Μια δεύτερη ανάγνωση της επίσκεψης Μητσοτάκη στο Καστελλόριζο

Αν απογυμνώσουμε το τελευταίο σκέλος του κυβερνητικού αφηγήματος από το επικοινωνιακό του περιτύλιγμα, η αλήθεια είναι μία και είναι αμείλικτη: Τα έργα αυτά (αφαλατώσεις, επεκτάσεις λιμανιών, επισκευές κτιρίων) δεν είναι ικανά από μόνα τους να κρατήσουν, πόσο μάλλον να προσελκύσουν, μόνιμο πληθυσμό στο Καστελλόριζο. 

Στην πραγματικότητα, αυτά είναι έργα συντήρησης και υποστήριξης του τουριστικού προϊόντος και όχι εθνικής επιβίωσης. Η Αθήνα πουλάει «φύκια για μεταξωτές κορδέλες» (εργολαβίες) την ώρα που το πεδίο ζητάει εθνικές τομές. Φτιάχνουμε το λιμάνι και την αφαλάτωση για να αντέχει το νησί τους θερινούς μήνες, όταν «βουλιάζει» από επισκέπτες (και από την απέναντι τουρκική ακτή).

Όμως μόλις σβήσουν οι κάμερες και έρθει ο χειμώνας, οι 600 ψυχές μένουν πάλι μόνες. Μια επέκταση προβλήτας δεν φέρνει μόνιμο πληθυσμό· ούτε κρατάει τον νέο άνθρωπο στο νησί τον Ιανουάριο, αν δεν υπάρχει σταθερή, παραγωγική και θεσμική βάση, διότι το ζητούμενο είναι η πραγματική αναστροφή της ερήμωσης των ακριτικών νησιών.

Ιδού λοιπόν το πρόβλημα στην πραγματική του διάσταση: το «αθηνοκεντρικό κράτος» αντιμετωπίζει τα ακριτικά νησιά με όρους τουριστικής σεζόν και επικοινωνιακού κόστους, αντί να εφαρμόσει μια μακροπρόθεσμη, συγκροτημένη εθνική και κοινωνική στρατηγική επανακατοίκησης. Η δε γνωστή πολιτική των επιδομάτων τύπου pass (διότι δεν πρόκειται για ενίσχυση) που εξάγγειλε η κυβέρνηση, για να ριζώσει μια νέα οικογένεια στον ακριτικό βράχο, δεν αντέχει σε σοβαρή κριτική. Απλά αγοράζει χρόνο, όχι μέλλον.

Το Καστελλόριζο χρειάζεται εθνική στρατηγική

Η διαφορά ανάμεσα στην πραγματική εθνική ενίσχυση και στο επικοινωνιακό επίδομα κρίνεται από το αν αλλάζουν οι δομές του πεδίου, που παραμένουν οι ίδιες. Απαιτείται μόνιμος κρατικός προϋπολογισμός, οργανικές θέσεις, και μόνιμη μεταφορά εθνικού βάρους στην πρώτη γραμμή, με ουσιαστικά κίνητρα προσέλκυσης μόνιμων κατοίκων. Μόνο έτσι το νησί θα μετατραπεί από ένα εποχικό τουριστικό «αξιοθέατο» σε ένα ζωντανό κύτταρο του Ελληνισμού.

Αυτό προϋποθέτει στρατηγικό βάθος και πολιτική βούληση, στοιχεία που το «αθηνοκεντρικό κράτος» στερείται, καθώς λειτουργεί αποκλειστικά με βάση το «πολιτικό κόστος» και τους δημοσκοπικούς δείκτες. Όσο η Αθήνα αρνείται να δει την κοινωνική απομόνωση, τα έργα αυτά θα είναι το «άλλοθι» μιας συνεχιζόμενης ερήμωσης.

Αν το κράτος ήθελε πραγματικά να απαντήσει στον Ομέρ Τσελίκ και στις τουρκικές απειλές ότι «αυτή θα είναι η τελευταία φορά που ο Μητσοτάκης πάει στο νησί», δεν θα έστελνε εργολάβους. Γιατί με κορδέλες εγκαινίων προεκλογικά και επιδοματικές πολιτικές, δεν κτίζεις κοινωνική ούτε εθνική στρατηγική, και τούτο είναι βέβαιο.

 

---

 

Ο Ιωάννης Ε. Τράτσης είναι Πλοίαρχος Α΄ Τάξεως Εμπορικού Ναυτικού.