Γιατί ο Ζελένσκι “παραίτησε” τον υπουργό Άμυνας

Ο υπουργός Άμυνας Μιχαΐλο Φέντοροφ ανακοίνωσε σήμερα την παραίτησή του, λίγες μετά την απομάκρυνση της πρωθυπουργού Γιούλια Σβιριντένκο, στο πλαίσιο του ανασχηματισμού της κυβέρνησης από τον πρόεδρο της χώρας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Στην πραγματικότητα, εξαναγκάστηκε σε παραίτηση.

“Ήταν μεγάλη μου τιμή να υπηρετήσω τον ουκρανικό λαό ως υπουργός Άμυνας”, έγραψε σε μακροσκελή ανάρτησή του στην πλατφόρμα Telegram, παραθέτοντας ορισμένα επιτεύγματα από τότε που ανέλαβε καθήκοντα τον Ιανουάριο, όπως την δοκιμή βαλλιστικού πυραύλου. Αν και η επίσημη κριτική προς το πρόσωπό του επικεντρωνόταν σε ζητήματα που αφορούσαν τη διαδικασία της επιστράτευσης, πηγές αναφέρουν ότι ο κύριος λόγος της παραίτησής του ήταν η αντίστασή του στη διαφθορά, στην οποία εμπλέκεται το στενό περιβάλλον του Ουκρανού προέδρου.

Από τότε που διορίσθηκε μόλις πριν έξι μήνες, ο Φέντοροφ ηγήθηκε μιας φιλόδοξης εκστρατείας με στόχο να μετατρέψει τον ουκρανικό στρατό, που αντιμετωπίζει ελλείψεις σε προσωπικό, σε μια πιο αποτελεσματική μαχητική δύναμη. Η Μαρία Μπερλίνσκα, εξέχουσα εθελόντρια και υποστηρίκτρια της χρήσης drones στον πόλεμο, δήλωσε ότι η «καινοτόμος σκέψη» του Φεντόροφ συνέβαλε στην υπέρβαση της γραφειοκρατίας σε όλες τις θέσεις που έχει αναλάβει.

«Βλέπω μπροστά μου έναν στοχαστικό, ώριμο Ουκρανό με το στρατιωτικό δαιμόνιο των Κοζάκων», έγραψε χθες η Μπερλίνσκα , αναπολώντας την πρώτη της συνάντηση μαζί του μετά τον διορισμό του. Οι προσπάθειες του Φέντοροφ να εξυγιάνει τις προμήθειες στον τομέα της άμυνας έχει εξοργίσει τμήματα του κατεστημένου, λένε οι υποστηρικτές του. Ο ίδιος έχει επικριθεί επίσης από ορισμένους βουλευτές, επειδή δεν τήρησε την υπόσχεσή του για μεταρρύθμιση του συστήματος στρατολόγησης σε σύντομο διάστημα.

Πολιτική αναταραχή

Σε μία αιφνιδιαστική ανακοίνωση την Κυριακή, ο Ζελέσνκι δήλωσε ότι ο ανασχηματισμός στοχεύει στην «ανανέωση» της κυβέρνησης και των δυνάμεων επιβολής της τάξης, αλλά προκάλεσε αναταραχή σε ένα μεγάλο τμήμα του πολιτικού καταστημένου στο Κίεβο. Η απομάκρυνση της απερχόμενης πρωθυπουργού Γιούλια Σβιριντένκο, μετά από ένα ακριβώς χρόνο στο αξίωμα αυτό, προκάλεσε την παραίτηση όλης της κυβέρνησης.

Σύμφωνα με το πολιτικό σύστημα της Ουκρανίας ο πρόεδρος προτείνει τους υπουργούς Άμυνας και Εξωτερικών, τους οποίους εγκρίνει το κοινοβούλιο. Οι επικριτές των αλλαγών προειδοποιούν ότι η αντικατάσταση του Φέντοροφ μπορεί να αποσταθεροποιήσει ένα σημαντικό υπουργείο την ίδια στιγμή που η Ουκρανία δείχνει να ασκεί εκ νέου πιέσεις στην Ρωσία με την πρόκληση αναστάτωσης στις ενεργειακές της προμήθειες και την επιβράδυνση της ρωσικής προέλασης στο πεδίο της μάχης. Η Ουκρανία είναι επίσης αντιμέτωπη με κρίσιμες προκλήσεις. όπως οι ελλείψεις στην αντιαεροπορική άμυνα και σε ανθρώπινο δυναμικό.

«Μπορούμε να ανακατέψουμε ό,τι θέλουμε, αλλά έχω μία απαίτηση: τουλάχιστον αφήστε το υπουργείο Άμυνας σταθερό», δήλωσε η βουλευτής της αντιπολίτευσης Σολομία Μπομπρόβσκα χθες στο κοινοβούλιο. Η αποπομπή του δημοφιλούς υπουργού απειλεί να κλονίσει περαιτέρω την εμπιστοσύνη του κοινού και του κοινοβουλίου στην ηγεσία του Ζελένσκι σε μία κρίσιμη καμπή του πολέμου.

Ποιοι στηρίζουν τον Φέντοροφ

Ο Φιόντοροφ, ως πρώτος υπουργός ψηφιακού μετασχηματισμού της Ουκρανίας, απλοποίησε βασικές κρατικές υπηρεσίες, ενσωματώνοντάς τις σε μια εφαρμογή που σήμερα χρησιμοποιείται ευρέως. Ως υπουργός Άμυνας, του αποδίδεται η ενίσχυση των προμηθειών μη επανδρωμένων αεροσκαφών και η εφαρμογή μιας στρατηγικής βασισμένης σε δεδομένα με στόχο την εξάντληση των ρωσικών δυνάμεων.

Ο Αντρέι Ναζαρένκο, διοικητής του τάγματος μη επανδρωμένων συστημάτων «Μπουλάβα» της 72ης Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας, δήλωσε στο Reuters ότι υποστηρίζει «κατηγορηματικά» τον Φιόντοροφ — μια θέση που, όπως είπε, μοιράζονται ευρέως οι στρατιωτικοί του γνωστοί.

Η Ουκρανία, όντας στην ισχυρότερη θέση της από το 2022 στοχοποιεί ρωσικά διυλιστήρια και μονάδες εφοδιασμού στο πεδίο της μάχης στις επιθέσεις που πραγματοποιεί και οι οποίες εξασθενούν την πολεμική μηχανή του Κρεμλίνου. Η Ρωσία δηλώνει ότι βρίσκεται σε πορεία να πετύχει τους στόχους της στον πόλεμο, που συνεχίζεται για πέμπτο χρόνο. Παρά την επιτυχία της, η Ουκρανία δεν διαθέτει αμερικανικής κατασκευής αντιαεροπορικούς πυραύλους για να καταρρίψει τους βαλλιστικούς πυραύλους που έχουν πολλαπλασιασθεί στις επιθέσεις κατά μεγάλων πόλεων όπως το Κίεβο.

Οι αξιωματούχοι προετοιμάζονται για έναν ακόμη χειμώνα ρωσικών επιθέσεων στο δίκτυο ηλεκτροδότησης. Εν τω μεταξύ, οι εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις του Φιόντοροφ για την αντιμετώπιση της έλλειψης προσωπικού στο στρατό συνεχίζονται, ενώ η κακομεταχείριση και η κακοδιαχείριση εξακολουθούν να πλήττουν τη στρατολόγηση και ορισμένες στρατιωτικές μονάδες.

Και στο πεδίο της μάχης, η Ρωσία προχωράει σταδιακά προς τη «ζώνη οχυρών» της Ουκρανίας, που αποτελείται από κομβικές πόλεις στην ανατολική περιφέρεια του Ντονέτσκ, την οποία ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν επιδιώκει να καταλάβει στο σύνολό της. Ανεξάρτητα από το αν ο Φιόντοροφ θα παραμείνει στη θέση του ή όχι, οποιαδήποτε πρόοδος επιτευχθεί υπό τη διεύθυνσή του πρέπει να «θεσμοθετηθεί» εντός του υπουργείου, ώστε να μην εξαρτάται τόσο πολύ από ένα μεμονωμένο άτομο, δήλωσε ο Σεργκέι Κουζάν, επικεφαλής του think tank «Κέντρο Ασφάλειας και Συνεργασίας της Ουκρανίας» στο Κίεβο. «Αυτή ακριβώς η προσέγγιση είναι που διασφαλίζει τη σταθερότητα των κρατικών διαδικασιών μακροπρόθεσμα», δήλωσε ο ίδιος.