Ξαναρχίζει το παζάρι για το Κυπριακό – Η ασφάλεια αφήνεται για το τέλος

Κώστας Βενιζέλος
3

Τα Ηνωμένα Έθνη θα καταθέτουν ιδέες με στόχο τη γεφύρωση των διαφορών. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, πριν τη διακοπή των διαπραγματεύσεων που σημειώθηκε με την αποχώρηση του Ακιντζί, είχε συμφωνηθεί πως οι εκπρόσωποι του Διεθνούς Οργανισμού θα μπορούν να καταθέτουν προτάσεις «για να διευκολύνουν τις συνομιλίες». Ο Έσπεν Μπαρθ Άιντα και η ομάδα του, θα καταθέτουν προφορικά ιδέες για διάφορα ζητήματα, «χωρίς να δεσμεύει» τούτο τους εμπλεκόμενους. Η βασική επιδίωξη των Ηνωμένων Εθνών είναι να προχωρήσουν βαθμηδόν στην κάλυψη των κενών που υπάρχουν και να διαμορφώσουν τις προϋποθέσεις γεφύρωσης των διαφορών. Είναι, ωστόσο, σαφές πως στόχος του Νορβηγού αξιωματούχου είναι η άσκηση από μέρους του ΟΗΕ επιδιαιτησίας.

Την ίδια ώρα, με την επανέναρξη των συνομιλιών την Τρίτη 11 Απριλίου, επιχειρείται η συζήτηση υπό μορφή πακέτου των πέντε από τα έξι κεφάλαια, δηλαδή για τη Διακυβέρνηση, το Περιουσιακό, την Οικονομία, την ΕΕ και το Εδαφικό. Το κρίσιμο θέμα της Ασφάλειας θα συζητηθεί στο τέλος στα πλαίσια διεθνούς διάσκεψης. Η μεθοδολογία της πακετοποίησης θα διαμορφώσει συνθήκες για πάρε-δώσε, καθώς είναι προφανές πως ΟΗΕ, τουρκική πλευρά και διεθνείς παίκτες επιδιώκουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας μέχρι το τέλος Ιουνίου.

Ο πρόεδρος Αναστασιάδης διαχώρισε τη θέση του από τον υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδος Νίκο Κοτζιά, επιλέγοντας να δώσει στήριξη στον Άιντα. Στη διάρκεια της ενημέρωσης που έκανε προ ημερών σε κοινοτικούς πρέσβεις στη Λευκωσία, ο Αναστασιάδης απάντησε σε ερώτηση του πρέσβη του Βελγίου. Ο Βέλγος διπλωμάτης ρώτησε εάν συμφωνεί «με τα όσα γράφουν κάποια ΜΜΕ για το ρόλο του κ. Άιντα». Σημειώνεται ότι ο Βέλγος πρέσβης είναι διαπιστευμένος και στην Αθήνα και δεν θα μπορούσε προφανώς να ρωτήσει ευθέως κατά πόσο συμφωνεί ο πρόεδρος με τον Κοτζιά. Επέλεξε διατύπωση που παρέπεμπε στην τοποθέτηση Κοτζιά για τις μεθοδεύσεις Άιντα σε σχέση με τις τέσσερις ελευθερίες.

Υπενθυμίζουμε ότι ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών είχε αναρωτηθεί δημοσίως για την πρακτική του Άιντα: «Μήπως δεν είναι διαμεσολάβηση, αλλά δικηγορία όταν αναλαμβάνουν να τους εξηγήσουν πώς να διατυπώσουν καλύτερα τα αιτήματά τους προς την ΕΕ; Μήπως λειτουργούν ως λομπίστες στην υπηρεσία της Τουρκίας;». Σημειώνεται πως η Λευκωσία ήταν ενήμερη για τις πρόσφατες μεθοδεύσεις του Άιντα στις Βρυξέλλες για να προωθήσει την τουρκική αξίωση για την εφαρμογή για Τούρκους υπηκόους των τεσσάρων ελευθεριών της ΕΕ στην Κύπρο.

Ο Αναστασιάδης απάντησε ότι εκτιμά το έργο που επιτελεί ο αξιωματούχος του ΟΗΕ και τον στηρίζει. Η τοποθέτησή του ενώπιον των διαπιστευμένων πρέσβεων της ΕΕ δεν έχει διπλή ανάγνωση. Στηρίζει Άιντα, παρά τις ενέργειές του και διαφωνεί με την Αθήνα που επιχειρεί, εκθέτοντας δημόσια τον Νορβηγό αξιωματούχο του ΟΗΕ, να θέσει τέρμα στις μεθοδεύσεις του.

Παράλληλα με τις διεργασίες εν όψει της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων, η Λευκωσία, όπως και η Αθήνα, παρακολουθούν από κοντά τις τουρκικές κινήσεις, τις απειλές και γενικά όλες τις ενέργειες που γίνονται με στόχο τη δημιουργία έντασης. Οι δυο κυβερνήσεις αξιολογούν την τουρκική στάση, θεωρώντας πως οι επόμενες ημέρες είναι ιδιαίτερα κρίσιμες ενόψει και του δημοψηφίσματος στην Τουρκία.

Η εκτίμηση Αθήνας και Λευκωσίας είναι πως η ακραία ρητορική που υιοθετεί η Άγκυρα θα συνεχιστεί και μετά το δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου ενόψει των γεωτρήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ τον Ιούλιο. Χωρίς να προεξοφλείται οτιδήποτε, δεν θεωρείται ως πιθανό ενδεχόμενο η Τουρκία να προχωρήσει σε επεισόδιο, καθώς εμπλέκονται στη διαδικασία των ερευνών και διεθνείς εταιρείες που έχουν τη στήριξη των κυβερνήσεών τους.