Μπούμερανγκ γυρίζει η κλιμάκωση για το Κίεβο

Πριν σχεδόν δύο μήνες, ο Ζελένσκι είχε αναγγείλει με θεατρικό τρόπο μία 40ήμερη επιχείρηση, η οποία θα υποχρέωνε τον Πούτιν να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός βασικά με ουκρανικούς όρους. Πράγματι, το Κίεβο κλιμάκωσε τα πλήγματά στο εσωτερικό της Ρωσίας. Το πρώτο κύμα επιθέσεων με drones μεγάλου βεληνεκούς είχε ως στόχο ρωσικά διυλιστήρια. Οι επιθέσεις αυτές προκάλεσαν σημαντικές ζημιές και σοβαρή μείωση στην προσφορά καυσίμων με αποτέλεσμα μεγάλες ουρές στα βενζινάδικα. Οι Ρώσοι υποχρεώθηκαν να λάβουν μέτρα αεράμυνας και να πραγματοποιήσουν εισαγωγές καυσίμων. Σύμφωνα με αξιόπιστους παρατηρητές, η αγορά καυσίμων στη Ρωσία έχει πλέον εξομαλυνθεί, ακόμα και στην Κριμαία, η οποία επλήγη περισσότερο. Αυτό δεν σημαίνει πως εξαφανίστηκαν τα προβλήματα και οι ουρές.

Το δεύτερο σκέλος των εναέριων ουκρανικών επιθέσεων είχε στόχο, τις τεράστιες αποθήκες Wildberries – το ρωσικό αντίστοιχο της Amazon. Οι αποθήκες αυτές είναι η σπονδυλική στήλη του ρωσικού λιανικού εμπορίου, αφού διανέμει σ’ όλη τη Ρωσία εκατοντάδες χιλιάδες προϊόντα μικρομεσαίων ρωσικών εταιρειών. Οι αποθήκες αυτές, ως πολιτικές εγκαταστάσεις, δεν διέθεταν αεράμυνα. Επίσης, όπως και τα διυλιστήρια, ήταν από τη φύση τους εύφλεκτες, άρα εύκολος στόχος για τα ουκρανικά drones.

Αν και το Κίεβο επικαλέστηκε ως δικαιολογία των επιθέσεών του ότι τα Wildberries πουλούσαν και προϊόντα διπλής χρήσης (πολιτικής και στρατιωτικής), ο πραγματικός λόγος ομολογήθηκε στη συνέχεια: Οι Ουκρανοί επεδίωξαν με αυτόν τον τρόπο αφενός να κάνουν τον μέσο Ρώσο να νοιώσει το κόστος του πολέμου, αφετέρου να πλήξουν τη ρωσική οικονομία στην εφοδιαστική αλυσίδα. Προσδοκούσαν πως με αυτές τις επιθέσεις θα πυροδοτούσαν την κοινωνική δυσαρέσκεια και ως εκ τούτου θα αποσταθεροποιούσαν το καθεστώς Πούτιν, ή τουλάχιστον θα πυροδοτούσαν στη Ρωσία ένα κίνημα εναντίον του πολέμου.

Το τρίτο σκέλος της ουκρανικής επίθεσης ήταν εναντίον εμπορικών πλοίων (δεξαμενόπλοια και ξηρού φορτίου) που προσέγγιζαν ή απέπλεαν από ρωσικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας. Εγκλωβισμένα (κυρίως στη Θάλασσα του Αζόφ) και ανυπεράσπιστα απέναντι στα ουκρανικά drones, τα οποία καθοδηγούνταν στους στόχους τους με βάση δυτικές επιχειρησιακές πληροφορίες, περίπου 100 εμπορικά πλοία (με ρωσική και άλλη σημαία), ίσως και περισσότερα, υπέστησαν ζημιές και ορισμένα βυθίστηκαν.

Με το ίδιο νόμισμα

Η 40ήμερη ουκρανική εκστρατεία του Ζελένσκι –όπως ήταν εξαρχής προφανές– δεν έφερε το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Η Μόσχα, όχι μόνο δεν ζήτησε διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός, αλλά σκλήρυνε τις στάση της και κλιμάκωσε τις δικές της επιθέσεις. Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειώσω πως σε ό,τι αφορά στις επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων, την αρχή είχαν κάνει οι Ρώσοι, όταν τον περασμένο χειμώνα είχαν επιτεθεί συστηματικά σε ηλεκτρικούς σταθμούς της Ουκρανίας, γεγονός που είχε καταστήσει το βίο αβίωτο ειδικά για τους κατοίκους του Κιέβου.

Σε ό,τι, όμως, αφορά στις επιθέσεις εναντίον μεγάλων αποθηκών λιανικού εμπορίου, εμπορικών πλοίων και λιμενικών εγκαταστάσεων, την αρχή την έκαναν οι Ουκρανοί. Ας σημειωθεί ότι η επίθεση σε αποθήκες λιανικού εμπορίου θεωρείται έγκλημα πολέμου. Την αρχή έκαναν οι Ουκρανοί και με τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, παρότι υπήρχε αμοιβαία δέσμευση να μην εμποδίζεται το θαλάσσιο εμπόριο στη Μαύρη Θάλασσα. Κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, η κλιμάκωση εκ μέρους του Κιέβου έχει μετατραπεί σε μπούμεραγκ.

Όπως ήταν προφανές πως θα συμβεί, οι Ρώσοι απάντησαν με το ίδιο νόμισμα και επειδή διαθέτουν μεγαλύτερη δύναμη πυρός, το κόστος που υφίσταται η Ουκρανία από τις ρωσικές επιθέσεις είναι πολλαπλάσιο από το ρωσικό κόστος και κυρίως είναι μεσοπρόθεσμα μη βιώσιμο. Οι Ρώσοι έχουν το τελευταίο διάστημα καταστρέψει πολλές εκατοντάδες βενζινάδικα κυρίως στην ανατολική πλευρά του Δνείπερου, αλλά όχι μόνο. Κυρίως όσα βενζινάδικα βρίσκονταν στις μεγάλες οδικές αρτηρίες. Με τον τρόπο αυτό έχουν καταστήσει δυσχερείς τις κινήσεις οχημάτων από την ανατολική στη δυτική Ουκρανία. Παραλλήλως, οι Ρώσοι καταστρέφουν για πρώτη φορά ατμομηχανές και σιδηροδρομικούς κόμβους, δυσχεραίνοντας σε πολύ μεγάλο βαθμό τη μεταφορά, όχι μόνο εμπορικών φορτίων, αλλά και πολεμικών εφοδίων και στρατιωτικών μονάδων στα μέτωπα.

Η καταστροφή των λιμένων

Το σημαντικότερο απ’ όλα, όμως, είναι ότι οι Ρώσοι πραγματοποιούν συστηματικούς βομβαρδισμούς στα λίγα ουκρανικά λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα και κυρίως σ’ αυτό της Οδησσού, από όπου διακινείται ο κύριος όγκος του ουκρανικού εξωτερικού εμπορίου. Οι λιμενικές εγκαταστάσεις έχουν σε πολύ μεγάλο βαθμό υποστεί ζημιές και έχουν βγει εκτός λειτουργίας, ενώ περίπου 80 εμπορικά πλοία που βρίσκονταν σε ουκρανικά λιμάνια, ή τα προσέγγιζαν ή είχαν αποπλεύσει από αυτά, δέχθηκαν ρωσικές επιθέσεις με αποτέλεσμα να υποστούν τεράστιες ζημιές και ορισμένα να βυθιστούν. Το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι σχεδόν κανένα εμπορικό πλοίο δεν προσεγγίζει πλέον τα ουκρανικά λιμάνια.

Αυτό που συνέβαινε ήταν ότι πολλά εμπορικά πλοία έφταναν στην Οδησσό, μεταφέροντας δυτικά όπλα, πυρομαχικά και φόρτωναν κυρίως αγροτικά προϊόντα και σιδηρομετάλλευμα για εξαγωγή. Επειδή βρισκόμαστε και σε εποχή που πραγματοποιούνται οι μεγάλες εξαγωγές αγροτικών προϊόντων και τα συσσωρευμένα σιτηρά, καλαμπόκι κλπ έχουν εγκλωβιστεί στα χωράφια, τα περισσότερα εξ αυτών θα καταστραφούν από βροχές και τρωκτικά. Μόνο ένα μικρό μέρος τους μπορεί να προωθηθεί στις διεθνείς αγορές μέσω της Ρουμανίας. Αυτό θα επιδεινώσει την ήδη δραματική δημοσιονομική κατάσταση της Ουκρανίας.

Δεδομένου ότι τα σιτηρά, το καλαμπόκι κλπ της Ουκρανίας και της Ρωσίας είναι αυτά που κυρίως τροφοδοτούν τις διεθνείς αγορές, πιθανότατα να εκδηλωθεί επισιτιστική κρίση, ειδικά στην Αφρική. Αν και οι Ρώσοι αντιμετωπίζουν επίσης πρόβλημα με τη διακίνηση και πετρελαίου και σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας, σε αντίθεση με τους Ουκρανούς έχουν –λόγω της γεωγραφίας– εναλλακτικές λύσεις. Ως εκ τούτου, το δικό τους κόστος από αυτή την κατάσταση είναι πολύ μικρότερο από το αντίστοιχο του Κιέβου.

Οι Ουκρανοί έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν κάποια μικρά λιμάνια στο Δούναβη (είναι ρουμανο-ουκρανικό σύνορο), αλλά η δυνατότητα εξαγωγών από αυτά είναι σχετικά περιορισμένη και επιπλέον τα πλοία στο Δούναβη είναι ευάλωτα σε επιθέσεις από ρωσικά drones. Το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν ρουμανικά μαχητικά για να καταρρίψουν ρωσικά drones θα καθιστούσε τα ρουμανικά αεροσκάφη στόχο των ρωσικών μαχητικών, όπως και της ρωσικής αεράμυνας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Ούτε είναι εύκολο ουκρανικά σιτηρά να μεταφερθούν με φορτηγίδες στο ρουμανικό λιμάνι της Κωστάντζας για να εξαχθούν από εκεί στις διεθνείς αγορές. Εκτός των τεχνικών δυσκολιών είναι και το γεγονός ότι οι Ρώσοι έχουν καταστρέψει τις δύο γέφυρες (την παραθαλάσσια Ζατόκα και βορειότερα τη Μαγιάκι) που συνδέουν την κυρίως Ουκρανία με το νοτιοδυτικό τμήμα της που τελειώνει στο Δούναβη. Με άλλα λόγια, το Κίεβο δεν έχει αξιόλογες εναλλακτικές λύσεις και για τις εισαγωγές και για τις εξαγωγές. Ουσιαστικά έχει παραμείνει η Μολδαβία και η δυτική πύλη προς την Πολωνία.

Μπούμεραγκ η 40ήμερη εκστρατεία

Το συμπέρασμα από τα παραπάνω είναι ότι η κλιμάκωση που δρομολόγησε ο Ζελένσκι και οι δυτικοί σύμμαχοί του έχει γυρίσει μπούμεραγκ. Η δε φιλολογία στα δυτικά συστημικά Μίντια ότι με τις ουκρανικές επιθέσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας το Κίεβο πήρε το πάνω χέρι, αποδεικνύεται από τα γεγονότα προπαγάνδα. Προφανώς, η Ρωσία αιμορραγεί, αλλά η αιμορραγία της Ουκρανίας είναι πολλαπλάσια. Και πάντως σε καμία περίπτωση η πίεση που ασκείται στον Πούτιν δεν είναι τόση, ώστε να τον αναγκάσει να αλλάξει γραμμή πλεύσης. Οι προσδοκίες, άλλωστε, ότι από τις ουκρανικές επιθέσεις θα προκύψουν αντικαθεστωτικές εκδηλώσεις που θα αποσταθεροποιήσουν το καθεστώς, διαψεύσθηκαν.

Δεν είναι η πρώτη φορά που διαψεύδονται αβάσιμες δυτικές προσδοκίες. Υπενθυμίζω τις δηλώσεις και τα δημοσιεύματα:

• Αμέσως μετά τη ρωσική εισβολή, όταν προεξοφλούσαν πως η ρωσική οικονομία θα κατέρρεε σε λίγες εβδομάδες.
• Για την επιτυχία της ουκρανικής αντεπίθεσης (καλοκαίρι 2023) στην περιοχή της Ζαπορίζια, που θα οδηγούσε στην κατάληψη της Κριμαίας.
• Όταν οι Ουκρανοί εισέβαλαν στη ρωσική επαρχία Κουρσκ, η οποία κατέληξε σε βαριά ήττα με δεκάδες χιλιάδες νεκρούς.
• Κάθε φορά που οι δυτικοί έδιναν στο Κίεβο σύγχρονα οπλικά συστήματα (HMARS, ATACMS, μαχητικά F-16, πυραύλους Storm Shadow κλπ).

Ας σημειωθεί ότι οι Ουκρανοί εκτοξεύουν κάθε ημέρα πολλαπλάσια drones μεγάλου βεληνεκούς εναντίον της Ρωσίας από όσα εκτοξεύουν οι Ρώσοι. Κι αυτό επειδή 13 μεγάλες ευρωπαϊκές βιομηχανίες τροφοδοτούν το Κίεβο με τέτοια drones. Σύμφωνα με τους Times η Βρετανία θα παραδώσει το 2026 συνολικά πάνω από 150.000 drones. Το πρακτικό αποτέλεσμα, όμως, είναι ότι ελάχιστα drones “τρυπάνε” την ισχυρή ρωσική αεράμυνα και προκαλούν ζημιές, ενώ αντιθέτως, τα ρωσικά drones έχουν πολλαπλάσια διεισδυτικότητα.

Οι δε ρωσικοί πύραυλοι και οι τεράστιες κατευθυνόμενες βόμβες ολίσθησης FAB που εκτοξεύονται από αεροπλάνα ουσιαστικά δεν έχουν αντίπαλο. Γι’ αυτό και προκαλούν τεράστιες καταστροφές στην Ουκρανία. Είναι αξιοσημείωτο ότι υπό την πίεση της πραγματικότητας, ο Ζελένσκι πρότεινε στη Μόσχα πάγωμα των αεροπορικών επιθέσεων στη Μαύρη Θάλασσα και διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός. Το Κρεμλίνο απέρριψε την πρόταση.

Από την πλευρά τους, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του Κιέβου, στην προσπάθειά τους να αποτρέψουν ενδεχόμενη κατάρρευση της Ουκρανίας, πιέζουν τον Τραμπ να επανεκκινήσει την ειρηνευτική πρωτοβουλία του. Ταυτοχρόνως, για να πιέσουν το Κρεμλίνο το κατηγορούν για εγκλήματα πολέμου, λόγω της απώλειας και αμάχων που προκαλούν οι ρωσικές επιθέσεις, ενώ είχαν αποφύγει επιμελώς να πουν οτιδήποτε εναντίον των Ουκρανών για αποδεδειγμένες επιθέσεις με drones εναντίον αμάχων. Στην πραγματικότητα και μ’ αυτόν τον τρόπο επιβεβαιώνουν πως πολεμούν κι αυτοί με τους δικούς τους τρόπους εναντίον της Ρωσίας.