Ο παράγοντας Σαμαράς θα κρίνει τις εκλογές και την κυβερνητική λύση

Η περίοδος στην οποία η πολιτική ζωή εισέρχεται από τον Σεπτέμβριο μέχρι το τέλος Μαρτίου 2027 θα είναι πυκνή με τις εξελίξεις πιεστικές για τα κόμματα. Καθοριστικό στοιχείο για τις εξελίξεις στον ευρύ κεντροδεξιό χώρο, αλλά όχι μόνο, θα είναι η εκλογική επίδοση του κόμματος Σαμαρά. Η δημιουργία κόμματος Σαμαρά, παρά τις τρέχουσες επιφανειακές και κλισαρισμένες, προσεγγίσεις, πρόκειται να προκαλέσει σοβαρές ανακατατάξεις στο πολιτικό σκηνικό. Με σοβαρότερες, ασφαλώς, εκείνες στο χώρο της Κεντροδεξιάς και όλου του συντηρητικού φάσματος, περιλαμβανόμενων των σχημάτων “Ελπίδα” (τμήματά της), “Ελληνική Λύση”, “Φωνή Λογικής” κλπ, αλλά και οριζόντια στην πολιτική χωροταξία σε ομάδες ευαίσθητες κυρίως σε εθνικά θέματα και στην αντι-woke ατζέντα.

Ανακατατάξεις, που μάλλον τις θεωρεί αναγκαίες και ο Καραμανλής, ο οποίος σταθμισμένα αποτελεί, και θα αποτελέσει, ενεργό παρασκηνιακό παράγοντα απέναντι στην παρακμιακή (δια)φθορά Μητσοτάκη, με σκοπό την ανασυγκρότηση του κεντροδεξιού χώρου στη βάση των αρχών του “καραμανλισμού”. Στα πλαίσια, μάλιστα, των μετεκλογικών εξελίξεων, για τις οποίες θα μιλήσουμε παρακάτω, δεν αποκλείεται να εκδηλωθεί πιο ενεργός –για την ακρίβεια κεντρικός-ηγετικός– ρόλος του Καραμανλή στη διαμόρφωση κυβέρνησης εθνικής συνεννόησης.

Σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι ο Σαμαράς του 2026 δεν είναι ο Σαμαράς του 1992-93. Έχει μεσολαβήσει η πρωθυπουργία του σε κυβέρνηση συνεργασίας με ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ (Ιούνιος 2012-Ιανουάριος 2015) και βέβαια η αρχηγία στη ΝΔ (2009-2015). Επίσης, πρέπει να επισημανθεί ότι ένα στελεχιακό δυναμικό όχι μόνον προερχόμενο από τη ΝΔ αλλά ευρύτερα από τον πανεπιστημιακό, επιχειρηματικό, δημοσιογραφικό χώρο, έχει μιλήσει για την ανάγκη “επανεκκίνησης με πατριωτικό όραμα και νέο σχέδιο”. Ενδεικτική η “κίνηση των 91” (Ιούλιος 2025). Το δυναμικό αυτό δείχνει καθαρά στις παρούσες συνθήκες υποστηρικτική διάθεση προς το κόμμα Σαμαρά.

Σύγκριση με προηγούμενες περιόδους (1992-1997) και ανάλογα εγχειρήματα (Πολιτική Άνοιξη) δεν μπορεί να γίνει. Δεν έχει σχέση με τις σημερινές συνθήκες, τα αποτελέσματα της επταετούς κυβερνητικής πολιτικής του Μητσοτάκη, τους σημερινούς πρωταγωνιστές και την πολιτεία τους, καθώς και με τα ζητούμενα της εθνικής και κοινωνικής ζωής. Κεντρικό ζητούμενο η ήττα της ΝΔ και η ακύρωσης της όποιας φιλοδοξίας του Μητσοτάκη για τρίτη πρωθυπουργική θητεία.

Καθοριστική προϋπόθεση

Το ζητούμενο αυτό είναι φανερό ότι αποτελεί τον πρώτο στόχο για τον Σαμαρά. Αν ο τακτικός αυτός στόχος επιτευχθεί στις επόμενες εκλογές, θα αποτελέσει έδραση για την εκτύλιξη του παραπέρα σχεδίου Σαμαρά (με τις συνασπισμένες δυνάμεις) στο χώρο κυρίως της Κεντροδεξιάς, επηρεάζοντας ευρύτερα το πολιτικό σκηνικό. Μπορούμε, λοιπόν, να διαβλέψουμε ότι η πρωτοβουλία Σαμαρά αποτελεί μια συνολικότερη στρατηγική αναμόρφωσης του Κεντροδεξιού πολιτικού φάσματος κι όχι μια οριακή πολιτική κίνηση αξιοπρεπούς εκλογικής καταγραφής και χτυπήματος μέχρι ήττας του Μητσοτάκη.

Η επιτυχία αυτής της στρατηγικής δεν μπορεί, ασφαλώς, να προεξοφληθεί. ‘Όμως, το πρώτο αποφασιστικό της βήμα (η ακύρωση τρίτης πρωθυπουργίας του Μητσοτάκη) που προωθείται με την ίδρυση κόμματος Σαμαρά μάλλον θα είναι επιτυχές, λόγω της διάχυτης κοινωνικής αντίδρασης. Με άλλα λόγια θα τροφοδοτήσει και θα τροφοδοτηθεί από την πλειοψηφική απόρριψη της κυβέρνησης Μητσοτάκη, επικυρώνοντας και τον πολύπλευρο αντικυβερνητικό αγώνα των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Η ήττα Μητσοτάκη (και της ΝΔ) την πρώτη Κυριακή θα είναι καθοριστική. Αν το ποσοστό της ΝΔ βρεθεί κάτω από 25%, εκτός από την απώλεια του βουλευτικού μπόνους, η πρωτιά της ΝΔ δεν θα μπορεί να κρύψει τη στρατηγική ήττα! Από τις προηγούμενες εκλογές του 2023 (40,56%) θα έχει απωλέσει περισσότερο από 15 μονάδες. Η προσφυγή σε δεύτερες εκλογές, ενώ θα φαίνεται μονόδρομος, δεν θα συγκεντρώνει για τη ΝΔ πιθανότητες επιτυχίας και μάλιστα με αρχηγό έναν βαριά ηττημένο Μητσοτάκη και έναν Σαμαρά να έχει καταγραφεί ως αποφασιστικός ρυθμιστής για οποιοδήποτε μετεκλογικό σενάριο! Κι αυτά, ανεξάρτητα από την πίεση που θα ασκείται και την όποια δυναμική θα εκδηλωθεί από τις δυνάμεις της Κεντροαριστεράς με την ήττα Μητσοτάκη και ΝΔ.

Σε τέτοιες συνθήκες, η προσφυγή σε δεύτερες εκλογές με ηγέτη τον Μητσοτάκη θα είναι αυτοχειριασμός, παρά τα όποια επιστρατευμένα εκβιαστικά διλήμματα… Η αλλαγή ηγεσίας και η προσφυγή σε δεύτερες εκλογές με νέο αρχηγό της ΝΔ θα είναι το πιθανότερο σενάριο. Ο δε Σαμαράς θα είναι ρυθμιστής. Εάν παραμείνει ο Μητσοτάκης στην αρχηγία, στις δεύτερες εκλογές η ΝΔ θα καταγράψει νέα ήττα και από πιο δυσμενή θέση θα επιδιώκει κυβέρνηση συνεργασίας.

Κρίσιμος παίκτης ο Σαμαράς

Αν η ΝΔ καταγράψει ποσοστό κοντά ή κάτω από 25%, η μόνη λύση είναι κυβέρνηση συνεργασίας. Στην προοπτική αυτή, ο ηττημένος Μητσοτάκης, με την βεβαρυμμένη πρωθυπουργική θητεία του δεν θα γίνει αποδεκτός ως πρωθυπουργός από κανένα δυνητικό κυβερνητικό εταίρος. Ο Σαμαράς θα θέσει εξαρχής αυτό τον όρο και στην ίδια γραμμή θα κινηθεί και το ΠΑΣΟΚ. Στις εξελίξεις που θα επακολουθήσουν για τον σχηματισμό κυβέρνησης, ο Σαμαράς θα διεκδικήσει και θα παίξει κρίσιμο ρόλο. Επομένως, με τη ΝΔ κοντά η κάτω από 25%, ο Μητσοτάκης κλείνει τον πολιτικό του κύκλο.

Το ερώτημα είναι πως έχει σχεδιάσει να αποφύγει τις σε βάρος του δικαστικές κυρώσεις λόγω της εμπλοκής του στα σκάνδαλα που βρίσκονται σε διερεύνηση σε Ελλάδα και ΕΕ. Το Μαξίμου, με το “διατεταγμένο” δυναμικό του σε Μίντια και εταιρείες δημοσκοπήσεων, επιδιώκει να εθίσει την κοινή γνώμη ότι η ΝΔ θα προσεγγίσει το 30%. Εάν το επιτύχει, αν και πάλι η συρρίκνωση θα είναι πάνω από 10 μονάδες, οι ελπίδες μίας σοβαρής εκλογικής ανόδου στις δεύτερες διαδοχικές εκλογές θα κρατηθούν ζωντανές. Υπάρχει, ωστόσο, ένα όριο, όταν στην κοινωνία υφίσταται σταθερά ένα ποσοστό σταθερής απόρριψης του Μητσοτάκη της τάξεως του 70%. Με άλλα λόγια, είναι μηδενικές οι πιθανότητες αυτοδυναμίας.

Η “μεταμνημονιακή” εποχή είναι μια άλλη πολιτική περίοδος μετάβασης. Με βεβαιότητα, μετεκλογικά τα πράγματα οδηγούνται σε κυβερνήσεις συνεργασίας. Πρόκειται για αναπόδραστη εξέλιξη, μια νέα συνθήκη που θα εδραιωθεί εάν το πολιτικό σύστημα ανταποκριθεί. Η αδυναμία της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ (άλλοτε πόλοι του πολιτικού συστήματος) μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον αδυνατούν να δημιουργήσουν αυτοδύναμες κυβερνήσεις, ενώ την ίδια στιγμή υπάρχουν και δρουν δύο σημαντικές δυνάμεις, μία στο χώρο της Κεντροδεξιάς (κόμμα Σαμαρά) και μία στο χώρο της Κεντροαριστεράς (κόμμα Τσίπρα). Η τρίτη δύναμη η “Ελπίδα”, παρά τις αρχικές τάσεις και τις όποιες φιλοδοξίες –κυρίως για λόγους υποκειμενικούς και παράδοσης– δείχνει ανίκανη να προκαλέσει υπερβατικό ρήγμα.

Αυτή τη νέα πολιτική πραγματικότητα ορισμένοι την ονόμασαν, χωρίς να είναι, “νέα μεταπολίτευση”. Οι αντοχές του νέου πολιτικού συστήματος –μέσω και των νέων κομμάτων– θα είναι διαφορετικές και χρονικά και πολιτικά. Πάντως, βαθύτερες εν συγκρίσει με τα εφήμερα, ευκαιριακά σχήματα της μνημονιακής περιόδου. Η περίοδος αυτή θα πρέπει να εννοηθεί ως μεταβατική με τελικό επίδικο την τελική σύνθεση-κρυστάλλωση των δύο μεγάλων πόλων στις δύο περιοχές του πολιτικού χάρτη: της Κεντροδεξιάς και της Κεντροαριστεράς.

Εξάλλου, και η αποκρυπτογράφηση των προθέσεων και βαθύτερων φιλοδοξιών των δυνάμεων που κινούνται πρωταγωνιστικά σ’ αυτούς τους χώρους (ΝΔ και κόμμα Σαμαρά στην Κεντροδεξιά, ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ στην Κεντροαριστερά) σ’ αυτό στοχεύουν: στην ηγεμόνευση και ανασύνθεση ενός εκάστου χώρου. Ο αστερισμός των άλλων κομμάτων έχει σημασία περισσότερο στο χώρο Δεξιά-Ακροδεξιά απ’ όπου η μητρική Δεξιά θα αναζητά πρόσκαιρες και ευκαιριακά σωστικές λύσεις. Ενώ το άλλο τμήμα Αριστερά και εξωκοινοβουλευτική Αριστερά αποτελείται από περισσότερο δύσκαμπτες ιδεολογικά δυνάμεις, δύσκολες σε συμμαχίες και συνθέσεις, παρά τα αντιθέτως προβαλλόμενα.