “Ρωμαίους” λες και αυτοί επέλεξαν να μιλούν στο Βυζάντιο από χούι ελληνικά (γλώσσα απίστευτα δυσκολότερη από τα λατινικά) ή ότι οι Λατίνοι ήξεραν τον Όμηρο την εποχή που… δεν υπήρχαν καν.

Ακόμη και το εθνικό πρακτορείο ειδήσεών τους, πάντως, το Anadolu, από την δική μας “ανατολή” γεννήθηκε. Το έβγαλαν έτσι για να εδραιώσουν την σχέση τους με το Τουράν αλλά και με τη Μέση Ανατολή, όμως από τα ομηρικά χρόνια η λέξη ήταν ελληνική -ανατολαί η “ελίοιο” Oδύσσεια.12.4

Στο τουρκικό λεξιλόγιο των περίπου 100.000 λέξεων υπάρχουν πάνω από τριάντα χιλιάδες λέξεις ελληνικής ρίζας, οι περισσότερες προερχόμενες από την φιλοσοφία, πολιτική και επιστήμες, στις οποίες δεν θα αναφερθούμε, καθώς οι Τούρκοι ισχυρίζονται ότι τις πήραν από τη Γαλλική. Αυτό μόνον εν μέρει ευσταθεί. Θα μείνουμε στην καθημερινή τους γλώσσα, λοιπόν, αναφέροντας όμως παρεμπιπτόντως ότι και η ρίζα των “γαλλικών” επιστημονικών όρων τους, ελληνικότατη είναι.

Το επιστημονικό λεξιλόγιο ανά τον πλανήτη (σε Ευρώπη, Ασία, Αμερική αλλά και Αφρική) είναι γεμάτο από ελληνικές λέξεις που κάνουν (ειδικά τους γιατρούς) να στραμπουλούν τη γλώσσα τους για να τις προφέρουν. Ο λόγος είναι ότι οι εγγράμματοι Ευρωπαίοι που κάποτε εκτιμούσαν την αρχαία Ελλάδα και τον πλούτο των λέξεών της, υιοθέτησαν ελληνικές λέξεις για την τέχνη αλλά και τους νέους όρους των επιστημών, οπότε όλες ανεξαιρέτως οι επιστήμες πλημμύρισαν από ελληνικά. Το ότι οι Τούρκοι πήραν π.χ. τη λέξη kardiyogram από το γαλλικό cardiogramme δεν σημαίνει ότι η ρίζα είναι γαλλική, αφού τα συνθετικά της είναι ελληνικού ετύμου.

Μιλάμε για την επίδραση της τουρκικής στα ελληνικά, αδικώντας πολύ το λαό μας. Παραγνωρίζουμε ότι οι Τούρκοι αποτελούσαν επί αιώνες την ελίτ και τα τουρκικά ήταν η γλώσσα κατοχικών δυνάμεων και ουσιαστικά η γλώσσα της εξουσίας. Επίσης τα ελληνικά ήταν πάντα δύσκολα στην σωστή εκμάθησή τους. Ήταν λογικό οι Έλληνες να εντάξουν στη γλώσσα τους πολλά τουρκικά στοιχεία, ως υποταγμένος λαός. Όμως το αντίστροφο, δηλαδή η ένταξη των ελληνικών στα τουρκικά, δεν έχει παρόμοιο άλλοθι: Δείχνει απλώς την έλλειψη λέξεων στα τουρκικά λόγω του πολύ πιο προηγμένου ελληνικού πολιτισμού.

Τρόφιμα, γεωργία

Οι λέξεις που λένε κάθε μέρα και δεν θέλουν να θυμούνται ότι τις πήραν από τους Έλληνες, είναι αμέτρητες. Πάρα πολλές από αυτές τις λέξεις σχετίζονται με τη θάλασσα, που οι Τούρκοι γνώρισαν όταν έφθασαν στη Μικρά Ασία και στην κυρίως Ελλάδα. Όμως πολλές έχουν να κάνουν και με το φαγητό.

Τα fasulye τους προέρχονται από τον φάσηλο (και δεν υπήρχαν Γάλλοι όταν ο Αριστοφάνης έγραφεἀλλὰ φαῦσον τῶν φασήλων, ὦ γύναι, τρεῖς χοίνικας” -ψήσε, γυναίκα, και δυόμισι κιλά φασόλια). Οι domates τους προέρχονται από την ελληνική μεταγραφή της ισπανικής λέξης -προφανώς οι Τούρκοι δεν πήραν τη λέξη από τους Ισπανούς. Το peksimet προέρχεται από το ελληνικό παξιμάδι που αναφέρεται τον 2ο μ.Χ. αιώνα στους Δειπνοσοφιστές και “κρατάει” μάλλον από τον “σεφ” της εποχής, τον αρτοποιό Πάξαμο που έγραφε και βιβλία μαγειρικής.

Η λέξη “τους” enginar προέρχεται από την αγκινάρα, που με τη σειρά της γεννήθηκε από την “άκανθα κύναρο” (“ταύτην Σοφοκλής εν Κολχίσι κυνάραν καλεί εν δε Φοινίκι κύναρον άκανθα” φέρεται να  έγραφε ο Εκαταίος ο Μιλήσιος περί το 500 π.Χ.). Το καβανόζι που νομίζουμε ότι το πήραμε από την τουρκική ή τα ιταλικά kavanoz ετυμολογείται στην βυζαντινή λέξη καύκαλος ή γαύαλος από την οποία την πήραν και οι Τούρκοι. Το lahana της Τουρκίας, αναφέρονται στον Πλάτωνα (άλας τε δήλον οτι και ελάας και τυρόν, και βολβούς και λάχανα, οίδα δη εν αγροίς εψήματα”).

Τον αρακά (τα δε λεκιθώδη καθάπερ άρακος, το δε φακής…) τον έλεγαν araka και τώρα μπιζέλι, αλλά και το μπιζέλι είναι από το αρχαίο ελληνικό “πίσος” που οι Λατίνοι έκαναν pisum και pisellum ως υποκοριστικό, οπότε το βυζαντινό πισέλιο έγινε μπιζέλι. Το τουρκικό bulgur για το πληγούρι θεωρείται από πολλούς περσικό, αλλά στο Βυζάντιο το έλεγαν πνιγούρι όπως όλα τα σιτηρά που “έπνιγαν” στο νερό.

Το cümbüş ή τσιμπούσι για εμάς, από πολλούς θεωρείται περσικό, αλλά είναι πιο πιθανό να προέρχεται από το συμπόσιο. Το biber είναι από το πιπέρι (και κόκκαλος εν μέλιτι αττικώ και αβρότονον εν οξυμέλιτι πέπερι) -Ιπποκράτης- και ο Αριστοτέλης στα ποιητικά, που γράφει ότι κανένα δεν λήγει σε βραχύ φωνήεν εκτός από το μέλι, το κόμμι και το πέπερι ενώ αναφέρονται και “αι πεπέριδες” από τον Φιλόστρατο. Το κουκουνάρι έγινε koni köknaρ

Η λέξη για την κοπριά είναι gübre (αρχ. ελληνική κοπρία), Το kukumav των τουρκικών προέρχεται από την κουκουβάγια (μεσαιωνική ηχομημητική λέξη από τη φωνή του πουλιού). Το ζευγάρι ζώων στο όργωμα έγινε çıvgar (τσιβγάρ) και οι ίδιοι το ανάγουν σε “ποντιακά ελληνικά”

Λέξεις της θάλασσας

Το ahtapot προέρχεται από το ελληνικό χταπόδι (ὀκτάπους), τα μύδια επίσης από ελληνικό μύδιον, όπως και η λέξη sardalya που προέρχεται από την σαρδέλα (Σαρδώ, για την Σαρδηνία, με προέλευση μάλλον από την Μεγάλη Ελλάδα και την Σικελία ή από τις  Σάρδεις της Μικράς Ασίας και την πιθανή μετοίκηση στη Σαρδηνία). Το ίδιο ισχύει και για τα kalamar “τους” που έχουν προέλευση το βυζαντινό καλαμάριον, που ναι μεν προήλθε από το λατινικό calamari, αλλά που με τη σειρά του είχε γεννηθεί από το αρχαιοελληνικό κάλαμος.

Σε όλες τις μεγάλες πόλεις τους που έχουν λιμάνι, κάθε τρεις και λίγο λένε liman -δικό μας επίσης: ἐν δὲ λιμὴν εὔορμος, ὅθεν τ᾽ ἀπὸ νῆας ἐΐσας (Ομηρος), όπως και τα kadirga από τα κάτεργα.Το bilar για το είδος πίσσας για το καλαφάτισμα των πλοίων προέρχεται από μεσαιωνικό πιλάριον που σήμαινε αλοιφή. Ο “τουρκικός” armuz είναι ο αρμός ανάμεσα στα ξύλα του καταστρώματος των πλοίων και προέρχεται από την αρχ. ελληνική αρμός. Το halat τους για το καραβόσκοινο και το παλαμάρι είναι από το αρχ. ελληνικό καλώδιον, υποκοριστικό της λέξης κάλως για το σχοινί. Το abli από την απλή για το σκοινί για το ανέβασμα η το κατέβασμα των πανιών του πλοίου

Η λέξη τους anavaşya για την ανάβαση των αποδημητικών ψαριών από τη Μεσόγειο στον Εύξεινο Πόντο όπως και το katavaşya “τους” προέρχεται από την αρχ. ελληνική “ανάβασις” που έγινε το μεσαίωνα “αναβάσιον”. Η apoşi είναι από την ελληνική απόχη του μεσαίωνα. που ανάγεται στην αρχαιότερη υποχή για το στρογγυλό μικρό δίχτυ (αμφιβλήστροις μεν γαρ και υποχαίς, αλίσκονται κεστρείς και ιουλίδες, μορμυροί τε και σαργοί – με δίχτυα που πετάνε ολόγυρα και απόχες, ψαρεύονται κέφαλοι και γύλοι, μουρμούρες και σαργοί).

Η αθερίνα (αρχ. ελλ. αθερίνη) έγινε για τα τουρκικά eritmek. Η τσιπούρα που προέρχεται από την αρχ. ελληνική  ίππουρος και την μεσαιωνική τσιππούρα, είναι η δική τους çipura και çupra, ο δε τσίρος λέγεται τσιρόζ στην Τουρκία (çiroz) πιθανόν να ανάγεται στην αρχαία ελληνική “κηρίς” και “κιρίς”που έγινε το μεσαίωνα τσίρος.

Το fangri “τους” είναι από το μεσαιωνικό ελληνικό φαγρίον που προήλθε ως υποκοριστικό του αρχ. ελληνικού φάγρος και η frisa (ρέγκα) από την αρχ. ελληνική θρίσσα  που έγινα φρίσσα. Το foroz για την  ψαριά και το σύνολο των ψαριών του διχτυού, από την αρχαία μας λέξη φορά και το hani από τον χάννο, ο δε ıstakoz από την αρχαία ελληνική αστακός και οστακός, όπως και το istiridye από το μεσαιωνικό ελληνικό οστρείδιον (έστι κόγχος εν τη θαλάσση λεγόμενος όστρεος). Ο κάβουρας και τσαγανός είναι για τους Τούρκους  çağanoz (προφέρεται τσαγανόζ) και είναι μεσαιωνική ελληνική.

Τα σπίτια

Τα βαφτίσια είναι vaftiz, τα θεμέλια του σπιτιού τους είναι temel, η αυλή τους είναι avlu, και η καλύβα έγινε για εκείνους kulübe (αρχ. ελλ. καλύβη). Το kiremit από το δικό μας κεραμίδι, από το μεσαιωνικό  κεραμίδιον από την ομηρική κέραμο. Το κοτέτσι στην αυλή είναι για εκείνους folluk και προήλθε από την φωλέα. Το αυλάκι έγινε evlek (μεσαιωνική αυλάκιον, υποκορ. του αρχ. ελλ. αύλαξ).

Η gargara τους είναι από την ελληνική ηχημημητική γαργάρα, το kafa τους από το κεφάλι και την ομηρική κεφαλή. Το κλίμα έγινε iklim, το κυτίον έγινε kutu,το χάος μας είναι το kaos τους. Η λέξη hristiyan από την ελληνική χριστιανός και το yortu προέρχεται από την ελληνική γιορτή (Σοφοκλής: ποίας γὰρ ἀστῶν ἥξετ᾽ εἰς ὁμιλίας, ποίας δ᾽ ἑορτάς). 

Η λέξη τους helezon είναι από την έλικα, κοχλία (ελίσσων, μετχ. του ελίσσω). Το haydi ή άντε που όλοι θεωρούμε ότι πήραμε από τα τουρκικά, είναι πολύ πιθανότερο να προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό άγετε (αλλ΄άγετε, αυτόν αφώμεν επ΄ηπειροιο  μελαίνης αυτίκα –
Πηγαίνετε, ας τον αφήσετε ελεύθερο στη σκοτεινή ακτή αμέσως). Το “μπρε” και βρε που θεωρούμε πολλοί ότι είναι τουρκογενές, είναι πολύ πιθανότερο να προέρχεται από την κλητική του αρχαίου ελληνικού μωρός > μωρέ. Εξάλλου το “μωρέ” επιβίωσε στα ελληνικά.

Στην πολιτική δεν χρειάζεται να αναλύσουμε το aristokratlık, demokrasi. Αλλά και το efendi που πολλοί νομίζουν περσικό, είναι από το ελληνικό αφέντης και το αρχαιοελληνικό αυθέντης (φονιάς συγγενούς και αργότερα σκληρός δυνάστης), ο τύραννος είναι ο δικός τους tiran, ο αυταρχικός έγινε otoriter και ο δημαγωγός demagog.

To τσάτρα πάτρα είναι για εκείνους çatra patra (κουτσά στραβά) και προέρχεται από την μεσαιωνική ελληνική σάταλα πάταλα Το diplom είναι από το δίπλωμα που απέκτησε την έννοια επίσημου εγγράφου στο Βυζάντιο. Το δέρμα από το δέρας, έγινε deri και ο άξονας eksem, η δε falaka τους είναι από την αρχαία ελληνική φάλαγξ. Η λέξη alay που χρησιμοποιούμε κι εμείς στη φράση αλάι-μαλάι προήλθε από την βυζαντινή στρατιωτική μονάδα αλλάγιον ή από τα ποντιακά για την παρέα του γαμπρού στο γάμο. Το δίλημμα μεταγράφηκε σε ikilem (το iki σημαίνει δύο), το bodrum και το μπουντρούμι προήλθαν από τον ιππόδρομο που είχε και υπόγεια.

Και αυτά τα βρήκαμε μετά από έρευνα τριών ημερών, που σημαίνει ότι υπάρχουν και πολλά άλλα. Όσο για τις φιλοσοφικές, καλλιτεχνικές και επιστημονικές ορολογίες που αποδίδουν οι Τούρκοι σε γαλλικές, ιταλικές και αγγλικές ρίζες, θα πούμε απλά ότι στα αγγλικά οι λέξεις με ελληνικές ρίζες είναι πάνω από 41.600.

Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του SLpress.gr

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες χωρίς άδεια του SLpress.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των 2-3 πρώτων παραγράφων με την προσθήκη ενεργού link για την ανάγνωση της συνέχειας στο SLpress.gr. Οι παραβάτες θα αντιμετωπίσουν νομικά μέτρα.

Ακολουθήστε το SLpress.gr στο Google News και μείνετε ενημερωμένοι

Kαταθέστε το σχολιό σας. Eνημερώνουμε ότι τα υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται.

1 ΣΧΟΛΙΟ
Παλιότερα
Νεότερα Με τις περισσότερες ψήφους
Σχόλια εντός κειμένου
Δες όλα τα σχόλια

Πολύ ενδιαφέρον άρθρο κυρία Μαύρου. Έμαθα πολλά που δεν γνώριζα. Μια διόρθωση μόνο: όταν οι Τούρκοι (αλλά και οι Άραβες και οι Πέρσες) αναφέρονται σε “Ρωμαίους”, δεν εννοούν τους Λατίνους αλλά τους Ρωμιούς, δηλαδή τους Βυζαντινούς μας προγόνους. Εξ ου και τα Ποντιακά τα ονομάζουν “Ρούμτζα”, εννοόντας “ρωμέικα (νέα ελληνικά)”,… Διαβάστε περισσότερα »

1
0
Kαταθέστε το σχολιό σαςx