Μύθοι και πραγματικότητες για τον πόλεμο στην Ουκρανία

Φαντάζομαι ότι κανείς δεν θα διαφωνήσει με την εισαγωγική αυτή παρατήρηση, αλλά οι συμφωνίες μάλλον σταματούν εδώ. Η εικόνα που παρουσιάζουν τα δυτικά συστημικά Μίντια, τα ρωσικά καθεστωτικά και διάφοροι περισσότερο ή λιγότερο ανεξάρτητοι παρατηρητές του πολέμου διαφέρουν τόσο πολύ, που μπορούμε να μιλήσουμε για σκανδαλώδη παραποίηση της πραγματικότητας. Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά:

Μέχρι το τέλος του 2025 οι Ρώσοι είχαν σε γενικές γραμμές την πρωτοβουλία των κινήσεων. Στο έδαφος ο στρατός τους προχωρούσε με αργό ρυθμό, αλλά σταθερά. Ο λόγος της αρχής προέλασης ήταν η εισβολή των drones κατά προσωπικού, τα οποία κυριαρχούσαν στο πεδίο της μάχης, εμποδίζοντας τη μαζική χρήση τεθωρακισμένων, αλλά και τις κινήσεις μονάδων. Και οι δύο πλευρές κινούνταν αργά, κατά ομάδες των 3-4 στρατιωτών και συνήθως με τα πόδια για να μην δίνουν στόχο στα drones.

Αναφορικά με τις χερσαίες επιχειρήσεις, από τις αρχές του 2026 το StarLink απέκοψε τους Ρώσους από τη χρήση της δορυφορικής αυτής επικοινωνίας, γεγονός που επέτρεψε στους Ουκρανούς να αποκτήσουν πλεονέκτημα. Για να καλύψει το κενό, η Ρωσία αναπτύσσει τον τελευταίο καιρό με ταχύ ρυθμό το δικό της αντίστοιχο σύστημα δορυφόρων χαμηλής τροχιάς, αλλά θα της πάρει χρόνο να το ολοκληρώσει. Μέχρι τότε, οι Ρώσοι έχουν τοποθετήσει αναμεταδότες σήματος στη Λευκορωσία, κατά μήκος των συνόρων της με την Ουκρανία, έτσι ώστε να drones τους να μπορούν να καθοδηγούνται και σε στόχους στη βορειοδυτική Ουκρανία.

Επιθέσεις σε διυλιστήρια

Με την πολύτιμη βοήθεια του StarLink το Κίεβο κατάφερε σταδιακά να πραγματοποιεί επιθέσεις με drones μεγάλου βεληνεκούς σε στόχους στη ρωσική επικράτεια και μάλιστα ολοένα και πιο μακριά από τη γραμμή του μετώπου. Επειδή αυτά τα drones δεν έχουν μεγάλο εκρηκτικό φορτίο, κατά κανόνα επιλέγονται εύφλεκτοι στόχοι, όπως διυλιστήρια, χημικά εργοστάσια, αποθήκες καυσίμων και πυρομαχικών, χωρίς να εξαιρούνται πολιτικοί στόχοι. Η ρωσική αεράμυνα είναι αξιόμαχη, αλλά όταν δέχεται επιθέσεις κορεσμού (από σμήνος) είναι δεδομένο πως κάποια drones θα περάσουν και θα πλήξουν τους στόχους.

Το αποτέλεσμα είναι η Ρωσία να υφίσταται μία συνεχή οικονομική αιμορραγία, η οποία αθροιστικά προκαλεί και έλλειψη καυσίμων, ειδικά στην Κριμαία και στην παράκτια ζώνη ανατολικότερα. Το γεγονός ότι οι Ουκρανοί χρησιμοποιούν τον τελευταίο καιρό και drones μεσαίου βεληνεκούς (50-150 χλμ), τους επέτρεψε να θέσουν υπό έλεγχο πυρός τη βασική οδική αρτηρία που συνδέει την Κριμαία με την κυρίως Ρωσία, καταστρέφοντας μεγάλο αριθμό βυτιοφόρων, αλλά και στρατιωτικών και πολιτικών οχημάτων.

Αυτό συνδυάζεται με το γεγονός ότι οι Ρώσοι αποφεύγουν να χρησιμοποιούν τη μεγάλου μήκους γέφυρα του Κερτς για να στείλουν βυτιοφόρα στην Κριμαία, φοβούμενοι ότι θα πληγούν από drones με αποτέλεσμα την καταστροφή της γέφυρας. Κάπως έτσι προέκυψε η μεγάλη έλλειψη καυσίμων στη Νοβορωσία, όπως αποκαλεί η Μόσχα την περιοχή.

Επειδή τα δυτικά Μίντια έχουν μυθοποιήσει την ικανότητα της Ουκρανίας στην κατασκευή καινοτόμων drones, η αλήθεια είναι στη μέση. Οι Ουκρανοί έχουν πράγματι κάνει σοβαρά βήματα, αλλά εδώ και αρκετό καιρό όλο το τεχνολογικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα της Ευρώπης παράγει δωρεάν drones και πυραύλους για το Κίεβο. Οι Ρώσοι κατήγγειλαν ότι υπάρχουν στην Ευρώπη 13 τέτοια εργοστάσια (Βρετανία, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Δανία κ.α.) χωρίς ποτέ να διαψευσθούν. Τα εισαγόμενα drones κατά κανόνα χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη για να επιλέγουν μόνα τους στόχο.

Σε μία προσπάθεια να εξουδετερώσουν την ουκρανική απειλή, οι Ρώσοι έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν ένα σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου, ικανού να εξουδετερώνει το StarLink, άρα και τα επιτιθέμενα drones, σε μία κυκλική έκταση ακτίνας 2,5 χλμ. Το σύστημα, που αποτελείται από έξι ρυμουλκούμενα, είναι αποτελεσματικό, αλλά, λόγω της ακτινοβολίας και της σχετικής δυσκινησίας του, εντοπίζεται και άρα καθίσταται ευάλωτο. Δίνει, πάντως, μια ανάσα στους Ρώσους.

Η “καταρρέουσα” ρωσική οικονομία

Αν παρακολουθεί κάποιος τα δυτικά συστημικά Μίντια θα πιστέψει ότι λόγω και των ουκρανικών επιθέσεων η ρωσική οικονομία είναι έτοιμη να καταρρεύσει και ο Πούτιν σε απόγνωση! Υπενθυμίζω ότι τα ίδια Μίντια ισχυρίζονταν αμέσως μετά την εισβολή ότι η κατάρρευση της ρωσικής οικονομίας ήταν ζήτημα λίγων εβδομάδων, λόγω των δυτικών κυρώσεων. Συνέβη το αντίθετο. Μέχρι και το 2024, η ρωσική οικονομία αναπτυσσόταν με διπλάσιο-τριπλάσιο ρυθμό από τις δυτικές.

Το 2025, λόγω και της εξάντλησης της δυναμικής που έδωσε ο πολεμικός κεϋνσιανισμός, η ρυθμός ανάπτυξης έπεσε πολύ χαμηλά, λόγω και της πολιτικής της Κεντρικής Τράπεζας, η οποία διατήρησε πολύ υψηλά τα επιτόκια για να ρίξει τον πληθωρισμό, όπως και συνέβη. Ήταν με άλλα λόγια, μία πολιτική αποθέρμανσης της οικονομίας. Προφανώς, η ρωσική οικονομία, λόγω των πολεμικών δαπανών, αντιμετωπίζει προκλήσεις, αλλά όλα τα θεμελιώδη μεγέθη της, όπως το χρέος και το έλλειμμα, είναι σε ποιοτικά καλύτερη κατάσταση από τα αντίστοιχα των δυτικών οικονομιών.

Αυτό δεν εμπόδισε τη δυτική καταστροφολογία να συνεχίζει το βιολί της, ακόμα κι όταν ο πόλεμος στον Κόλπο εκτίναξε τις τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των λιπασμάτων, προσφέροντας στη ρωσική οικονομία απρόσμενα έσοδα. Το να μιλήσει κάποιος για τη χαμένη αξιοπιστία των δυτικών συστημικών Μίντια είναι ο πιο επιεικής χαρακτηρισμός. Το γιατί δυτικά Μίντια που είχαν με προσπάθειες δεκαετιών να χτίσουν την αξιοπιστία τους την θυσίασαν, υποκύπτοντας σε κραυγαλέες σκοπιμότητες, είναι αντικείμενο άλλου άρθρου.

Το “απόρθητο φρούριο”

Εξίσου παραπλανητική είναι και η εικόνα που παρουσιάζουν τα δυτικά συστημικά Μίντια για την κατάσταση των χερσαίων επιχειρήσεων. Τα τελευταία δύο χρόνια ισχυρίζονται ότι το μέτωπο έχει παγώσει, ότι οι Ρώσοι δεν μπορούν να προελάσουν κι ακόμα ότι οι Ουκρανοί έχουν καταλάβει περισσότερο έδαφος απ’ όσο έχουν χάσει! Κρύβονται πίσω από τον ισχυρισμό ότι ο ρωσικός στρατός έχει κολλήσει στο χοντρικά 20% της ουκρανικής επικράτειας που είχε καταλάβει.

Λαμβάνοντας υπόψη τον αργό ρυθμό των χερσαίων επιχειρήσεων λόγω των drones, του χειμώνα και της λάσπης, η αλήθεια είναι ότι οι Ρώσοι έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές νίκες. Στο νότιο μέτωπο της Ζαπορόζια το μέτωπο έχει μετακινηθεί σημαντικά προς δυσμάς. Η οχυρή πόλη Ορίχιβ απειλείται, ενώ ο ρωσικός στρατός πλησιάζει σιγά-σιγά και τη στρατηγικής σημασίας πόλη της Ζαπορόζια στον Δνείπερο. Στο μέτωπο του Ντονιέτσκ έχει καταληφθεί και εκκαθαριστεί πλήρως το οχυρό πολεοδομικό συγκρότημα Ποκρόβσκ-Μίρνογκραντ.

Βορειοανατολικά είναι ζήτημα ημερών να ολοκληρωθεί και η κατάληψη της Κωνσταντινίφκα, της πρώτης από τις τέσσερις πόλεις (από Νότο προς Βορρά: Κωνσταντινίφκα-Ντρουγκόφσβκα-Κραματόρσκ-Σλαβιάνσκ), που συνθέτουν το “απόρθητο φρούριο”, την παράδοση του οποίου ζητούσε ο Πούτιν για να τερματίσει τον πόλεμο. Ας σημειωθεί ότι οι Ρώσοι έχουν πλησιάσει πολύ το Κραματόρσκ και το Σλαβιάνσκ από τα ανατολικά, ενώ με την κατάληψη του Λιμάν στα βορειοανατολικά του Σλοβιάνσκ, αρχίζουν να δημιουργούν συνθήκες περικύκλωσης, εμποδίζοντας τον ανεφοδιασμό του “απόρθητου φρουρίου”. Σημαντικές είναι και οι ρωσικές προωθήσεις βορειότερα στο Κούπιανσκ και επίσης στα βόρεια και βορειοανατολικά του Χάρκοβο.

Το παραπλανητικό 20%

Από την πλευρά τους, οι Ουκρανοί το μόνο που κάνουν είναι να πραγματοποιούν τοπικές αντεπιθέσεις κατά κανόνα για να καθυστερούν τις ρωσικές προελάσεις. Η τελευταία ουσιαστικά επιθετική τους ενέργεια ήταν η εισβολή στη ρωσική περιοχή του Κουρσκ, την οποία, μετά από σκληρές, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν με τεράστιες απώλειες. Οι Ρώσοι, μετά την ήττα των Ουκρανών, συνέχισαν, εισβάλοντας και από εκείνο το σημείο, και μετά από μάχες σήμερα πλησιάζουν αργά το Σούμι.

Το δυτικό επιχείρημα ότι οι Ρώσοι ακόμα κατέχουν το 20% του ουκρανικού εδάφους είναι παραπλανητικό. Όχι μόνο γιατί το 20% δεν είναι ακριβές (ο ρωσικός στρατός έχει καταλάβει σημαντικά εδάφη, μεταξύ αυτών και στρατηγικής σημασίας πόλεις), αλλά και επειδή προφανώς η κατάληψη μίας κρίσιμης βιομηχανικής πόλης με ορυχεία δεν έχει την ίδια αξία με την κατάληψη ενός δάσους μεγαλύτερης έκτασης. Μετά την απόρριψη από τον Ζελένσκι της συμβιβαστικής φόρμουλας που συμφωνήθηκε στη συνάντηση Τραμπ-Πούτιν στο Άνκοραντζ (Αύγουστος 2025) και μετά τις ουκρανικές επιθέσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας, η Μόσχα έχει εκ των πραγμάτων διευρύνει τουλάχιστον τις εδαφικές βλέψεις της.

Εκτός από το Ντονμπάς, στοχεύει στην κατάκτηση και των τμημάτων των επαρχιών Ζαπορόζια και Χερσώνα που έχουν προσαρτηθεί, αλλά παραμένουν ακόμα υπό ουκρανικό έλεγχο. Αυτό έχει σημασία, επειδή σε μία φάση, ο Πούτιν είχε δείξει ότι ήταν διατεθειμένος όχι μόνο να παραιτηθεί από τη διεκδίκησή τους, αλλά και να αποσυρθεί ο ρωσικός στρατός από τις περιοχές που έχει καταλάβει στις επαρχίες Σούμι, Χάρκοβο και Ντνίπρο. Τώρα πλέον, που η “συνεννόηση του Άνκοραντζ” έχει σχεδόν εξατμισθεί, στη ρωσική δημόσια συζήτηση επανέρχεται το σενάριο να καταληφθεί όλη η ανατολική όχθη του Δνείπερου, ακόμα και η επαρχία της Οδησσού. Το εάν αυτό είναι εφικτό θα φανεί από τα γεγονότα.