Οι Σομαλοί πειρατές επέστρεψαν – Όμηροι 70 ναυτικοί σε πέντε πλοία!

Η πιο πρόσφατη επίθεση πειρατείας έγινε, με αίσιο -ευτυχώς- τέλος, περίπου στις 12.30 μεσημέρι (ώρα Ελλάδας) της Πέμπτης 10/9 σε πλοίο, που σύμφωνα με το επιχειρησιακό κέντρο της UKMTO (United Kingdom Maritime Trade Operations), βρισκόταν 98 μίλια νοτιοδυτικά του Αλ Μουκάλα της Υεμένης, στον κόλπο του Άντεν. «Ο υπεύθυνος ασφαλείας ενός φορτηγού πλοίου ανέφερε ότι το σκάφος του προσεγγίστηκε από ένα άγνωστης ταυτότητας μικρό σκάφος», ανέφερε η σχετική ενημέρωση.

Το πλοίο ταυτοποιήθηκε ως το ελληνόκτητο, με σημαία Αγίου Βικεντίου και Γρεναδινών, φορτηγό “Glamor”, χωρητικότητας 24.000 τόνων (dwt) και μήκους 154 μέτρων, που είχε αναχωρήσει από το Σαλαλάχ (Salalah) του Ομάν με προορισμό το Τζιμπουτί. Αργότερα, το Κέντρο Ναυτικής Ασφάλειας για τον Ινδικό Ωκεανό (Maritime Security Centre Indian Ocean- MSCIO) γνωστοποίησε ότι το πλοίο είχε καταληφθεί 38 μίλια νοτιοδυτικά του Μπαλχάφ (Balhaf) της Υεμένης, μια περιοχή που δεν ελέγχεται από τους αντάρτες Χούθι.

Σύμφωνα με νεότερη ενημέρωση του Κέντρου, το πλοίο είχε προσεγγιστεί από σκάφος με έξι ένοπλους πειρατές που κατάφεραν να επιβιβαστούν σε αυτό, ενώ το πλήρωμα κατέφυγε στον ειδικό χώρο καταφυγής. Προφανώς, αργότερα οι πειρατές εγκατέλειψαν το πλοίο. Έτσι, «μεταγενέστερη έρευνα στο πλοίο επιβεβαίωσε ότι δεν εντοπίστηκαν πειρατές επί του σκάφους. Η κατάσταση έχει διευθετηθεί και όλα τα μέλη του πληρώματος είναι καλά στην υγεία τους και ασφαλή», γνωστοποίησε το MSCIO.

Αυτή η επίθεση ήταν η πρώτη μετά την 21η Αυγούστου, οπότε καταλήφθηκε από έξι ένοπλους, 136 μίλια ανατολικά του Αλ Μουκάλα, το με σημαία Ερυθραίας δεξαμενόπλοιο “Sibu I”, χωρητικότητας 32.238 τόνων (dwt), που βρίσκεται υπό καθεστώς κυρώσεων από τις ΗΠΑ για φερόμενη μεταφορά ιρανικών πετρελαίων -κατευθυνόταν προς το Πορτ Σουδάν.

Εκτός από το “Sibu I” οι Σομαλοί πειρατές έχουν καταλάβει άλλα πέντε πλοία, κυρίως δεξαμενόπλοια, έμφορτα με πετρέλαιο καθώς το φορτίο τους έχει πλέον μεγάλη αξία, ενώ από τα τέλη Απριλίου έχουν κάνει περισσότερες από 15 επιθέσεις, δημιουργώντας φόβους για μια δυναμική “επιστροφή”.

Η “ακμή” της πειρατείας στη Σομαλία

Έτσι, “ξύπνησαν” μνήμες από μια “μαύρη” επταετία, που άρχισε το 2005, κατά την οποία σημειώθηκαν περισσότερες από 1.000 επιθέσεις σε σκάφη στα ανοικτά της Σομαλίας, το κράτος με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή της ηπειρωτικής Αφρικής.  Μόνο κατά την περίοδο 2010-2012 Σομαλοί πειρατές κατέλαβαν σχεδόν 100 πλοία, σύμφωνα με το Διεθνές Ναυτιλιακό Γραφείο (International Maritime Bureau- ΙΜΒ), πιάνοντας χιλιάδες ναυτικούς ως ομήρους.

Υπολογίζεται ότι εκείνα τα χρόνια πληρώθηκαν ως λύτρα περισσότερα από 400 εκατομμύρια δολάρια, με αντίστοιχα οφέλη για τους “αρχηγούς” και χρηματοδότες των πειρατικών κυκλωμάτων, τους “στρατιώτες” πειρατές αλλά και τις τοπικές κοινωνίες, που τους παρείχαν αγαθά και υπηρεσίες. Οι επιθέσεις μειώθηκαν μετά την ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης κατά της πειρατείας για να φτάσουμε – σύμφωνα με το ΙΜΒ – σε μηδενική δραστηριότητα των Σομαλών πειρατών μέχρι το 2023 ενώ το 2024 καταγράφτηκαν 8 επιθέσεις και πέρυσι μόλις 5.

Ωστόσο, η φετινή αυξητική τάση δημιουργεί μεγάλο προβληματισμό αν και δεν έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία. Αναλυτές σε θέματα ασφαλείας επεσήμαιναν ήδη από τον Μάϊο ότι η πρόσφατη επιδείνωση της θαλάσσιας ασφάλειας είχε ως αποτέλεσμα την αναδιάταξη των διεθνών στόλων κατά της πειρατείας και τη χαλάρωση των εμπορικών πρακτικών διαχείρισης κινδύνων.

«Αυτοί οι παράγοντες– παράλληλα με την απόσπαση της προσοχής από τις επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα– έχουν συγκλίνει για να δημιουργήσουν ένα άνοιγμα που οι Σομαλοί πειρατές έσπευσαν να εκμεταλλευτούν», αναφερόταν, χαρακτηριστικά, σε έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών. Oι αναλυτές σημειώνουν επίσης ότι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου που προκαλείται από τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν έχει καταστήσει τα φορτία πετρελαίου έναν πιο πολύτιμο στόχο.

Αξιοσημείωτο, είναι ότι οι πειρατικές ομάδες – σύμφωνα με ειδικούς – δείχνουν να έχουν στη διάθεσή τους σημαντικές τεχνολογικές δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης δορυφορικής υπηρεσίας για τη διευκόλυνση της παρακολούθησης πιθανών στόχων και την εξασφάλιση επικοινωνιών υψηλής ταχύτητας μεταξύ των πειρατών.

Πειρατεία σε πλοίο με τούρκικο στρατιωτικό υλικό

Ως επιχείρηση “υψηλού προφίλ” για τους πειρατές της Σομαλίας καταγράφεται η κατάληψη του υπό σημαία Καμερούν μικρού φορτηγού “Lutuf”, χωρητικότητας 1.400 τόνων (dwt), ναυπηγημένο το 1995. Το πλοίο, που μετέφερε- όπως έχει γραφτεί- στρατιωτικό εξοπλισμό για τη τούρκικη στρατιωτική βάση TURKSOM στη Σομαλία, καταλήφθηκε, στις 17 Αυγούστου, ενώ έπλεε ανοικτά των ακτών της περιοχής Νουγκάλ (Nugaal) της πολιτείας Πούτλαντ (Puntland) της Σομαλίας.

Από όσα έχουν γίνει γνωστά, ένα σκάφος προσέγγισε το “Lutuf” και κατάφεραν να επιβιβαστούν σε αυτό τουλάχιστον οκτώ ένοπλοι πειρατές. Το σκάφος είχε ξεκινήσει από το με σημαία Αγίου Χριστόφορου και Νέβις (Saint Kitts and Nevis) φορτηγό πλοίο, μεταφοράς τσιμέντου, “Sward”, το οποίο έχει καταληφθεί από τις 26 Απριλίου και χρησιμοποιείται ως “μητρικό πλοίο” για επιθέσεις.

Το “Lutuf”, που το κατηύθυναν σε κάποια περιοχή της Σομαλίας, είχε 10μελές πλήρωμα, αποτελούμενο από έξι Ινδούς, έναν Τούρκο, έναν Γεωργιανό και δύο Σέρβους φρουρούς ασφαλείας. Στη διάρκεια της ομηρείας του πλοίου έλαβαν χώρασ αψιμαχίες μεταξύ των πειρατών και κοινών δυνάμεων του σομαλικού και του τούρκικου στρατού, στο πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ των δύο κρατών που υπογράφθηκε το 2024, για την ανασυγκρότηση και εκπαίδευση του Σομαλικού στρατού από την Τουρκία.

Οι επιθέσεις του στρατού έγιναν με χρήση drones  στοχεύοντας στις πειρατικές ομάδες που συμμετείχαν στην πειρατεία και βρίσκονταν στη θάλασσα και στην ξηρά. Τελικά, 10 μέρες αργότερα, ανακοινώθηκε ότι μετά από μάχες, στις οποίες σκοτώθηκαν 14 φερόμενοι ως πειρατές, το πλοίο απελευθερώθηκε.

«Κατά τη διάρκεια της 10ήμερης επιχείρησης, τέσσερα σκάφη που χρησιμοποιούσαν οι πειρατές καταστράφηκαν και 14 πειρατές σκοτώθηκαν», ανέφερε ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας της Σομαλίας. «Η διαρκής στρατιωτική πίεση, τελικά ανάγκασε τους εναπομείναντες πειρατές να εγκαταλείψουν το πλοίο».

Όμως, μάλλον δεν ήταν “η διαρκής στρατιωτική πίεση” που ανάγκασε τους πειρατές να εγκαταλείψουν το πλοίο. Όπως επεσήμανε η βρετανική εφημερίδα “The Guardian” τοπικοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του Μοχάμεντ Μουμπάρακ, του επικεφαλής του Γραφείου Συντονισμού Ασφαλείας του Πούτλαντ, έχουν δηλώσει ότι καταβλήθηκαν λύτρα ύψους 2,5 εκατομμυρίων δολαρίων, προειδοποιώντας ότι «τέτοιες πληρωμές υπάρχει ο κίνδυνος να ενθαρρυνθούν παρόμοια περιστατικά».

Ανεπιβεβαίωτες αναφορές στα μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο ότι η αρχική απαίτηση των πειρατών ήταν για καταβολή λύτρων ύψους 10 εκατομμυρίων δολαρίων, ποσό που αργότερα μειώθηκε στα 2,5 εκατομμύρια. Σύμφωνα, δε, με την βρετανική εφημερίδα, τις εβδομάδες από τότε που καταβλήθηκαν τα λύτρα, οι κάτοικοι του Γκαλκάγιο, εμπορικού κόμβου στη βορειοκεντρική περιοχή Μουντούγκ, δήλωσαν ότι τα χρήματα είχαν αρχίσει να κυκλοφορούν μέσω της τοπικής οικονομίας σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι στο παρελθόν. Μάλιστα, καταγράφηκε αύξηση στην κίνηση ακριβών σπορ οχημάτων.

Έτσι, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι επιθετικές ενέργειες κατά των πειρατών είχαν τον χαρακτήρα “μηνύματος” για την λήψη όλο και πιο σκληρών μέτρων για την αντιμετώπιση της αυξανόμενες πειρατικής απειλής.

Πλοία και πληρώματα όμηροι Σομαλών

Μετά την απελευθέρωση του “Lutuf” στα χέρια των Σομαλών πειρατών βρίσκονται συνολικά πέντε πλοία, με περισσότερους από 70 ναυτικούς. Εκτός από το “Sward”, που έχει 15μελές πλήρωμα, οι περισσότεροι από τη Συρία και το “Sibu I” σε ομηρεία βρίσκονται, ακόμα, τα εξής: το υπό σημαία Παλάου δεξαμενόπλοιο “HONOUR 25”, με 17μελές πλήρωμα, οι περισσότεροι Πακιστανοί, που κατελήφθη στις 21 Απριλίου, το υπό σημαία Τόγκο δεξαμενόπλοιο “EUREKA”, με 12μελές πλήρωμα, που κατελήφθη στις 2 Μαΐου και το δεξαμενόπλοιο “ASANA”, με 22μελές πλήρωμα, που κατελήφθη στις 17 Ιουλίου.

«Προς το παρόν, τα πλοία που έχουν καταληφθεί από πειρατές βρίσκονται αγκυροβολημένα στα βόρεια παράλια της Σομαλίας, εντός των χωρικών υδάτων και πολύ κοντά στην ακτή, διατηρώντας μικρή απόσταση μεταξύ τους», αναφέρεται σε ενημέρωση της δύναμης EUNAVFOR ATALANTA, που συνεχίζει – όπως αναφέρει – να παρακολουθεί την κατάσταση, ασκώντας πίεση στις ομάδες πειρατών που δρουν στην περιοχή και διατηρώντας άμεση επαφή με τις σομαλικές δυνάμεις.

Ανάμεσα στα πληρώματα αυτών των πλοίων υπάρχουν πολλοί ναυτικοί από την Αίγυπτο και το Πακιστάν και ήδη οι δύο χώρες ασκούν πιέσεις για μια διπλωματική λύση με στόχο την απελευθέρωση των πολιτών τους.  Πακιστανοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει ότι, δεδομένου πως τα πλοία είναι έμφορτα δεξαμενόπλοια, θα ήταν υπερβολικά επικίνδυνο να επιχειρηθεί η βίαιη ανακατάληψή τους.

Από την άλλη πλευρά ειδικοί που μελέτησαν το πρόβλημα της πειρατείας στα χρόνια της μεγάλης έξαρσής της επεσήμαιναν ότι «οι γρήγορες και γενναιόδωρες πληρωμές… μπορεί να απελευθερώσουν τα αιχμαλωτισμένα πλοία, αλλά θα οδηγήσουν σε κλιμακούμενους κινδύνους για όλους τους άλλους».

Ένα τρίτο “ανοιχτό” θέμα είναι ότι κανένα κράτος ή συμμαχία δεν φαίνεται να έχει – αυτή τη στιγμή – δυνατότητα να συγκροτήσει μεγάλη ναυτική αποστολή για την αντιμετώπιση της πειρατείας, όπως είχε γίνει το 2011 και το 2012, καθώς τότε δαπανούνταν ετησίως περισσότερα από 1 δισ. δολάρια σε ναυτικές επιχειρήσεις ανοιχτά της Σομαλίας!

Τελικά, άλλο ένα “αγκάθι” εμφανίστηκε για τη ναυτιλία….