Ποιοι πρέπει να δηλώσουν το λογαριασμό τους ως ακατάσχετο

Περισσότεροι από δύο εκατομμύρια φορολογούμενοι βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με τον κίνδυνο αναγκαστικών μέτρων είσπραξης από την εφορία, καθώς διατηρούν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο.

Οι διαδικασίες κατασχέσεων ενεργοποιούνται πλέον σε μεγάλο βαθμό αυτοματοποιημένα, οπότε η δήλωση ακατάσχετου τραπεζικού λογαριασμού αποτελεί ίσως το σημαντικότερο μέτρο προστασίας για μισθωτούς, συνταξιούχους και γενικότερα όσους διατηρούν τραπεζικές καταθέσεις.

Η διαδικασία είναι ηλεκτρονική και πραγματοποιείται μέσω της πλατφόρμας της ΑΑΔΕ. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η δυνατότητα αυτή παρέχεται εδώ και χρόνια, αρκετοί φορολογούμενοι είτε δεν έχουν προχωρήσει στη δήλωση είτε αγνοούν βασικές λεπτομέρειες, με αποτέλεσμα να έρχονται αντιμέτωποι με δυσάρεστες εκπλήξεις.

Η νομοθεσία προβλέπει ότι κάθε φυσικό πρόσωπο έχει δικαίωμα να δηλώσει έναν και μόνο τραπεζικό λογαριασμό ως ακατάσχετο. Ο λογαριασμός μπορεί να είναι ατομικός ή κοινός και μπορεί να τηρείται σε οποιαδήποτε τράπεζα λειτουργεί στην Ελλάδα.

Η προστασία δεν ενεργοποιείται αυτόματα. Ο φορολογούμενος πρέπει να εισέλθει στην ειδική εφαρμογή της ΑΑΔΕ με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet και να γνωστοποιήσει το IBAN του λογαριασμού που επιθυμεί να προστατεύσει. Αν δεν έχει προηγηθεί η συγκεκριμένη δήλωση, οι καταθέσεις παραμένουν εκτεθειμένες σε ενδεχόμενες κατασχέσεις από τη φορολογική διοίκηση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις περιπτώσεις λογαριασμών στους οποίους καταβάλλονται μισθοί, συντάξεις ή ασφαλιστικές παροχές. Οι ειδικοί συμβουλεύουν οι πολίτες να δηλώνουν ως ακατάσχετο ακριβώς τον λογαριασμό στον οποίο πιστώνονται οι συγκεκριμένες αποδοχές. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή προστασία των εισοδημάτων τους.

Παράλληλα, ο λογαριασμός θα πρέπει να είναι καταχωρισμένος και στα στοιχεία της τράπεζας ως λογαριασμός μισθοδοσίας ή σύνταξης, ώστε να αποφεύγονται προβλήματα κατά την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων.

Ένα από τα συχνότερα λάθη αφορά τους κοινούς λογαριασμούς. Πολλοί θεωρούν ότι αρκεί ένας από τους συνδικαιούχους να έχει δηλώσει τον λογαριασμό ως ακατάσχετο. Στην πράξη όμως, η προστασία συνδέεται με κάθε πρόσωπο ξεχωριστά.

Αυτό σημαίνει ότι, εάν ένας συνδικαιούχος έχει ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο και δεν έχει υποβάλει δήλωση ακατάσχετου, η εφορία μπορεί να προχωρήσει σε δέσμευση του ποσού που θεωρείται ότι του αναλογεί. Για τον λόγο αυτό, όσοι συμμετέχουν σε κοινό λογαριασμό καλό είναι να ελέγχουν ότι όλοι οι συνδικαιούχοι έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία δήλωσης.

Αν έχει ήδη επιβληθεί κατάσχεση

Ακόμη και στις περιπτώσεις όπου έχει ήδη επιβληθεί κατάσχεση τραπεζικού λογαριασμού, υπάρχουν δυνατότητες αποκατάστασης της πρόσβασης στα χρήματα.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει ότι οφειλέτες που καταβάλλουν μέρος της βασικής οφειλής τους και προχωρούν σε ρύθμιση του υπολοίπου μπορούν να ζητήσουν την άρση της κατάσχεσης.

Η διάταξη εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια να δοθούν κίνητρα συμμόρφωσης στους φορολογούμενους και, ταυτόχρονα, να περιοριστούν οι περιπτώσεις πολιτών που αδυνατούν να καλύψουν βασικές καθημερινές ανάγκες λόγω δεσμευμένων λογαριασμών.

Για όσους έχουν χρέη προς την εφορία, το βασικό συμπέρασμα παραμένει ένα: η δήλωση ακατάσχετου λογαριασμού δεν αποτελεί τυπική διαδικασία, αλλά ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία προστασίας των εισοδημάτων και των καταθέσεών τους απέναντι στα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.