Οι αμοιβαίοι βομβαρδισμοί δεν αναδεικνύουν καθαρό νικητή

Οι αμοιβαίοι βομβαρδισμοί μπορούν να καταλήξουν σε κλιμάκωση ή σε διπλωματική εξαργύρωση της τελευταίας φάσης τους, χωρίς όμως καθαρή ήττα κανενός… Αυτό είναι ένα πρώτο συμπέρασμα από τις τρέχουσες εξελίξεις.

Στο σημερινό μεταδιπολικό μας κόσμο, οι τέσσερεις υποκείμενες αιτίες δομικών διαταράξεων της παγκόσμιας ασφάλειας -συνεπώς και στην ευρύτερη Εγγύς και Μέση Ανατολή – είναι η επιδίωξη ενεργειακής ασφάλειας, η υποκατάσταση της τριτοκοσμικής σοσιαλιστικής επιλογής από το ριζοσπαστικό Ισλάμ, τα κατάλοιπα του αποικιοκρατικού και ιμπεριαλιστικού παρελθόντος και η καταπολέμηση του αμερικανικού χρέους.

Με άξονα το παλαιστινιακό πρόβλημα, που προέκυψε ως πολιτική συνέπεια του “άνισου” μεταποικιακού τοπίου, το Ισραήλ και το Ιράν εξελίχθηκαν διαχρονικά σε υπαρξιακούς αντίπαλους, ως οι μοναδικοί ασύμβατοι – και ασυμβίβαστοι – πυλώνες περιφερειακής στρατηγικής αυτοτέλειας, υπό την έννοια και της ελεύθερης επιλογής και διαχείρισης συμμαχιών για την επιδίωξη εθνικών στόχων.

Η εξ αρχής διαφαινόμενη επικράτηση του Ισραήλ έναντι των Αράβων αντιπάλων του και η μετατροπή του σε σχεδόν αυτόνομο – κατά περίσταση – γεωστρατηγικό προπύργιο των ΗΠΑ και της Δύσης γενικότερα, αλλά και η μετεξέλιξη του σιϊτικού ινδοευρωπαϊκού Ιράν σε αντιδυτικό πόλο ριζοσπαστικού ισλαμισμού, είχαν σχεδόν προκαθορίσει τη μεταξύ τους σύγκρουση. Άλλωστε, η πλειοψηφική κοινωνική αντιπολίτευση στις χώρες της Μέσης Ανατολής είναι πάντοτε το Ισλάμ, που ποτέ δεν αφομοιώθηκε στο χυλό των αντιαποικιακών σοσιαλιστικών οραμάτων και της εθνικής ανεξαρτησίας.

H “αλλοπρόσαλλη” συμπεριφορά του Αμερικανού προέδρου

Γιατί όμως οι ΗΠΑ πρωτοστατούν τώρα σε ένα εκτός Διεθνούς Δικαίου επιθετικό εγχείρημα, με παραστάτη ένα εμφανώς μεσσιανικό Ισραήλ, εμποτισμένο με τη βιβλική έξαψη της εξολόθρευσης κάθε απειλητικού για την ύπαρξη του αντιπάλου; Στην Ουάσιγκτον το σημερινό μπλοκ εξουσίας επιδιώκει πάνω απ’ όλα την ηγεμονία της Δύσης, όχι ως πρώτο μεταξύ ίσων, αλλά με όρους “υποταγής” στην πρωτοκαθεδρία του. Η με κάθε κόστος οικοδόμηση ενός μονολιθικού Δυτικού συνασπισμού στο βωμό της αντιμετώπισης του επικείμενου ολοκληρωτικού ανταγωνισμού με την Κίνα, αλλά και της διαχείρισης της Ρωσίας, είναι εκ των ων ουκ άνευ στους αμερικανικούς γεωπολιτικούς σχεδιασμούς.

Υπό αυτό το πρίσμα πρέπει να συνειδητοποιηθεί ότι μέσα σε ένα μήνα ο Trump αχρήστεψε μια από τις σημαντικότερες παγκόσμιες θαλάσσιες ενεργειακές οδούς, από την οποία διακινείται επίσης περίπου το 8% του παγκόσμιου εμπορίου ξηρού φορτίου. Γιατί έτσι, μετά την Καραϊβική, έθεσε τις βάσεις για διπλωματική ή όχι διέξοδο από την κρίση στον Περσικό προς όφελος των ΗΠΑ και σε βάρος των ανταγωνιστών…

Αναδείχθηκε ακόμη η ανυπαρξία αμυντικών δυνατοτήτων και η ανεπάρκεια των διπλωματικών επιλογών όλων των χωρών της ευρύτερης Μέσης Ανατολής, πλην Ισραήλ εννοείται. Χωρίς τις ΗΠΑ, όλα τα δήθεν “φιλοδυτικά” Εμιράτα του Κόλπου θα επανέλθουν στην προ του 1970 κατάσταση. Παρά τα θρυλούμενα, τέλος, η περιφερειακή επιρροή του Ιράν απομειώθηκε σε σημαντικό βαθμό. Τώρα, εν μέσω εσωτερικής διαπάλης για επικράτηση, η Τεχεράνη θα αντιμετωπίσει ούτως ή άλλως αναπροσαρμογή του περιφερειακού status quo εις βάρος της.

Το δεύτερο λοιπόν συμπέρασμα που συνάγεται από την “αλλοπρόσαλλη” συμπεριφορά Trump, κατά την τρέχουσα θητεία του, είναι πως, στον κόσμο που έρχεται, η Δύση ή θα τεθεί υπό την ηγεμονία -με όρους- της Ουάσιγκτον ή θα μείνει εκτός οικονομικού, διπλωματικού και στρατηγικού πλέγματος των ΗΠΑ. Μέσα στις ΗΠΑ, παρά την ευεξήγητη τρέχουσα αύξηση των τιμών, οι αγορές αντιλαμβάνονται ότι ουσιαστικά αυξήθηκε το κόστος του ρίσκου του ενεργειακού εφοδιασμού, αλλά η ενεργειακή διαθεσιμότητα παραμένει άθικτη. Υπό τις νέες συνθήκες, το αμερικανικό WΤΙ γίνεται φθηνότερο, αφού τα futures πετρελαίου για το τέλος του 2026 κινούνται κάτω από τα 90$…

Γι’ αυτό αυξήθηκαν ραγδαία οι θέσεις εργασίας και η ανάπτυξη μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026, καθώς η άλλοτε βαριά βιομηχανία (χάλυβας, διύλιση, μεταποίηση) επιστρέφει στις ΗΠΑ. Ακόμη, το δυσθεώρητο αμερικανικό δημόσιο χρέος δεν είναι πλέον η κύρια αιτία του συγκυριακού πληθωρισμού: η εκτύπωση χρήματος επιβραδύνθηκε εντός του 2025, ενώ οι δασμολογικές πολιτικές φαίνεται ότι αποδίδουν.

Η Ευρώπη και η Ελλάδα

Απέναντι ωστόσο στον “ακτιβιστικό” δυναμισμό του οικονομικού, πολιτικού και κοινωνικού πλέγματος εξουσίας στην Ουάσιγκτον, το έτερον ήμισυ της Δύσης, η χωρίς πυξίδα, ανολοκλήρωτη Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να επιστρέφει ταχύτατα σε φάση ΕΟΚ+… Όχι μόνο αδυνατεί να απαλλαγεί από τα βαρίδια του παρελθόντος, αλλά ούτε καν συλλαμβάνει τα μηνύματα των καιρών για έγκαιρη και στενή συμπαράταξη με την Ουάσιγκτον, με όσο γίνεται μικρότερο κόστος.

Στο κάτω-κάτω, μια δραστήρια Ευρώπη αποτελεί ακαταμάχητο πολλαπλασιαστή ισχύος για τις ΗΠΑ έναντι των επερχόμενων παγκόσμιων προκλήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα και η Κύπρος φαίνονται να ξεχωρίζουν από τη νωχελική ευρωπαϊκή αδράνεια. Και αυτή τη φορά τουλάχιστον προς τη “σωστή πλευρά της Ιστορίας”. Με εύλογα, ελπίζεται, ανταλλάγματα…