ΓΝΩΜΗ

Μπορεί το Ναυτικό να προασπίσει τα κυριαρχικά δικαιώματα στην Αν. Μεσόγειο;

Μπορεί το Ναυτικό να προασπίσει τα κυριαρχικά δικαιώματα στην Αν. Μεσόγειο; Σωτήρης Στανωτάς
Φωτό: ΑΠΕ:ΜΠΕ

Έχει ο Στόλος μας τη δυνατότητα να προστατεύσει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο; Το ερώτημα έχει τεθεί δημοσίως και επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα: την επιχειρησιακή δυνατότητα του Πολεμικού Ναυτικού να υποστηρίξει τις ελληνικές θέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Γιατί δεν έχει υπάρξει σαφής και συγκεκριμένη απάντηση από τον Υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια και την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία;

Ο Νίκος Δένδιας έχει παρουσιάσει επανειλημμένα τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες για τη νέα δομή των Ενόπλων Δυνάμεων, την “Ατζέντα 2030”, την ενίσχυση των εξοπλισμών και τη μετάβαση σε ένα σύγχρονο μοντέλο άμυνας. Μόλις στις 20 Οκτωβρίου 2026 παρουσίασε τη Γ’ Φάση της Νέας Δομής των Ενόπλων Δυνάμεων, παρουσία της ανώτατης στρατιωτικής ηγεσίας. Είναι, επομένως, εύλογο να αναμένεται από τον Υπουργό Άμυνας μια δημόσια αποσαφήνιση όταν εκφράζονται σοβαρές επιφυλάξεις για τις σημερινές δυνατότητες του ελληνικού Στόλου.

Εάν υπάρχει πρόβλημα, ποιες συγκεκριμένες ελλείψεις εντοπίζονται και ποιος είναι ο σχεδιασμός αντιμετώπισής τους; Εάν δεν υπάρχει πρόβλημα, γιατί να μην υπάρξει μια θεσμική διευκρίνιση που θα αποτρέψει λανθασμένα συμπεράσματα; Δεν απαιτεί κανένας από τον Υπουργό να αποκαλύψει επιχειρησιακά σχέδια, διαβαθμισμένες πληροφορίες ή στρατιωτικές δυνατότητες που πρέπει να παραμείνουν απόρρητες.

Απαιτείται, όμως, να αποσαφηνιστεί εάν η κυβέρνηση διαβεβαιώνει για τις δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού. Η πολιτική ηγεσία έχει τη δυνατότητα να το πράξει χωρίς να θέσει σε κίνδυνο την επιχειρησιακή ασφάλεια. Εξίσου σημαντικό είναι το ερώτημα για τη στάση της στρατιωτικής ηγεσίας.

Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, και ο Αρχηγός ΓΕΝ, Αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας, αξιωματικοί με τεράστια εμπειρία και κατάρτιση, βρίσκονται στην κορυφή της στρατιωτικής δομής και έχουν την αρμοδιότητα αξιολόγησης των επιχειρησιακών δυνατοτήτων και αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ασφαλώς, οι Αρχηγοί δεν έχουν την ίδια δημόσια πολιτική ευχέρεια με τον υπουργό. Οι τοποθετήσεις τους πραγματοποιούνται μέσα στο θεσμικό πλαίσιο και υπό την ευθύνη της πολιτικής ηγεσίας. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί την ανάγκη να υπάρχει μια επίσημη ενημέρωση για ένα θέμα που αφορά άμεσα την αξιοπιστία αλλά και τις δυνατότητες της ελληνικής αποτροπής.

Η δημόσια συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε προσωπικές εκτιμήσεις, όταν το αντικείμενό της είναι η δυνατότητα εκτέλεσης αποστολών από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Αν κρίνεται αναγκαία μια διευκρίνιση, αυτή πρέπει να δοθεί θεσμικά, με τον κατάλληλο τρόπο και χωρίς αποκάλυψη ευαίσθητων πληροφοριών. Και υπάρχει και μια διάσταση που δεν πρέπει να υποτιμάται: το προσωπικό του Πολεμικού Ναυτικού. Τα πληρώματα των πολεμικών πλοίων εκτελούν καθημερινά απαιτητικές αποστολές, σε συνθήκες που προϋποθέτουν υψηλή εκπαίδευση, ετοιμότητα και προσωπικές θυσίες.

Όταν διατυπώνεται δημόσια η εκτίμηση ότι ο ελληνικός Στόλος δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε ένα συγκεκριμένο σενάριο, δημιουργείται εύλογα η ανάγκη να διευκρινιστεί εάν υπάρχει επάρκεια διαθέσιμων πλοίων, εάν αυτά μπορούν να επιχειρήσουν σε απόσταση από τα χωρικά μας ύδατα, εάν υπάρχει επαρκής υποστήριξη των μονάδων, εάν υπάρχει δυνατότητα παρατεταμένης παρουσίας, ή εάν υπάρχει πολιτική αποφυγής μιας στρατιωτικής αντιπαράθεσης ακόμα και εάν παραβιάζονται ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Επιχειρησιακοί περιορισμοί

Δεν είναι το ίδιο να υποστηρίζεται ότι μια στρατιωτική επιχείρηση ενέχει σημαντικούς κινδύνους και το ίδιο να δημιουργείται η εντύπωση ότι το Πολεμικό Ναυτικό είναι γενικώς ανίκανο να εκτελέσει την αποστολή του. Ένα Πολεμικό Ναυτικό που δεν έχει ηττηθεί ποτέ σε ναυμαχία. Η αντιπαράθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή αφορά την Ανατολική Μεσόγειο και την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.

Η στρατιωτική δυνατότητα, η πολιτική βούληση και η διπλωματική στρατηγική αποτελούν διακριτές παραμέτρους. Μια κυβέρνηση μπορεί να αποφασίσει να μην προχωρήσει σε μια ενέργεια λόγω του κινδύνου κλιμάκωσης, ακόμη και όταν διαθέτει σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες. Αντίστοιχα, η ύπαρξη κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν σημαίνει ότι κάθε πιθανό επιχειρησιακό σενάριο μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς δυσκολίες.

Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, είναι εάν υπάρχουν ή όχι πραγματικοί επιχειρησιακοί περιορισμοί, ανεξαρτήτως του τρόπου πολιτικής διαχείρισης μίας ενδεχόμενης ελληνοτουρκικής κρίσης.

Η απάντηση έχει σημασία, διότι οι δύο εκδοχές οδηγούν σε διαφορετικά συμπεράσματα και διαφορετικές πολιτικές ευθύνες. Μέχρι την ώρα σύνταξης του κειμένου, δεν εντοπίστηκε δημόσια δήλωση του Υπουργού Άμυνας ή της στρατιωτικής ηγεσίας. Και, βέβαια, η απουσία εντοπισμένης απάντησης, καθιστά εύλογη τη δημοσιογραφική αναζήτηση επίσημης διευκρίνισης. Ο Νίκος Δένδιας, που παρουσιάζει δημόσια τις μεταρρυθμίσεις και τις προτεραιότητες της αμυντικής πολιτικής, έχει την ευκαιρία να εξηγήσει πώς αξιολογεί η κυβέρνηση τις δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού.

Ο ρόλος της πολιτικής ηγεσίας

Αντίστοιχα, η στρατιωτική ηγεσία μπορεί, μέσα από τις προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες, να συμβάλει στην αποτύπωση της πραγματικότητας, στον βαθμό που αυτό επιτρέπεται από τις απαιτήσεις της επιχειρησιακής ασφάλειας. Η απάντηση δεν χρειάζεται να είναι δημόσια παράθεση στρατιωτικών δεδομένων.

Χρειάζεται να είναι σαφής ως προς τη διάκριση μεταξύ πολιτικής εκτίμησης και επίσημης αξιολόγησης. Όταν η πολιτική ηγεσία αναδεικνύει την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων ως βασική προτεραιότητα, ενώ εκφράζονται σοβαρές επιφυλάξεις για την ικανότητα του Ελληνικού Στόλου να ανταποκριθεί σε συγκεκριμένο επιχειρησιακό σενάριο, η δημόσια συζήτηση χρειάζεται τεκμηριωμένες απαντήσεις.

Το Πολεμικό Ναυτικό και τα στελέχη του δεν έχουν ανάγκη από επικοινωνιακές αντιπαραθέσεις ούτε από ατεκμηρίωτες διαβεβαιώσεις. Έχουν ανάγκη από επαρκή μέσα, ξεκάθαρη αποστολή, συνεπή πολιτική υποστήριξη και θεσμική υπευθυνότητα. Και σε ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, η απουσία σαφούς δημόσιας διευκρίνισης δεν πρέπει να αφήνει χώρο για ερμηνείες που συγχέουν τις πολιτικές επιλογές με την επιχειρησιακή αξία του Πολεμικού Ναυτικού. Ο λόγος, πλέον, ανήκει πρωτίστως στον κατά τα άλλα λαλίστατο Υπουργό Άμυνας.

Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του SLpress.gr

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες χωρίς άδεια του SLpress.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των 2-3 πρώτων παραγράφων με την προσθήκη ενεργού link για την ανάγνωση της συνέχειας στο SLpress.gr. Οι παραβάτες θα αντιμετωπίσουν νομικά μέτρα.

Ακολουθήστε το SLpress.gr στο Google News και μείνετε ενημερωμένοι

Kαταθέστε το σχολιό σας. Eνημερώνουμε ότι τα υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται.

0 ΣΧΟΛΙΑ
Παλιότερα
Νεότερα Με τις περισσότερες ψήφους
0
Kαταθέστε το σχολιό σαςx