Θα σημάνει μία νέα εποχή για την Τουρκία το “Νέο Κόμμα” του Οζέλ;

Έτσι, μαζί με 90 ακόμη βουλευτές –συνολικά 91 ιδρυτικά μέλη– προχώρησε στην ίδρυση του Νέου Κόμματος, επιλέγοντας έναν έντονο συμβολισμό που παραπέμπει στα πρώτα χρόνια της Τουρκικής Δημοκρατίας. Η ίδρυση του κόμματος πραγματοποιήθηκε στις 24 Ιουλίου, επέτειο της υπογραφής της Συνθήκης της Λωζάνης το 1923, η οποία θεωρείται το ιδρυτικό κείμενο της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Ο Οζέλ και οι συνεργάτες του ξεκίνησαν την ημέρα τους με προσευχή της Παρασκευής στο ιστορικό τέμενος Χατζί Μπαϊράμ της Άγκυρας, ακολουθώντας συμβολικά το παράδειγμα του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ και των συναγωνιστών του πριν από την πρώτη συνεδρίαση της Μεγάλης Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης στις 23 Απριλίου 1920.

Η πρώτη συνεδρίαση του ιδρυτικού συμβουλίου του Νέου Κόμματος πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα συνεδριάσεων του Anadolu Kulübü, που ιδρύθηκε το 1926 στη συνοικία Κιζιλάι με εντολή του Ατατούρκ.

Νέο Κόμμα, νέα εποχή

Το ισχυρό αυτό ρεπουμπλικανικό συμβολικό μήνυμα θα καταφέρει άραγε να πείσει τους ψηφοφόρους του CHP να μην επιλέξουν στις επόμενες εκλογές το έμβλημα με τα Έξι Βέλη, αλλά να ψηφίσουν το λιτό λογότυπο του Νέου Κόμματος, το οποίο αποφεύγει τους ιστορικούς συμβολισμούς και δεν παραπέμπει στην επιστροφή στο παρελθόν;

Το ίδιο ερώτημα απασχολεί και πολλούς ψηφοφόρους που, παρότι δεν εγκρίνουν τον Κιλιτσντάρογλου, παρέμειναν στο CHP, όπως επίσης αρκετούς βουλευτές και δημάρχους που αντέδρασαν τόσο στη δικαστική απόφαση, όσο και στις επιχειρήσεις των αρχών εναντίον δήμων που ελέγχονταν από το CHP.

Στην τελευταία του ομιλία ως πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του CHP, ο Οζέλ δήλωσε ότι οι πόρτες του νέου κόμματος θα είναι ανοιχτές «σε όλους όσοι δεν έχουν πρόβλημα με τη Δημοκρατία και τον Ατατούρκ». Κατά συνέπεια, αυτό που αναμένεται από τον Οζέλ είναι να μη στρέψει την προσοχή του στη σύγκρουση με το CHP, αλλά να συνεχίσει να επικεντρώνεται στην αντιπαράθεση με την κυβέρνηση του AKP (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης)  Διαφορετικά, η πολυσυζητημένη «αλλαγή» μπορεί να περιοριστεί μόνο στη μεταβολή του αριθμού των εδρών στη Βουλή.

Η πρώτη αλλαγή στη Βουλή

Η αλλαγή των κοινοβουλευτικών ισορροπιών είναι ασφαλώς σημαντική, καθώς αποτυπώνει τη νέα κατανομή δυνάμεων, όμως από μόνη της δεν σημαίνει πολιτική ανανέωση. Με 91 βουλευτές, το “Νέο Κόμμα” του Οζέλ αναδεικνύεται πλέον σε δεύτερη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική δύναμη μετά το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ερντογάν, το οποίο διαθέτει 277 από τις 600 έδρες της Εθνοσυνέλευσης.

Το CHP, που διατηρεί πλέον μόλις 44 βουλευτές, υποχωρεί στην 5η θέση(!), πίσω ακόμη και από το κουρδικό DEM και το MHP (συγκυβερνών Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης).  Η εξέλιξη αυτή θα επηρεάσει σειρά θεσμικών ζητημάτων: Από τις θέσεις των αντιπροέδρων της Βουλής και των αντιπροέδρων των κοινοβουλευτικών ομάδων έως τη διάταξη των εδράνων στην Ολομέλεια, τη σύνθεση των κοινοβουλευτικών επιτροπών και τον αριθμό των εκπροσώπων του κόμματος στη διοίκηση της Εθνοσυνέλευσης.

Στην πρώτη του ομιλία ως αρχηγός του Νέου Κόμματος, ο Οζέλ υποστήριξε ότι μέχρι τις επόμενες εκλογές θα αποτελούν την αξιωματική αντιπολίτευση και στη συνέχεια θα αναλάβουν τη διακυβέρνηση της χώρας. Ωστόσο, το πραγματικό περιεχόμενο των όρων «αλλαγή» και «νέα εποχή» θα κριθεί από το κατά πόσο το Νέο Κόμμα θα καταφέρει να ασκήσει ουσιαστική αντιπολίτευση μέσα στην κοινωνία και δίπλα στους πολίτες, όπως έχει υποσχεθεί.

Αν το πετύχει, θα μπορέσει άραγε να ωθήσει και το CHP σε πιο δυναμική αντιπολίτευση απέναντι στο AKP; Ο χρόνος θα δείξει πόσο πειστικό θα αποδειχθεί αυτό το εγχείρημα. Πάντως, λίγο μετά την κατάθεση της αίτησης ίδρυσης του Νέου Κόμματος στο υπουργείο Εσωτερικών, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου δημοσίευσε βιντεοσκοπημένο μήνυμα, στο οποίο τόνισε: «Η δική μου ατζέντα είναι διαφορετική. Η ατζέντα μου είναι τα προβλήματα του λαού», επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της φτώχειας.

Ο κατακερματισμός της αντιπολίτευσης 

Προς το παρόν, 44 βουλευτές παραμένουν στο CHP. Παρά τις δηλώσεις στελεχών του Κιλιτσντάρογλου, όπως «καθαρίζουμε το κόμμα» ή «γινόμαστε πιο δυνατοί όσο λιγοστεύουμε», το ρήγμα που έχει προκληθεί είναι πολύ βαθύ για να αγνοηθεί. Επιπλέον, στους πολιτικούς κύκλους της Άγκυρας συζητείται ότι ορισμένοι από τους βουλευτές που παρέμειναν στο CHP βλέπουν θετικά το Νέο Κόμμα και θα καθορίσουν την τελική τους στάση ανάλογα με την έκβαση της προσφυγής που εκκρεμεί στο Ανώτατο Εφετείο σχετικά με την ακύρωση της απόφασης περί «απόλυτης ακυρότητας».

Είναι εσφαλμένη η άποψη ότι ορισμένοι δήμαρχοι παρέμειναν στο CHP επειδή επέλεξαν να στηρίξουν τον Κιλιτσντάρογλου. Όπως οι ίδιοι τονίζουν, δεν εγκαταλείπουν το CHP, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ταυτίζονται πολιτικά με τον Κιλιτσντάρογλου. Σε κάθε περίπτωση, δεν θα είναι καθόλου εύκολο για τον Κιλιτσντάρογλου να αποκαταστήσει την απώλεια εμπιστοσύνης που προκάλεσε στους ψηφοφόρους της αντιπολίτευσης το ζήτημα της «απόλυτης ακυρότητας».