Πολιτική κρίση και διαδηλώσεις στην Ουκρανία για τα μάτια του Φεντόροφ

Οι Financial Τimes αναφέρουν ότι στην παύση του υπουργού και στην αντικατάσταση του από τον Αλεξέι Σίρσκι έπαιξε ρόλο το ότι ο Φεντόροφ ήλεγχε πολύ αυστηρά όλους τους εξοπλισμούς και είχε έρθει σε σύγκρουση με κλίκες που επεδίωκαν μίζες, μπλοκάροντας πολλά ύποπτα συμβόλαια. Δήλωνε συγκεκριμένα ότι «δεν θα αφήσει κανέναν να κερδοσκοπήσει» από τη δοκιμασία της πατρίδας του. Το άρθρο αυτό των FT και άλλες αναλύσεις, δείχνουν ότι ασκήθηκαν πιέσεις στον Ζελένσκι να ανακαλέσει την καρατόμηση του υπουργού Άμυνας, διότι φέρονται να εξανέστησαν και οι δυτικοί σύμμαχοί του. Ένας λόγος ήταν και οι μάχες κατά της διαφθοράς που είχε δώσει στα εξοπλιστικά ο Φεντόροφ. Ομως ο Ζελέσνκι δεν έκανε τελικά πίσω.

Η αρχική απόφαση του Ζελένσκι πιθανόν να συνδέεται παράλληλα και με το προεκλογικό κλίμα που καλλιεργείται και έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο ίδιος προβάλλει τα μαζικά πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας. Διατείνεται ότι η Ουκρανία έχει κάπως μεγαλύτερη επιχειρησιακή πρωτοβουλία, όχι στο μέτωπο, αλλά σε επιχειρήσεις μεγάλης εμβέλειας στο ρωσικό έδαφος. Αυτό, εκτιμάται από πολλούς, ότι ο Ζελένσκι θέλει να το χρησιμοποιήσει ως προσωπικό του επίτευγμα.

Πάλι απομακρύνει “νικητή”

Η αντικατάσταση του Φεντόροφ έχει ερμηνευθεί από Ουκρανούς επικριτές της κυβέρνησης ως αντιπατριωτική κίνηση, καθώς ενδέχεται να ανατρέψει τη δυναμική που είχε διαμορφωθεί τους τελευταίους μήνες. Κατηγορούν τον Ζελένσκι ότι απέλυσε ουσιαστικά τον αρχιτέκτονα της εντυπωσιακής αλλαγής στα πλήγματα κατά της Ρωσίας. Με αυτό φέρονται να συμφωνούν και οι συνομιλητές του Ζελένσκι στην ΕΕ, ή ίσως και στις ΗΠΑ, καθώς οι Δυτικοί διαφωνούν με την απομάκρυνση ενός τόσο επιτυχημένου υπουργού.

Εκτιμάται από ουκρανικά μέσα ότι ο Ζελένσκι τον απέπεμψε όπως είχε αποπέμψει και τον επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων Βαλερί Ζαλούζνι προ διετίας, επειδή οι επιτυχίες των δύο ανδρών στον πόλεμο τους καθιστούσαν πολύ δημοφιλείς και εν δυνάμει επικίνδυνους ως αντιπάλους στις επόμενες εκλογές. Ο Ζαλούζνι ήδη δήλωσε ότι θα είναι υποψήφιος, αλλά ο Φεντόροφ δεν είχε δώσει δημοσίως δείγματα τόσο υψηλών πολιτικών φιλοδοξιών. Είχε στηρίξει προεκλογικά τον Ζελένσκι και μετά ανέλαβε το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, για να μεταπηδήσει προ εξαμήνου στο Άμυνας. Εχει ειπωθεί ότι οι στρατιωτικοί είχαν εξαρχής ενοχληθεί με την τοποθέτηση του “άσχετου” σε ένα τόσο σημαντικό αμυντικό πόστο.

Η ρήξη και η επιλογή Σίρσκι

Η αποπομπή φέρεται να ήταν αποτέλεσμα της ρήξης ανάμεσα στον Φεντόροφ που ανέλαβε προ εξαμήνου το υπουργείο και στον από διετίας αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας Αλεξέι Σίρσκι. Οι μεγάλες επιτυχίες των ουκρανικών drones τους τελευταίους μήνες στο εσωτερικό της Ρωσίας, ήταν έργο του Φεντόροφ και όχι του Σίρσκι. Ο Φεντόροφ διαμαρτυρόταν από καιρό για την γραφειοκρατική και “σοβιετική νοοτροπία” του Σίρσκι, καταγγέλλοντας ότι ο δεύτερος έβαζε διαρκώς εμπόδια σε όλες τις αλλαγές που προωθούσε το υπουργείο Άμυνας. Κάποια στιγμή ο Ζελένσκι φέρεται να προσπάθησε να τους συμβιβάσει, αλλά ο Σίρσκι είπε “ή εγώ ή αυτός”.

Ο Φεντόροφ αποχωρώντας είπε για τον Σίρσκι: «Ήταν πάντα απρόθυμος να συζητήσει τα προβλήματα. Προτιμά να συμμετέχει σε συσκέψεις, να εμπλέκεται σε παρασκηνιακές μεθοδεύσεις και ίντριγκες, να αποδίδει την κριτική που του γίνεται σε προσωπική εναντίον του εκστρατεία στα μέσα ενημέρωσης, αντί να αναγνωρίσει ότι το πρόβλημα βρίσκεται σε όσα πραγματικά συμβαίνουν.» Αναφέρει επίσης ότι «αντί να σχεδιάσει μια ασύμμετρη στρατηγική για να νικήσει τη Ρωσία, σχεδίασε μια στρατηγική που δίχασε τη χώρα».

Παράλληλα ο Ζελένσκι προχώρησε σε έναν σαρωτικό μετασχηματισμό, αποπέμποντας και την πρωθυπουργό, η οποία θεωρείτο ούτως ή άλλως άβουλη και ήταν προσωπική επιλογή του πρώην προσωπάρχη του και υπόδικου πλέον για σκάνδαλο Αντρίι Γερμάκ.

Ο Φεντόροφ, ο οποίος προερχόταν από τον χώρο της τεχνολογίας, είχε συνδέσει την εν τέλει σύντομη θητεία του με την προσπάθεια εκσυγχρονισμού του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας. Στόχευε στην αξιοποίηση της τεχνολογικής υπεροχής, ως αντιστάθμισμα στη σημαντική αριθμητική υπεροχή των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, μέσα από τη διεύρυνση της χρήσης μη επανδρωμένων συστημάτων (drones), την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων και την επιτάχυνση των διαδικασιών προμηθειών.

Η επιλογή του Ζελένσκι να στηρίξει τελικά τον αρχιστράτηγο αντί του υπουργού Άμυνας έχει προκαλέσει προβληματισμό και σε πολιτικό επίπεδο. Ορισμένοι εκτιμούν ότι ο Ουκρανός πρόεδρος – στην καλύτερη περίπτωση – συνεχίζει να δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση της συνοχής της στρατιωτικής ηγεσίας, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται την αποχώρηση πολύ σημαντικών στελεχών.

Διαδηλώσεις στο Κίεβο

Πλήθος κόσμου βγήκε στους δρόμους της πρωτεύουσας, του Κιέβου, και άλλων ουκρανικών πόλεων, ζητώντας την επανατοποθέτησή του, ενώ ένας ανώτερος διοικητής των αεροπορικών επιχειρήσεων της χώρας υπέβαλε την παραίτησή του, αντιδρώντας στην απόφαση του Ζελένσκι. Συγκεκριμένα, ο Πάβλο Γελιζάροφ, υπαρχηγός της ουκρανικής Πολεμικής Αεροπορίας και βασικό ηγετικό στέλεχος στις επιχειρήσεις με drones, ανακοίνωσε ότι παραιτείται ως αντίδραση στην απομάκρυνση του Φεντόροφ, χαρακτηρίζοντάς την «μεγάλο πλήγμα στην άμυνα της Ουκρανίας».

Η νέα κυβέρνηση – υπό τον επικεφαλής του ενεργειακού τομέα Σερχίι Κορέτσκι, ο οποίος ορίστηκε σήμερα – ενδεχόταν να τοποθετήσει στη θέση του Φεντόροφ τον σημερινό υπουργό Εσωτερικών, Ιχόρ Κλιμένκο. Αυτή πάντως εκτιμάται ως άλλη μια κίνηση που θα κλόνιζε την εμπιστοσύνη στην ηγεσία του Ζελένσκι, ο οποίος κατηγορείται πως επιχειρεί να δημιουργήσει μια πολιτική ελίτ, η οποία βρίσκεται υπό τον απόλυτο έλεγχό του.

Ο Σίρσκι εμφανίζεται ως “υπεράνω”

Σε ανακοίνωσή του, ο Σίρσκι κάλεσε όλους να επικεντρωθούν στην πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας και υπενθύμισε τον ρόλο του στην άμυνα του Κιέβου απέναντι στις ρωσικές δυνάμεις, κατά τις πρώτες εβδομάδες της εισβολής του 2022. «Και τώρα, σε αυτή την πόλη, μπορούν να πραγματοποιούνται ενημερώσεις, να διαμορφώνονται οράματα και να λαμβάνονται αποφάσεις», ανέφερε, ειρωνευόμενος τη συνέντευξη Τύπου που είχε παραχωρήσει ο Φεντόροφ λίγες ώρες νωρίτερα – και καρπωνόμενος παράλληλα τις επιτυχίες του Ζαλούζνι.

Ο Σίρσκι προσπαθεί με τα λεγόμενά του να μειώσει και το ρόλο του πραγματικού επικεφαλής της άμυνας της Ουκρανιας από το 2022 μέχρι το 2024. Εντούτοις οι περισσότεροι Ουκρανοι εκτιμούν ότι εκείνος που διέσωσε το Κίεβο ήταν ο Ζαλούζνι και ότι ο Σίρσκι ήταν μεν επικεφαλής των χερσαίων δυνάμεων, αλλά εκτελούσε τα σχέδια του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων – του εντέλει παυθέντος Ζαλούζνι.