Οργή της Τουρκίας για την έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου

Η τουρκική αντίδραση.

Το τουρκικό ΥΠΕΞ απέρριψε την ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, η οποία εγκρίθηκε σήμερα από την Ολομέλεια του ΕΚ, υποστηρίζοντας ότι περιλαμβάνει «αβάσιμους ισχυρισμούς και παραπλανητικές πληροφορίες» και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Σε δήλωσή του κατηγόρησε επίσης το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι υιοθετεί πολιτικά υποκινούμενη στάση, η οποία, όπως αναφέρει, βλάπτει τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, υποστηρίζει ότι η έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2025 βασίζεται σε «αβάσιμους ισχυρισμούς» και «εσφαλμένες πληροφορίες», οι οποίες προέρχονται, όπως αναφέρει, από κύκλους που αντιτίθενται στην Τουρκία.

Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι «η Έκθεση για την Τουρκία του 2025 περιλαμβάνει αξιολογήσεις που δεν συνάδουν με την πραγματικότητα, καθώς βασίζονται σε αβάσιμους ισχυρισμούς και παραπλανητικές πληροφορίες από κύκλους που είναι εχθρικοί προς τη χώρα μας».

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, «είναι σαφές ότι η έκθεση, η οποία φαίνεται να έχει προετοιμαστεί στο πλαίσιο μιας σκόπιμης πολιτικής ατζέντας που αντανακλά τις ιδεολογικές αγκυλώσεις ορισμένων μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επιδιώκει να επισκιάσει την υφιστάμενη θετική ατζέντα σε μια περίοδο κατά την οποία η στρατηγική σημασία των σχέσεων Τουρκίας-ΕΕ αυξάνεται ολοένα και περισσότερο». Προστίθεται ακόμη ότι «η προσέγγιση αυτή, η οποία προσφέρει έδαφος σε τρομοκρατικές οργανώσεις και σε κύκλους εχθρικούς προς την Τουρκία, αποδεικνύει για ακόμη μία φορά πόσο απέχει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από το να διαμορφώσει ένα στρατηγικό όραμα για το μέλλον των σχέσεων Τουρκίας-ΕΕ».

Η ανακοίνωση απορρίπτει επίσης τις αναφορές της έκθεσης στις δικαστικές διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη στην Τουρκία και στις επικρίσεις που διατυπώνονται σε βάρος του Τούρκου υπουργού Δικαιοσύνης. Κλείνοντας την ανακοίνωσή του, το τουρκικό ΥΠΕΞ καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να υιοθετήσει μια πιο εποικοδομητική στάση απέναντι στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, με γνώμονα τα κοινά συμφέροντα.

Η έκθεση

Υπενθυμίζεται ότι με ευρεία πλειοψηφία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η ετήσια έκθεση για την Τουρκία, στην οποία επισημαίνεται ότι η απόσταση της Άγκυρας από τις αρχές, τις αξίες και τα στρατηγικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης διευρύνεται. Η έκθεση υπερψηφίστηκε με 381 ψήφους, ενώ καταγράφηκαν 107 αρνητικές ψήφοι και 171 αποχές. Παράλληλα εκφράζεται η ανησυχία για τη διατήρηση του casus belli κατά της Ελλάδας, ενώ ασκείται και κριτική για τη συνεχιζόμενη παραβίαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων κρατών-μελών της ΕΕ, ιδίως της Ελλάδας και της Κύπρου.

Το κείμενο, το οποίο εκπονήθηκε από τον Ισπανό ευρωβουλευτή των Σοσιαλιστών Νάτσο Σάντσες Αμόρ, υπενθυμίζει ότι οι ενταξιακές συνομιλίες της Τουρκίας με την ΕΕ παραμένουν «παγωμένες από το 2018», εξαιτίας των προβλημάτων που καταγράφονται στον τομέα του κράτους δικαίου. Στην έκθεση σημειώνεται ότι, λόγω της «έλλειψης προόδου» αλλά και της «οπισθοδρόμησης της δημοκρατίας» στην Τουρκία, «η διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ δεν μπορεί να επανακκινήσει υπό τις παρούσες συνθήκες».

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κράτους δικαίου, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να περιγράφει την κατάσταση ως «δεινή» και να κάνει λόγο για συνεχιζόμενη «δημοκρατική οπισθοδρόμηση». Παράλληλα, επισημαίνεται ότι εξακολουθούν να εφαρμόζονται νομοθετικές ρυθμίσεις και μέτρα τα οποία, σύμφωνα με την έκθεση, περιορίζουν το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Για πρώτη φορά η έκθεση του ΕΚ ασκεί έντονη κριτική στη σιωπή άλλων θεσμικών οργάνων της ΕΕ και πολλών κρατών μελών της ΕΕ, απέναντι στη διάβρωση του κράτους δικαίου στην Τουρκία, καλώντας τα να είναι «πιο ηχηρά» σε αυτό το θέμα. Παράλληλα, το ΕΚ προτρέπει την τουρκική κυβέρνηση, τα θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη της ΕΕ να συνεχίσουν να εργάζονται, πέρα από την παγωμένη διαδικασία ένταξης, προς μια «στενότερη, πιο δυναμική και στρατηγική εταιρική σχέση».

Η έκθεση εξετάζει τις σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας πέραν της διαδικασίας προσχώρησης σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, επαναλαμβάνοντας την έκκλησή της για την επανέναρξη όλων των σχετικών διαλόγων υψηλού επιπέδου για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, όπως ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης. Τονίζεται, επίσης, η σημασία συμμόρφωσης της Τουρκίας με τα εκκρεμή κριτήρια αξιολόγησης για την επανέναρξη της διαδικασίας ελευθέρωσης του καθεστώτος θεωρήσεων (βίζα).

Το ΕΚ εκφράζει την υποστήριξή του στο διάλογο Ελλάδας-Τουρκίας, όπως η σύνοδος κορυφής Μητσοτάκη-Ερντογάν του Φεβρουαρίου 2026, ως βήμα προς την αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, το ΕΚ επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Τουρκία να υιοθετήσει «εποικοδομητική και όχι διεκδικητική ή επιθετική προσέγγιση» στην περιοχή. Επικρίνει την προώθηση από την Τουρκία του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», εκφράζει βαθιά ανησυχία για τη διατήρηση του casus belli κατά της Ελλάδας, το οποίο χαρακτηρίζει ασύμβατο μεταξύ συμμάχων και καλών γειτόνων, και κατακρίνει τη συνεχιζόμενη παραβίαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων κρατών-μελών της ΕΕ, ιδίως της Ελλάδας και της Κύπρου. Παράλληλα, κάνει αναφορά στο δικαίωμα της Ελλάδας να αυξήσει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια.

Ειδική αναφορά γίνεται στις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, στην «πολιτική εργαλειοποίηση» του συστήματος NAVTEX, στις παρεμβάσεις σε έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος όπως ο Great Sea Interconnector και ο EastMed, στις αντιδράσεις για το ελληνικό θαλάσσιο πάρκο στο Αιγαίο και στην αύξηση των παράνομων αλιευτικών δραστηριοτήτων τουρκικών σκαφών εντός ελληνικών χωρικών υδάτων. Το ΕΚ καλεί εκ νέου την ‘Αγκυρα να σεβαστεί πλήρως την κυριαρχία των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματός τους να οριοθετούν ΑΟΖ σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και την UNCLOS, ενώ επαναλαμβάνει ότι το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο «παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες».

Το ΕΚ τονίζει την ανάγκη τήρησης των συστάσεων της Επιτροπής της Βενετίας, ιδιαίτερα όσον αφορά τις μειονότητες, όπως ο ελληνορθόδοξος πληθυσμός της Ίμβρου και της Τενέδου, καθώς και τον σεβασμό προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με αναγνώριση της νομικής του προσωπικότητας και του τίτλου του Οικουμενικού Πατριάρχη. Εκφράζουν βαθιά ανησυχία για την έλλειψη προστασίας μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς, όπως η Αγία Σοφία και η Μονή Παναγίας Σουμελά, καθώς και για τις πράξεις βανδαλισμού εναντίον μειονοτικών χώρων λατρείας, ζητώντας την άμεση εφαρμογή των αποφάσεων της UNESCO.