Οι κρεμάλες της ντροπής στην Κνεσέτ

Οι φωτογραφίες τότε, με τις θηλιές στο πέτο των μελών της Κνέσετ –έστω και σε μορφή κονκάρδας– ήταν/είναι αγριότατη προσβολή σε όσα έχουν περάσει οι ίδιοι ανά τους αιώνες. Όσα συνέβησαν στην Ευρώπη από το 1933 έως το 1945 εναντίον των Εβραίων αποτελούν το μεγαλύτερο έγκλημα στην ιστορία της ανθρωπότητας. Τότε, θάνατος με βιομηχανικές μεθόδους.

Θηλιές που σημαίνουν βαρβαρότητα τώρα, δίπλα και σε όσα άλλα συμβαίνουν. Για τη νομιμοποίηση της επιβολής της θανατικής ποινής –διά απαγχονισμού– για όσους διαπράττουν εγκλήματα τρομοκρατίας εναντίον του εβραϊκού κράτους, ψήφισαν τον νόμο με 62 υπέρ, 47 κατά και μία αποχή. Ένας νόμος αντίθετος με τις δημοκρατικές αξίες, γιατί η θανατική ποινή είναι η άρνηση της αξίας και της μοναδικότητας της κάθε ανθρώπινης ζωής.

Η θανατική ποινή είναι λανθασμένη, και η επιβολή της με τρόπο που εισάγει διακρίσεις είναι ακόμη χειρότερη. Δημιουργώντας ένα άνισο νομικό πρότυπο –επιβάλλοντας τη θανατική ποινή σε Παλαιστίνιους που σκοτώνουν Ισραηλινούς, ενώ εξαιρούνται Ισραηλινοί Εβραίοι που σκοτώνουν Παλαιστίνιους– ο νόμος αυτός ενσωματώνει πρακτικές απαρτχάιντ, ανισότητα και ρατσισμό. Η θανατική ποινή στην τελική, ούτε καν αποτρέπει εγκληματικές πράξεις. Για το Ισραήλ πρόκειται για μια ιστορική αλλαγή, καθώς η χώρα του Νταβίντ Μπεν Γκουριόν έχει εκτελέσει μόνο έναν άνθρωπο με δικαστική απόφαση σε όλη την ιστορία της, τον Ναζί εγκληματία των SS, Άντολφ Άιχμαν την 1η Ιουνίου του 1962.

Το ερώτημα είναι απλό, πόσοι αθώοι έχουν οδηγηθεί άδικα στην εκτέλεση από κράτη που εφάρμοσαν τη θανατική ποινή; Και μόνο αυτή η σκέψη θα έπρεπε να οδηγεί στην κατάργησή της, όχι στην επαναφορά της. Τα κράτη που καταδικάζουν τη βία, την υιοθετούν στην πιο ακραία της μορφή. Η αντίφαση εδώ είναι προφανής, ένα κράτος δικαίου επιχειρεί να αποδείξει ότι η δολοφονία είναι λάθος, διαπράττοντάς την.

Θανατική ποινή από μια νοσούσα κοινωνία

Δεν πίστευα στα μάτια μου όταν είδα τις φωτογραφίες αυτές με τις κρεμάλες να κυκλοφορούν ευρέως, και στην αρχή νόμισα ότι είναι προϊόν φωτομοντάζ ή εικόνες δημιουργημένες με τεχνητή νοημοσύνη. Αλλά, όπως είδαμε στην αρχή, ακολούθησε και η θλιβερή τούρτα! Είναι κρεμάλες ντροπής. Και πού είναι το πρόβλημα; Στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπου οι άνθρωποι διαβάζουν εικόνες αντί για κείμενα, αυτές οι εικόνες είναι μία μαχαιριά.

Είναι προσβολή να βλέπεις κάτι τέτοιο από τους ανθρώπους που αγαπούν τα βιβλία, ή μήπως τα αγαπούσαν περισσότερο στο παρελθόν; Είναι προσβολή στην εβραϊκή μνήμη της νεωτερικότητας που τόσα έχει συνεισφέρει στον ανθρώπινο πολιτισμό. Λογοτεχνία, επιστήμη, τέχνη, κοινωνική θεωρία, ο ανεπανάληπτος Φρόιντ…

Είναι προσβολή για το Ισραήλ να φαίνεται πως ο φασισμός από τον οποίο τόσο οι ίδιοι υπέφεραν στο παρελθόν, να έχει το προβάδισμα μέσα στην Κνέσετ, αλλά και μέσα στην ισραηλινή κοινωνία. Μήπως, μέρα με τη μέρα, υποχωρούν οι δημοκρατικές αντιστάσεις της κοινωνίας του, της μόνης δημοκρατίας στη Μέση Ανατολή; Ένας νόμος που αποτιμά τη μία ζωή περισσότερο από μια άλλη αποτελεί ανησυχητικό σημάδι. Μήπως η επίδραση του Νετανιάχου οδηγεί το Ισραήλ σε σκοτεινό μονοπάτι;

Ίσως οι φωτογραφίες με τις κονκάρδες να στεναχωρούν, και ο λόγος να είναι ότι και το Ισραήλ, με μερικές πράξεις του ως κράτος, κυρίως υπό τον Νετανιάχου, δείχνει πως καταπατά ολόκληρο το Διεθνές Δίκαιο, το οποίο μάλιστα θεσπίστηκε γραπτώς με Συνθήκες στη Γενεύη το 1948, ακριβώς λόγω των εγκλημάτων των Ναζί εναντίον των Εβραίων. Το Διεθνές Δίκαιο που προέκυψε από τις ζεστές στάχτες του Άουσβιτς θα έπρεπε να παραμένει κάτι ιερό.

Κρεμάλες ντροπής για το Ισραήλ

Έτσι, οι κονκάρδες αυτές, σε χρώμα βαθυκίτρινο που λάμπει, αποτελούν βεβήλωση και της μνήμης των 6.000.000 ζωών που άδικα χάθηκαν, ανθρώπων που είχαν αναγκαστεί να φορούν το κίτρινο Αστέρι του Δαυίδ, αποτελούμενο από δύο αλληλοδιαπλεκόμενα τρίγωνα. Βεβήλωση του Ολοκαυτώματος από μερικούς από τους απογόνους τους που φορούν τις κίτρινες κρεμάλες. Συγγνώμη, αλλά μετά από αυτό, εγώ προσωπικά, ως άνθρωπος που έχει περπατήσει στα χώματα του Άουσβιτς, δεν θα μπορώ να κοιμάμαι καλά τα βράδια.

Δεν μπορεί να είναι “η ανθρώπινη φύση” πάντα η δικαιολογία για κάθε βλακεία, κάθε ανοησία και κάθε έγκλημα. Δεν θέλω να πιστέψω πως το Ισραήλ θέλει να γίνει η ντροπή της ιστορίας των ανθρώπων που υπέφεραν στο παρελθόν, μα τέτοιες κονκάρδες είναι έκφραση ηθικής ασυνέπειας. Κάποιοι ίσως αναρωτηθούν –λανθασμένα σίγουρα– γιατί να συνεχίσουμε να τιμούμε το Ολοκαύτωμα όταν μερικοί Ισραηλινοί συμπεριφέρονται έτσι;

Μακάρι το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ να επέμβει ώστε αυτός ο νόμος να ακυρωθεί, και να απαγορεύσει σε εκπροσώπους του ισραηλινού κοινοβουλίου να τοποθετούν στο πέτο του σακακιού τους τέτοια μηνύματα που γυρίζουν την ανθρωπότητα πίσω. Ακόμη και η κρεμάλα πάνω στην τούρτα, με λύπησε πολύ. Υποστηρίζω το Ισραήλ και τον εβραϊκό λαό. Θα είμαι όμως πάντα με το δημοκρατικό Ισραήλ, και όχι με τις τυχόν σκοτεινές δυνάμεις που υπάρχουν εκεί.