Γιατί ο Τραμπ επειγόταν για κατάπαυση του πυρός το Σαββατοκύριακο

Ο Τραμπ ήταν αντιμέτωπος με την προθεσμία που έληγε την Πρωτομαγιά – βάσει του “Ψηφίσματος Πολεμικών Δυνάμεων” του 1973 – πουν τον υποχρεώνει να λάβει άδεια από το Κογκρέσο για να συνεχίσει τις μάχες. Για αυτό και οδηγήθηκε στην κατάπαυση. Αυτή η εξέλιξη δεν σηματοδοτεί το τέλος της κρίσης, αλλά μάλλον μια μεταβατική φάση, όπου η στρατιωτική ένταση έχει υποχωρήσει, χωρίς όμως να έχει επιτευχθεί οριστική διπλωματική λύση.

Η απόφαση του Λευκού Οίκου ανακοινώθηκε, καθώς η αντιπαράθεση βρίσκεται πλέον σε αδιέξοδο, με τις δύο πλευρές να πιστεύουν ότι έχουν τον χρόνο με το μέρος τους. Πάντως, ο Τραμπ εξετάζει επιλογές για έναν νέο γύρο επιθέσεων, μετά την απόρριψη της τελευταίας ιρανικής πρότασης. Πάντως, σύμφωνα με το Axios υπήρξε ενημέρωση του Ιράν για την επιχείρηση “Project Freedom” στο Ορμούζ, ενώ Τραμπ και Πιτ Χέγκσεθ υποβαθμίζουν δημοσίως τις επιθέσεις που δέχτηκαν τα Εμιράτα (όπου το Ιράν διέψευσε ότι εμπλέκεται).

Για το Πεντάγωνο, οι εχθροπραξίες που ξεκίνησαν το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου έχουν τερματιστεί, σε προθεσμία που προβλέπει το προαναφερόμενο Ψήφισμα που τον υποχρέωσε σε κατάπαυση. Και τα δύο μέρη συμφώνησαν στις 7 Απριλίου σε μια κατάπαυση του πυρός δύο εβδομάδων, η οποία έκτοτε έχει παραταθεί.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Χέγκσεθ, στην κατάθεση του στο Κογκρέσο στις 30 Απριλίου, «το χρονικό διάστημα των 60 ημερών σταματά, ή παύει σε περίπτωση εκεχειρίας». Ο Χέγκσεθ δήλωση την Τρίτη ότι η κατάπαυση εξακολουθεί να ισχύει, παρά τις επιθέσεις στα Εμιράτα.

O δε Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε το τέλος της επιχείρησης “Epic Fury”, επισημαίνοντας ότι αυτή η επιχείρηση που ισχύει είναι η “Project Freedom”, για την ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ, όπου ο Τραμπ απείλησε με σαρωτικά αντίποινα το Ιράν, μόνο αν πλήξει αμερικανικά πλοία, χωρίς να αναφερθεί σε στόχους συμμαχικών χωρών. Οι δύο εμπόλεμοι ανακοίνωσαν εκατέρωθεν πλήγματα σε πλοία, τα οποία διέψευσαν οι δύο πλευρές.

Νομοθέτημα εποχής Βιετνάμ

Σύμφωνα με το “Ψήφισμα Πολεμικών Δυνάμεων”, η πολεμική δράση θα πρέπει να τερματίζεται εντός 60 ημερών, εκτός εάν το Κογκρέσο έχει κηρύξει πόλεμο, ή έχει ψηφίσει υπέρ της έγκρισης παράτασης των 30 ημερών. Από τότε που ο Τραμπ ενημέρωσε επίσημα το Κογκρέσο για τον πόλεμο στο Ιράν στις 2 Μαρτίου, η προθεσμία αυτή έληξε. Αν και αρκετοί άλλοι πρόεδροι αγνόησαν το σχετικό Ψήφισμα, η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι δεν ισχύει, καθώς πραγματοποιούσε «στρατιωτική επιχείρηση», όχι πόλεμο!

Παραμένει ασαφές πώς ή αν θα αντιδράσει το Κογκρέσο, που διέκοψε τις εργασίες του για μία βδομάδα. Την περασμένη Πέμπτη, η Γερουσία απέρριψε το τελευταίο από τα πολλά ψηφίσματα που αποσκοπούσαν στον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με την Washington Post.

Οι Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες φαίνεται να ακολουθούν τον Τραμπ στο ζήτημα του Ψηφίσματος. Ο ηγέτης της πλειοψηφίας της Γερουσίας δήλωσε στο Associated Press την Πέμπτη ότι δεν σχεδιάζει να διεξαγάγει ψηφοφορία για την έγκριση χρήσης βίας κατά του Ιράν. «Ακούω προσεκτικά τι λένε τα μέλη του Κογκρέσου και σε αυτό το σημείο δεν το βλέπω αυτό», είπε ο Τζον Θουν.

Ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Κέβιν Κράμερ δήλωσε ότι θα ψήφιζε υπέρ της έγκρισης πολέμου, εάν το ζητούσε ο Τραμπ. Όμως αμφισβήτησε την συνταγματικότητα του Νόμου περί Πολεμικών Εξουσιών, που ψηφίστηκε κατά την εποχή του πολέμου του Βιετνάμ, προκειμένου να ανακτήσει το Κογκρέσο την εξουσία του: «Οι ιδρυτές μας δημιούργησαν μια πραγματικά ισχυρή εκτελεστική εξουσία, είτε μας αρέσει, είτε όχι», είπε χαρακτηριστικά.

Η γερουσιαστής των Ρεπουμπλικάνων Σούζαν Κόλινς, η οποία συμμετείχε με σχεδόν όλους τους Δημοκρατικούς στην ψηφοφορία, δήλωσε ότι η εξουσία του Τραμπ «δεν είναι απεριόριστη». Η προθεσμία των 60 ημερών «δεν είναι πρόταση· είναι απαίτηση», είπε, προσθέτοντας ότι η περαιτέρω στρατιωτική δράση «πρέπει να έχει σαφή αποστολή, εφικτούς στόχους και καθορισμένη στρατηγική για τον τερματισμό της σύγκρουσης».

Το Ιράν μετά την κατάπαυση

Πριν τις επιθέσεις με ταχέα σκάφη που προκάλεσαν την αντίδραση του αμερικανικού Ναυτικού, το Ιράν έκανε μια ακόμη μία προσπάθεια, μέσω Πακιστάν, την οποία ο Τραμπ θεώρησε ανεπαρκή. «Το Ιράν παρέδωσε το κείμενο στο Πακιστάν – έναν μεσολαβητή για τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ – το βράδυ της Πέμπτης», ανέφερε την Παρασκευή το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNAI RNA, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπακάι, τόνισε σε τηλεοπτική του συνέντευξη «ότι ο τερματισμός του πολέμου και η εδραίωση μιας βιώσιμης ειρήνης παραμένουν οι κύριες προτεραιότητες της Τεχεράνης στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ», σύμφωνα με το IRNA.

Ωστόσο, το πόσο θα αλλάξουν τα δεδομένα οι νέες προτάσεις είναι ασαφές. Η κύρια απαίτηση του Τραμπ είναι το Ιράν να εγκαταλείψει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες. Τα σχόλια του Μπακάι ακολούθησαν εκείνα του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, όπου φαίνεται να αντιτίθενται στην απαίτηση του Τραμπ.

Ο Χαμενεΐ δήλωσε ότι η χώρα του θα προστατεύσει τις «πυρηνικές και πυραυλικές της δυνατότητες ως εθνικό πλεονέκτημα» και ότι «το μόνο μέρος που ανήκουν οι Αμερικανοί στον Περσικό Κόλπο είναι στον βυθό του». Ο τραυματισμένος ανώτατος ηγέτης του Ιράν σπάνια επικοινωνεί δημόσια και ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι υπάρχει ρήγμα στην ιρανική κυβέρνηση, γεγονός που δυσχεραίνει τις διαπραγματεύσεις – κάτι που δεν πρέπει να εκπλήσσει.

Οι τρεις επιλογές μετά την κατάπαυση

Ενώ οι λεπτομέρειες του νέου σχεδίου είναι άγνωστες, ο διπλωματικός συντάκτης του CNN Νικ Ρόμπερτσον, δήλωσε (επικαλούμενος πηγές του) ότι η συμφωνία θα μπορούσε να περιλαμβάνει μια κατάσταση όπου οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων, ταυτόχρονα με τον τερματισμό του αποκλεισμού του Ορμούζ από το Ιράν. Η εξέλιξη σε ό,τι αφορά το Ορμούζ υπήρξε τελικώς η επιχείρηση “Project Freedom”.

Προηγουμένως, ο διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, Ναύαρχος Μπραντ Κούπερ και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, Στρατηγός Νταν Κέιν, ενημέρωσαν τον Τραμπ το βράδυ της Πέμπτης για 45 λεπτά «για τη νέα επιχείρηση και τα σχέδια για πιθανές επιθέσεις κατά του Ιράν», ανέφερε το Axios, επικαλούμενο δύο ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους.

Η CENTCOM έχει έτοιμες τρεις επιλογές, σύμφωνα με το Axios. Αυτές περιλαμβάνουν: «Σύντομες και ισχυρές επιθέσεις» κατά του Ιράν, πιθανώς και στόχων υποδομών. Η δεύτερη περιλαμβάνει «κατάληψη μέρους του Στενού του Ορμούζ για την επαναλειτουργία του στην εμπορική ναυτιλία. Μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να περιλαμβάνει χερσαίες δυνάμεις», σύμφωνα με πηγή του Axios. Τέλος, μία «επιχείρηση ειδικών δυνάμεων για την ασφάλεια του αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν».

Αναφερόμενος σε μία από αυτές τις επιλογές που ανέφερε το Axios, ο Ιρανός βουλευτής και μέλος της διαπραγματευτικής αντιπροσωπείας, Μαχμούντ Ναμπαβιάν, προειδοποίησε ότι εάν δολοφονηθούν Ιρανοί ηγέτες σε οποιαδήποτε επίθεση, οι «ηγέτες των χωρών του Περσικού Κόλπου θα σκοτωθούν και τα παλάτια τους θα καταστραφούν». Τελικώς οι ΗΠΑ προχώρησαν σε μία επιχείρηση που μοιάζει μερικώς με την δεύτερη επιλογή, χωρίς μέχρι στιγμής την εμπλοκή χερσαίων δυνάμεων, ούτε όμως και την κατάληψη κάποιου μέρους του Ορμούζ.

Τί θέλει το Ισραήλ 

«Ενώ το Ισραήλ κατάφερε να επιτύχει τους στρατιωτικούς του στόχους εναντίον του Ιράν, το να εγκαταλείψει η Ισλαμική Δημοκρατία το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού θα ήταν ένα τεράστιο λάθος», δήλωσε ένας ανώτερος στρατιωτικός στο ισραηλινό μέσο Ynet. «Η πολεμική αεροπορία ίδρυσε ένα “Τμήμα Ιράν” και οι στόχοι που είχαν τεθεί, επιτεύχθηκαν», δήλωσε ο αξιωματούχος, υπό καθεστώς ανωνυμίας.

«Τώρα θα δούμε αν χρειάζεται “κάτι ακόμα” για να τους κάνουμε να καθίσουν σε διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι «χωρίς λύση στο ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου και του πυρηνικού προγράμματος, θα πρόκειται για μια μεγάλη αποτυχία».

Ένας Ιρανός αξιωματούχος ισχυρίζεται ότι την 30η Απριλίου, «μικρά εχθρικά drones εμφανίστηκαν για να αξιολογήσουν την αεράμυνα της χώρας και η ιρανική αεράμυνα απάντησε αποφασιστικά… Η Ισλαμική Δημοκρατία πρέπει να αντιδράσει επιθετικά στην παρουσία μικρο-drones, ώστε ο εχθρός να μην κάνει ξανά ένα τέτοιο λάθος», δήλωσε ο Αλί Κονταριάν, μέλος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του Ιρανικού Κοινοβουλίου. Δεν ανέφερε ποιανού τα drones πέταξαν πάνω από το Ιράν. Μετά τα σχόλια του Κονταριάν εμφανίστηκε βίντεο στα social media δείχνοντας ιρανικά πυρά πάνω από την Τεχεράνη.

Ρευστό περιβάλλον μετά την κατάπαυση

Σε μια σημαντική ένδειξη της αυξανόμενης συνεργασίας μεταξύ του Ισραήλ και των χωρών του Κόλπου – της οποίας ο πόλεμος υπήρξε καταλύτης – το Ισραήλ «έστειλε εξελιγμένα συστήματα όπλων – συμπεριλαμβανομένου ενός προηγμένου λέιζερ – στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για να βοηθήσει στην υπεράσπιση της μοναρχίας του Κόλπου από μια άγρια ​​επίθεση ιρανικών πυραύλων και drones», ανέφεραν οι Financial Times. Όπως προαναφέραμε, τα Εμιράτα δέχτηκαν επιθέσεις, εν μέσω εκεχειρίας (θυμίζουμε ότι το Ιράν διέψευσε την εμπλοκή του).

Το Iron Beam είναι ένα όπλο τοποθετημένο σε ρυμουλκούμενο που χρησιμοποιεί κατευθυνόμενη ενέργεια για την καταστροφή στόχων. Το σύστημα πυροδοτεί «ένα ηλεκτρικό λέιζερ στερεάς κατάστασης 100-150 kW που θα είναι ικανό να αναχαιτίζει πυραύλους και drones». Αναπτύχθηκε για πρώτη φορά από το Ισραήλ στις αρχές του έτους για την άμυνα κατά των εισερχόμενων βλημάτων της Χεζμπολάχ από τον Λίβανο.

Το Ισραήλ παρείχε επίσης στα Εμιράτα το ελαφρύ σύστημα επιτήρησης Spectro, «το οποίο βοήθησε το έθνος του Κόλπου να ανιχνεύσει εισερχόμενα drones, ειδικά Shaheds, από απόσταση έως και 20 χιλιομέτρων», ανέφερε το δημοσίευμα. Το σύστημα «ενσωματώνει ένα ευρύ φάσμα ψηφιακής απεικόνισης, οπτικούς αισθητήρες υψηλής ευκρίνειας και προηγμένα λέιζερ, παρέχοντας ταυτόχρονες δυνατότητες πολυφασματικής παρατήρησης και επιτρέποντας την ανίχνευση εξαιρετικά μεγάλης εμβέλειας», σύμφωνα με τον ισραηλινό κατασκευαστή Elbit.

Συνολικά, τα νέα δεδομένα δεν αναιρούν τα προηγούμενα γεγονότα, αλλά τα επανατοποθετούν σε ένα πιο ρευστό και αβέβαιο περιβάλλον. Η εκεχειρία λειτουργεί ως προσωρινή ανάπαυλα, σε μια σύγκρουση που παραμένει ανοιχτή, με άγνωστη ακόμα την τροπή…