Αμερικανική συμφωνία-πακέτο με τίμημα για Ελλάδα και Κύπρο;

Στο πλαίσιο αυτό καταγράφεται ήδη η απόφαση των Αμερικανών να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξει σύγκρουση μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας με αφορμή το έργο GSI. Οι ΗΠΑ θέλουν να προχωρήσει το έργο της Ηλεκτρονικής Διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου και γι’ αυτό ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, επισκεπτόμενος την Αθήνα, την περασμένη εβδομάδα, έστειλε μηνύματα με αποδέκτες όλους τους εμπλεκόμενους.

Για το ενδεχόμενο σύγκρουσης Ελλάδος και Τουρκίας, ο κ. Ρούμπιο, ανέφερε πως «είναι κάτι αδιανόητο για εμένα, κάτι που δεν θα μπορούσαμε ποτέ να επιτρέψουμε να συμβεί και που δεν πιστεύω ότι θα συμβεί» (συνέντευξη στην αθηναϊκή “Καθημερινή”). Τούτη η αναφορά του ξεκαθάρισε ότι οι Αμερικάνοι έχουν έγνοια να μη οδηγηθούν σε πολεμική σύγκρουση δυο στρατηγικοί τους εταίροι.

Το ζητούμενο, ωστόσο, είναι το περιεχόμενο των αμερικανικών παρεμβάσεων, που έχουν εξαγγελθεί. Δεν διαφαίνεται ότι κινούνται σε μια λογική αποτροπής. Να σταματήσουν, δηλαδή, την κατοχική πλευρά να παρενοχλεί και να κλιμακώνει την ένταση, να παρέμβει στρατιωτικά, αλλά στη διαμόρφωση μιας φόρμουλας συνεννόησης, συμβιβασμού, αν και η Τουρκία δεν έχει λόγο στην περιοχή. Και δεν έχει ρόλο και στο συγκεκριμένο έργο.

Την ίδια ώρα, είναι προφανές ότι η αμερικανική παρέμβαση, που στόχο θα έχει να ξεκινήσει και να προχωρήσει το έργο για την Ηλεκτρική Διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου, ενισχύει τους σχεδιασμούς της Αθήνας και της γαλλικής εταιρείας για τα επόμενα βήματα. Πληροφορίες αναφέρουν πως οι εργασίες θα ξεκινήσουν μεταξύ 15-25 Οκτωβρίου, η ημερομηνία ωστόσο αλλάζει αναλόγως τεχνικών ενίοτε και πολιτικών δεδομένων. Αλλά σίγουρα θα είναι εντός του τρέχοντος μηνός.

Αμερικανική παρέμβαση για Ελλάδα-Τουρκία

Οι Αμερικανοί θέλουν να αποφευχθεί ένα θερμό επεισόδιο μεταξύ συμμάχων. Ένα επεισόδιο μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, στο οποίο εκ των πραγμάτων θα εμπλακεί και η Γαλλία, λόγω της γαλλικής εταιρείας Meridiam, που ανέλαβε το έργο. Αυτό σημαίνει τρεις νατοϊκές χώρες θα βρεθούν σε μια ακραία ένταση.

Πληροφορίες αναφέρουν πως τα τελευταία 24ωρα πριν την άφιξη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, η Άγκυρα έστειλε με διάφορους τρόπους μηνύματα προς κάθε κατεύθυνση ότι δεν θα επιτρέψει τις εργασίες, εκτός εάν η ίδια δώσει την άδεια.

«Η Τουρκία δείχνει αποφασιστικότητα να επιβάλει τη δική της προσέγγιση», αναφέρουν ενημερωμένες πηγές στην Αθήνα, που έχουν γνώση του παρασκηνίου. Τούτο, μπορεί να καθορίσει και το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα προχωρήσει η αμερικανική μεσολάβηση. Αυτό μπορεί να σημαίνει πως σε μια αμερικανική μεσολάβηση αποτροπής επεισοδίου, τούτο θα λήξει αφήνοντας «φιλοδώρημα» στην Τουρκία, η οποία, θεωρεί, πως εάν υποχωρήσει πλήρως από τις παράλογες και παράνομες αξιώσεις της τότε θα ακυρωθεί το ( παράνομο) τουρκολιβυκό σύμφωνο και η “Γαλάζια Πατρίδα”. Έτσι αντιμετωπίζει η Άγκυρα το όλο θέμα.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η γαλλική πλευρά, η εταιρεία Meridiam, που έχει το πάνω χέρι στο Great Sea Interconnector (GSI) προτίθεται να λύσει το πρόβλημα ενημερώνοντας τα κράτη της περιοχής και συγκεκριμένα την Ελλάδα, Τουρκία και Κύπρο για τις εργασίες. Αυτό από μόνο του δεν φαίνεται να ικανοποιεί την κατοχική δύναμη.

Ωστόσο, πολλά θα εξαρτηθούν το πώς θα εκμεταλλευθεί και αξιοποιήσει την ενημέρωση αυτή η Άγκυρα. Και κατά πόσο, δηλαδή, θα παρουσιάσει τούτο ως κίνηση με την οποία οι Γάλλοι ζητούν την άδεια της. Σε αυτή την περίπτωση αναμένεται ότι θα προχωρήσει εκδίδοντας NAVTEX.Το ίδιο θα πράξει και η Αθήνα. Σε μεταγενέστερο στάδιο και η Κύπρος.

Πρέπει να σημειωθεί πως η Άγκυρα, έχοντας στραμμένη την προσοχή της στις επόμενες κινήσεις για τον GSI, παράλληλα κινείται επαναρχίζοντας έρευνες στη θαλάσσια περιοχή βορείως της Κύπρου. Όπως έγινε γνωστό, το τουρκικό σεισμογραφικό πλοίο «Oruç Reis», βρίσκεται στα ανοιχτά της κατεχόμενης Κερύνειας.

Για τις δραστηριότητες του “Oruç Reis” στην περιοχή, η Τουρκία εξέδωσε παράνομη NAVTEX, η οποία έχει ισχύ μεταξύ 1-25 Οκτωβρίου 2026. Το “Oruç Reis” συνοδεύουν τρία πλοία υποστήριξης και οι έρευνες του συνδέονται με το έργο κατασκευής υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου για μεταφορά φυσικού αερίου από την Τουρκία στην κατεχόμενη Κύπρο.

Αυτή η ενέργεια, που όχι τυχαία γίνεται σε αυτή τη χρονική φάση, εντάσσεται και σε μια προσέγγιση κλιμάκωσης και επιβολής νέων τετελεσμένων. Για τις παράνομες αυτές ενέργειες υπήρξε έντονη διαμαρτυρία της Κυπριακής Δημοκρατίας τόσο προς τα Ηνωμένα Έθνη όσο και προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Θέμα πακέτου;

Τι διαπιστώνουν οι Αμερικανοί διαχρονικά; Μια μόνιμη αντιπαράθεση Ελλάδος και Κύπρου με την Τουρκία. Η Ουάσιγκτον θεωρεί και τα τρία κράτη στρατηγικούς εταίρους και προφανώς και δεν επιθυμεί τη συντήρηση αυτής της αντιπαράθεσης, ιδιαίτερα εάν φθάσει στα άκρα. Σε σχέση με το Κυπριακό, η κατάσταση προδήλως διαφοροποιείται καθώς η Τουρκία κατέχει εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας και εδραιώνει την παράνομη παρουσία της με την επιβολή τετελεσμένων.

Στα ελληνοτουρκικά μια είναι, ως γνωστό, η διαφορά ενώ στο κάδρο, εκ των πραγμάτων, μπαίνουν και οι επεκτατικές βλέψεις της Άγκυρας, που εκφράζονται μέσα από συστηματικές και μεθοδικές αμφισβητήσεις της κυριαρχίας της Ελλάδας. Διαχρονικά στο προσκήνιο εμφανίζονται, κατά καιρούς, διάφορες φόρμουλες για την επίτευξη μιας συμφωνίας πακέτο, τοποθετώντας όλες τις «διαφορές» κάτω από μια ομπρέλα. Πρόκειται για μια φόρμουλα που οι Αμερικανοί ενδεχομένως να την θεωρούν ως την καλύτερη διέξοδο και μέθοδο, γρηγορότερη, εντάσσοντας στην ατζέντα τα ενεργειακά, το Κυπριακό και τα ελλαδοτουρκικά.

Αυτό ευνοεί και η Άγκυρα, όχι όμως η Λευκωσία και η Αθήνα. Κυρίως η Λευκωσία, η οποία έχει να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα εισβολής, κατοχής με επιδίωξη την ανατροπή αυτών των δεδομένων και έχει να χάσει από μια πακετοποίηση. Διαχρονικός στόχος της Άγκυρας είναι να θέσει όλες τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο και να εισέλθει σε ένα ανατολίτικο παζάρι. Παράλληλα, θα συντηρεί τον μπαμπούλα μιας νέας πειρατικής ενέργειας στη θαλάσσια περιοχή της Ελλάδας και της Κύπρου.