Δέκα χρόνια μετά η πρόβλεψη για το χρέος έγινε βίωμα…

Έγραφα τότε για την Καμπύλη C, την καμπύλη που εκφράζει τον ανατοκισμό και την εκθετική αύξηση του τοκοφόρου χρέους: «Η καμπύλη C έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στη φύση όταν εμφανίζεται, είναι συνυφασμένη με τον γρήγορο θάνατο ή αν εφαρμοστεί συνειδητά από τους ανθρώπους σαν μορφή ανάπτυξης, φέρνει καθολική καταστροφή.

Η μορφή της καμπύλης C απεικονίζει την ανάπτυξη του καρκίνου στον άνθρωπο. Καθώς εμφανίζεται, σε λίγο χρόνο αναπτύσσεται, ξεπερνά τις καμπύλες Α και Β, και η ανάπτυξη του μετά είναι τόσο γρήγορη στο χρόνο, που γίνεται παράλληλη του κάθετου άξονα, και καταστρέφει στο τέλος τον φορέα. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται εκθετική αύξηση στο χρόνο των καρκινικών κυττάρων ή εκθετική αποσύνθεση του ανθρώπου στο χρόνο που πάσχει από αυτόν».

Σήμερα, δέκα χρόνια μετά, η ανάλυση της Kennedy – αλλά και η δική μου βαθιά πίστη σε αυτήν – δικαιώνεται πλήρως και αμείλικτα. Η Ελλάδα δεν βιώνει μια απλή δημοσιονομική στενότητα, αλλά τη σταδιακή οργανική της αποσύνθεση, καθώς το “καρκίνωμα” του εκθετικού χρέους τρέφεται από τις σάρκες της πραγματικής παραγωγικής βάσης. Τι να εννοούσε άραγε ο σοφός άνδρας όταν έλεγε ότι «ο σύνθετος τόκος (τα πανωτόκια) είναι το 8ο θαύμα του κόσμου· όποιος τον αντιλαμβάνεται τον εισπράττει και όποιος δεν τον καταλαβαίνει τον πληρώνει»;

Τι είναι η Καμπύλη C

Για να κατανοήσουμε πώς οδηγήθηκε η πατρίδα μας στη σημερινή κατάσταση, αρκεί να θυμηθούμε τις τρεις μορφές ανάπτυξης μέσα στον χρόνο, όπως αποτυπώνονται στο θεμελιώδες διάγραμμα των τύπων ανάπτυξης:

• Η Καμπύλη Α (Natural curve / Φυσική Ανάπτυξη): Απεικονίζει τη φυσική εξέλιξη κάθε ζωντανού οργανισμού και φυσικού συστήματος. Ο άνθρωπος αναπτύσσεται μέχρι τα 20–21 του χρόνια και στη συνέχεια η ανάπτυξή του σταθεροποιείται οριζόντια, συνεχίζοντας τη ζωή του με ποιοτικές διαφοροποιήσεις εντός των φυσικών ορίων.
• Η Καμπύλη Β (Linear curve / Πραγματική Παραγωγή): Δείχνει τη δυνητική, πραγματική οικονομική ανάπτυξη. Με δεδομένους ανθρώπινους και φυσικούς πόρους και την επικρατούσα τεχνολογία, η παραγωγή αυξάνεται με γραμμική ή αριθμητική πρόοδο.
• Η Καμπύλη C (Exponential curve / Εκθετική Αύξηση): Στη βιολογία, η μορφή αυτή ταυτίζεται με την ανάπτυξη του καρκίνου. Εμφανίζεται, επιταχύνεται βίαια, ξεπερνά τις καμπύλες Α και Β, γινόμενη σχεδόν παράλληλη με τον κάθετο άξονα, και στο τέλος καταστρέφει τον φορέα. Στην οικονομία, η Καμπύλη C εκφράζει τον ανατοκισμό και την εκθετική συσσώρευση του χρέους.

Όταν η πραγματική παραγωγή μιας χώρας καθηλώνεται στην Καμπύλη Β (ή συμπιέζεται ακόμα χαμηλότερα λόγω της πολιτικής της λιτότητας), ενώ οι απαιτήσεις των πιστωτών τοκίζονται με βάση τους κανόνες της Καμπύλης C, το αποτέλεσμα δεν είναι οικονομική προσαρμογή· είναι ο μαθηματικά βέβαιος θάνατος του φορέα.

Για να κατανοηθεί το μέγεθος της παγίδας, αρκεί ο “Κανόνας του 72”: διαιρώντας το 72 με το επιτόκιο, βλέπουμε πόσο γρήγορα διπλασιάζεται ένα χρέος. Με επιτόκιο 6%, το χρέος διπλασιάζεται σε 12 χρόνια· με επιτόκιο 12%, σε μόλις 6 χρόνια! (O κανόνας του 72 (Rule of 72) είναι ένας απλός, εμπειρικός μαθηματικός τύπος που χρησιμοποιείται στα χρηματοοικονομικά για να υπολογίσεις σε πόσα χρόνια θα διπλασιαστεί μια επένδυση, με βάση ένα σταθερό ετήσιο επιτόκιο ανατοκισμού. Στο τέλος αυτού του κειμένου σας έχω δυο ενδιαφέρουσες ιστορίες για την κατανόηση του ανατοκισμού του χρέους).

Η Αριθμητική της Υποτέλειας

Από το 2000 έως σήμερα, το πολιτικό κατεστημένο διακηρύσσει τη σωτηρία της χώρας μέσα στο σκληρό νόμισμα. Ποια είναι όμως η σκληρή αριθμητική αυτού του τετάρτου του αιώνα;

1. Ο Φόρος Υποτελείας του Δημοσίου Χρέους: Από την είσοδο στο ευρώ μέχρι σήμερα, η Ελλάδα έχει καταβάλει αποκλειστικά για τόκους δημοσίου χρέους πάνω από 230 δισεκατομμύρια ευρώ. Πληρώσαμε, δηλαδή, σε ξένους πιστωτές ένα ποσό μεγαλύτερο από ολόκληρο το σημερινό ετήσιο ΑΕΠ της χώρας!
2. Το Παράδοξο του Χρέους: Το 2009, όταν εισήλθαμε στη δίνη της κρίσης, το δημόσιο χρέος ανερχόταν σε 300 δις ευρώ (127% του ΑΕΠ). Μετά από 16 χρόνια καταστροφής του 25% του ΑΕΠ, μνημονίων, περικοπών και θυσιών, το ονομαστικό δημόσιο χρέος ξεπερνά τα 400 δισεκατομμύρια ευρώ!

Αυτός είναι ο θρίαμβος της Καμπύλης C: Όσες θυσίες κι αν κάνει ο λαός, η εκθετική φύση του ανατοκισμού και της λιτότητας ακυρώνει κάθε προσπάθεια. Παράλληλα, η είσοδος στο ευρώ επέφερε ένα θανάσιμο πλήγμα: πριν από το 2001, το χρέος ήταν κυρίως εγχώριο και σε εθνικό νόμισμα. Με τη μετατροπή του σε σκληρό ξένο νόμισμα και την υπαγωγή του στο αγγλικό δίκαιο, η χώρα έχασε τη νομισματική της κυριαρχία και μετατράπηκε σε έναν αιώνιο δανειζόμενο ιδιώτη, υποχρεωμένο να εκχωρεί εθνικό πλούτο για να καλύπτει τοκοχρεολύσια.

Το Ιδιωτικό Χρέος

Αν το δημόσιο χρέος αφαιρεί την εθνική κυριαρχία από το κράτος, το ιδιωτικό χρέος αφαιρεί την προσωπική ελευθερία από τον πολίτη. Δίπλα στα 230+ δις των δημοσίων τόκων, προστέθηκε η “κρυφή” Καμπύλη C του ιδιωτικού τομέα. Το συνολικό ιδιωτικό χρέος (ληξιπρόθεσμο και εξυπηρετούμενο προς εφορία, ταμεία, τράπεζες και ξένα funds) αγγίζει πλέον τα 230 δισεκατομμύρια ευρώ.

Με τη συνεχή επιβάρυνση από τόκους υπερημερίας, πανωτόκια και προμήθειες, τα “κόκκινα δάνεια” που αγοράστηκαν από ξένα funds στο 10%–20% της αξίας τους, απαιτούνται τώρα στο 100% της ονομαστικής τους αξίας. Το αποτέλεσμα είναι η βίαιη αναδιανομή του πλούτου: η ιδιωτική περιουσία των Ελλήνων (σπίτια, γη, επιχειρήσεις) μεταβιβάζεται συστηματικά σε offshore εταιρείες και ξένα χρηματοπιστωτικά κέντρα.

Οι δύο κάνουλες που αδειάζουν τη χώρα

Πού πηγαίνουν αυτά τα δισεκατομμύρια; Η απάντηση βρίσκεται στο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών, το οποίο αποτυπώνει τις δύο αυτόνομες αλλά αλληλοτροφοδοτούμενες ροές καθαρής αιμορραγίας της ελληνικής οικονομίας προς το εξωτερικό:

1. 1η Ροή — Διαρροή Χρέους Ιδιοκτησίας (Ισοζύγιο Πρωτογενών Εισοδημάτων): Η καθαρή ετήσια διαρροή για τόκους και κέρδη/μερίσματα ξένων ομίλων που εξαγόρασαν τις υποδομές της χώρας. 2. 2η Ροή — Διαρροή Παραγωγικής Εξάρτησης (Εμπορικό Ισοζύγιο): Η αιμορραγία για εισαγωγές ενέργειας, τροφίμων και τεχνολογίας λόγω διάλυσης της εγχώριας παραγωγής. Η θεμελιώδης μακροοικονομική ταυτότητα των τομεακών ισοζυγίων (Kalecki / Godley) ορίζει:

Όταν ο Εξωτερικός Τομέας είναι σταθερά ελλειμματικός και το Δημόσιο υποχρεώνεται σε “πρωτογενή πλεονάσματα” για τους πιστωτές, ο μοναδικός που καταστρέφεται μαθηματικά είναι ο Εγχώριος Ιδιωτικός Τομέας, ο οποίος αναλώνει τις αποταμιεύσεις του και πνίγεται στα χρέη.

Δόλος ή ολική άγνοια;

Το πιο εξοργιστικό στοιχείο αυτής της 25ετίας δεν είναι μόνο οι αριθμοί. Είναι η πλήρης, συστηματική και αμετανόητη αφασία του πολιτικού προσωπικού της χώρας. Επί 25 χρόνια, εναλλασσόμενες κυβερνήσεις, υπουργοί Οικονομικών, σύμβουλοι και συστημικοί αναλυτές παρακολουθούν το δημόσιο χρέος να εκτοξεύεται από τα 140 στα 400+ δισεκατομμύρια ευρώ, το ιδιωτικό χρέος να πνίγει την κοινωνία και τη χώρα να αιμορραγεί 400 δισεκατομμύρια σε τόκους. Και τι κατάλαβαν; Απολύτως τίποτα.

Δεν κατάλαβαν τη διαφορά μεταξύ ονομαστικής τιμής και πραγματικής αξίας του χρέους. Δεν κατάλαβαν ότι σε ένα σκληρό, ξένο νόμισμα χωρίς εθνική κεντρική τράπεζα, τα πρωτογενή πλεονάσματα δεν “σώζουν” τη χώρα, αλλά καταστρέφουν μαθηματικά τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα.

Δεν κατάλαβαν ότι η Καμπύλη C του ανατοκισμού δεν νικιέται με περικοπές μισθών και συντάξεων, διότι η λιτότητα συρρικνώνει την Καμπύλη Β της παραγωγής, κάνοντας το χρέος ακόμα πιο ανεξέλεγκτο ως ποσοστό του ΑΕΠ. Πρόκειται για μια πολιτική ελίτ που συμπεριφέρεται είτε ως απλός διαχειριστής αλλοτρίων συμφερόντων (πλειστηριασμοί, funds, ιδιωτικοποιήσεις) είτε ως οικονομικά αναλφάβητος θεατής. Όταν μετά από 25 χρόνια αποτυχίας επιμένεις στην ίδια συνταγή που αφαίμαξε δύο εθνικά ΑΕΠ σε τόκους, τότε η πολιτική σου κάλυψη δεν είναι πλέον “λάθος εκτίμηση”· είναι συνέργεια στην οικονομική και εθνική αφαίμαξη της πατρίδας.

Η νομισματική χειραφέτηση

Η διατήρηση της Ελλάδας εντός της Ευρωζώνης συνεπάγεται την οριστικοποίηση της ιδιότητάς της ως αποικίας χρέους, όπου ο εθνικός πλούτος εκποιείται διαρκώς για την κάλυψη τοκοχρεολυσίων μιας εκθετικής καμπύλης που δεν μηδενίζεται ποτέ. Η επιστροφή στο εθνικό κυρίαρχο νόμισμα αποκαθιστά την οικονομική λογική:

• Ακύρωση του Κινδύνου Χρεοκοπίας (Zero Solvency Risk): Ένα κράτος που εκδίδει το δικό του μη μετατρέψιμο νόμισμα με κυμαινόμενη ισοτιμία δεν μπορεί να πτωχεύσει ονομαστικά στις υποχρεώσεις που είναι εκπεφρασμένες σε αυτό.
• Απελευθέρωση από τα Πρωτογενή Πλεονάσματα: Το δημοσιονομικό έλλειμμα της κυβέρνησης () παύει να θεωρείται “αμαρτία” και μετατρέπεται σε καθαρό χρηματικό πλεόνασμα για τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα (), επιτρέποντας την αποχρέωση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
• Ευθυγράμμιση με τους Πραγματικούς Πόρους: Το όριο της κρατικής δαπάνης δεν είναι η διαθεσιμότητα των Ευρώ, αλλά η διαθεσιμότητα των πραγματικών παραγωγικών συντελεστών (εργατικό δυναμικό, ενέργεια, υποδομές). Η δημοσιονομική πολιτική μετατρέπεται σε εργαλείο πλήρους απασχόλησης.

Το χρήμα δεν είναι εμπόρευμα που δικαιούται να αυξάνεται εκθετικά σε βάρος της κοινωνίας. Είναι ένα δημόσιο εργαλείο λογιστικής καταγραφής*. Δέκα χρόνια μετά την πρώτη εκείνη επισήμανση, αποδεικνύεται ότι η εμμονή στην Καμπύλη C οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη θανάτωση του ξενιστή.

Η επιστροφή στο εθνικό νόμισμα δεν αποτελεί οπισθοδρόμηση, αλλά τη μόνη θεσμική, μακροοικονομική και οργανική προϋπόθεση για να υποταχθεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα στις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας. Μόνο έτσι θα παύσει η Ελλάδα να λειτουργεί ως αποικία χρέους και θα ευθυγραμμιστεί ξανά με τις πραγματικές, παραγωγικές και κοινωνικές της δυνατότητες.

 

---

*Ιστορίες Κατανόησης του Ανατοκισμού