Τι αποφασίσθηκε στην ΚΑΚ στο Τουρκμενιστάν

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών συζήτησαν θέματα Ασφάλειας και Στρατιωτικής Συνεργασίας και εγκρίθηκαν προσχέδια εγγράφων που αφορούν την ενίσχυση της ασφάλειας των συνόρων, τη συνεργασία στον τομέα της επιστήμης και του διαστήματος, καθώς και την οικονομική αλληλεπίδραση των κρατών-μελών.

Εξετάστηκαν οι προτεραιότητες της ερχόμενης προεδρίας – που θα είναι του Ουζμπεκιστάν  ενώ συζητήθηκαν και θέματα μεταφορών και υποδομών. Προσχέδιο συντάχθηκε και για τους διεθνείς διαδρόμους μεταφορών «Ανατολής-Δύσης» και «Βορρά-Νότου», καθώς και για την ενίσχυση του εμπορικού και διαμετακομιστικού δυναμικού της ευρύτερης περιοχής.

Οι συζητήσεις για τα στρατιωτικά, βασίστηκαν στο ευρύτερο πλαίσιο της “Concept of Military Cooperation” (Στρατηγική Στρατιωτικής Συνεργασίας) με ορίζοντα το 2030, η οποία στοχεύει στην εναρμόνιση των αμυντικών συστημάτων, των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων και της ανταλλαγής αμυντικής τεχνολογίας και πληροφοριών μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν.

Την τελευταία κοινή δήλωση-προσχέδιο, η Αρμενία δεν την συνυπέγραψε, όπως δεν συνυπέγραψε και το προσχέδιο για τους διαδρόμους εμπορίου, καθώς εκκρεμεί στο έδαφός της ο “διάδρομος Ζανζεγκούρ” (που επιθυμούν οι Αζέροι) αλλά και ο “Διάδρομος Τραμπ”, που επισης δεν την ικανοποιεί.

Η Αρμενία που που ήταν το μόνο κράτος μέλος που εκπροσωπήθηκε από υφυπουργό και όχι υπουργό Εξωτερικών, υπέγραψε μόνο την κοινή δήλωση για την μη στρατιωτικοποιηση του διαστήματος. Το προσχέδιο για την κοινή δήλωση εμπορίου και διαδρόμων η Αρμενία την απέφυγε και για έναν ακόμη λογο: αναφερόταν στην παρανομία των μονομερών κυρώσεων της Δύσης.

Ο Λαβρόφ για το Άνκορατζ

«Έχουμε καθαρή τη συνείδηση μας σε αυτό το θέμα», είπε ο Λαβρόφ, σε συνέντευξη Τύπου μετά την σημερινή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΚΑΚ (Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών) στο Ασχαμπάντ, πρωτεύουσα του Τουρκμενιστάν. «Εμείς αποδεχθήκαμε πλήρως την πρόταση που υπέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες τον περασμένο Αύγουστο κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής, διότι δεν ήταν δικές μας προτάσεις, ήταν προτάσεις των ΗΠΑ και η Ρωσία στη συνάντηση στην Αλάσκα, τις αποδέχτηκε», είπε ο Λαβρόφ και συμπλήρωσε:

«Η Ουάσιγκτον πρότεινε πρόσφατα τη διοργάνωση τριμερών συνομιλιών και η Μόσχα συμφώνησε, υπό την προϋπόθεση ότι θα διεξάγονταν πρώτα οι εκλογές για την Κρατική Δούμα. Ωστόσο, αμέσως μετά, το καθεστώς του Κιέβου άρχισε να κάνει ό,τι περνούσε από το χέρι του για να τορπιλίσει τις εκλογές στη Ρωσία. Καταστήσαμε σαφές ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, θέλαμε να γνωρίζουμε με ποιες προτάσεις θα έστελνε ο Ζελένσκι τους διαπραγματευτές του. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για εμάς και η αμερικανική πλευρά αναγνώρισε τα επιχειρήματά μας με κατανόηση», πρόσθεσε.

Ο Λαβρόφ είχε προηγουμένως τονίσει ότι η Ρωσία τηρεί τον λόγο της και παραμένει προσηλωμένη στις αμερικανικές προτάσεις που διατυπώθηκαν στο Άνκορατζ. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Μόσχα προτιμά τη διπλωματική οδό για την επίλυση της σύγκρουσης, αλλά δεν μπορεί να κάνει τίποτα εάν οι ΗΠΑ συμμερίζονται την άποψη των Ευρωπαίων ηγετών και της Ουκρανίας, ότι οι συμφωνίες της συνόδου κορυφής της Αλάσκας είναι νεκρές.

Τι είπε πρόσφατα για το Άνκορατζ ο Πούτιν

Στα τέλη Σεπτεμβρίου, και ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχε δηλώσει ότι η Ρωσία ήταν έτοιμη να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις με το Κίεβο (μέσω εκπροσώπων) όταν θα ολοκληρώνονταν οι ρωσικές εκλογές, αλλά μετά τις εκλογές ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου δήλωσε ότι ακυρώθηκε η συζήτηση για συνάντηση «επειδή οι  Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας επιχείρησαν μαζική επίθεση κατά της Μόσχας κατά τη διάρκεια της περιόδου της ψηφοφορίας».

Για το Άνκορατζ ο Πούτιν πριν από πέντε ημέρες είπε: «Μας είχαν γίνει ορισμένες προτάσεις από τις ΗΠΑ. Εγώ είπα τότε “πρέπει να το σκεφτούμε”, αλλά όταν έφτασα στο Άνκορατζ δήλωσα ότι συμφωνούμε με τις προτάσεις των ΗΠΑ. Δεν συζητούσαμε δικές μας προτάσεις στο Άνκορατζ, αλλά τις προτάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, που περιλάμβαναν και δύσκολες αποφάσεις για τη Ρωσία, αλλά η Μόσχα τις έκανε δεκτές ως μια κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση για την επίτευξη συμβιβασμού. Τώρα η κατάσταση έχει αντιστραφεί. Τώρα είναι η Ουάσιγκτον που λέει ότι χρειάζεται χρόνο για να σκεφτεί τις δικές της προτάσεις! Η Ρωσία δεν επιμένει σε τίποτα αυτή τη στιγμή, καθώς το ζήτημα είναι εξαιρετικά σοβαρό».

Οι στρατιωτικές δαπάνες

Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό που δημοσιεύθηκε, η Ρωσική Ομοσπονδία θα κατευθύνει 12 τρισεκομμύρια ρούβλια στην άμυνα το 2026, αλλά το Bloomberg και αντιπολιτευόμενα ρωσόφωνα μέσα που έχουν έδρα εκτός Ρωσίας, όπως το Moskow Today και το Medusa,  υποστηρίζουν ότι «επειδή πλέον το Κρεμλίνο έχει πεισθεί ότι το Άνκορατζ είναι νεκρό, ανέβασε σιωπηρά τον προϋπολογισμό άμυνας στα 17 τρισ. ρουβλια»  (199 δισ. δολάρια). Η ρωσική Βουλή πάντως επισήμως τα τελευταία χρόνια έχει ψηφίσει τα εξής για στρατιωτικές δαπάνες:

Έτος Δαπάνες σε Ρούβλια Ποσοστό του προϋπολογισμού

• 2021 3,57 τρισ. ~9,5%
• 2022 4,67 τρισ. ~16%
• 2023 6,41 τρισ. ~21%
• 2024 10,78 τρισ. ~29%
• 2025 13,29 τρισ. ~30%
• 2026 12,10 τρισ. ~25%

Ο προϋπολογισμός προβλέπει 45 τρισ. δαπάνες και αν η άμυνα “πάρει” 17 τρισ. όπως υποστηρίζει το Bloomberg, τότε απορροφά το 37%. Πιθανόν ο Πούτιν να ζήτησε προ δεκαημέρου την έκτακτη συνεισφορά ιδιωτών ειδικά για τη στρατιωτικές δαπάνες, ώστε να μην χρειασθεί να επιβαρυνθεί ο προϋπολογισμός με 17 τρισ. ρούβλια και το ποσοστό στρατιωτικών δαπανών να μείνει στο 25%-30% του προϋπολογισμού.

Στην Ουκρανία οι στρατιωτικές δαπάνες απορροφούν περίπου το 60% με 61% του προϋπολογισμού (ή πάνω από το 100% των εγχώριων κρατικών εσόδων), αλλά η χώρα στηρίζεται οικονομικά στη Δύση και στο ΔΝΤ για διαρκή δανεισμό. Παρά τον δανεισμό, η Ουκρανία έχει μεγάλη τρύπα στον επόμενο προϋπολογισμό της.

Σύνοδος κορυφής

Στην πρωτεύουσα του Τουρκμενιστάν θα γίνει την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου Σύνοδος Κορυφής των κρατών μελών της ΚΑΚ και αναμένεται να παραστούν:

• Ρωσία: Ο Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν
• Αζερμπαϊτζάν: Ο Πρόεδρος Ιλχάμ Αλίγιεφ
• Λευκορωσία: Ο Πρόεδρος Αλεξάντρ Λουκασένκο
• Καζακστάν: Ο Πρόεδρος Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ
• Ουζμπεκιστάν: Ο Πρόεδρος Σαβκάτ Μιρζιγιόγιεφ
• Κιργιστάν: Ο Πρόεδρος Σαντίρ Τζαπάροφ
• Τατζικιστάν: Ο Πρόεδρος Εμομαλί Ραχμόν
•  Αρμενία: Ο Πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν (είναι προεδρευομένη και όχι προεδρική δημοκρατία)

Πιθανόν να μετάσχει για πρώτη φορά και ο πρόεδρος του Ιράν.